Það er jóker í spilinu Sigurgeir Þorkelsson skrifar 16. ágúst 2026 14:56 Mun forseti Bandaríkjanna halda sig til hlés í aðdraganda þjóðaratkvæðis hérlendis eða mun hann láta gamminn geisa? Samsett Skoðanakannanir síðustu vikna virðast benda til þess að sífellt fleiri kjósendur séu búnir að gera upp hug sinn fyrir komandi þjóðaratkvæðagreiðslu eftir því sem hlutfall óákveðinna fer lækkandi. Þá virðist einnig sem hægt og rólega saxist á það forskot sem já-hliðin naut þegar mælingar hófust fyrst eftir að tilkynnt var um þjóðaratkvæðið. Ólafur Þ. Harðarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði, og Vilborg Ása Guðjónsdóttir alþjóðastjórnmálafræðingur voru til viðtals á Sprengisandi í morgun. „Það er ólíklegt að þetta breytist mikið nema eitthvað óvænt komi upp,“ segir Ólafur, en ákveðið eins manns stjórnmálaafl kemur honum til hugar sem jóker í spilinu, sjálfur Bandaríkjaforseti, Donald Trump. „Trump er náttúrulega mikið ólíkindatól,“ bendir dr. Ólafur á. „Hann er búinn að vinna tvennar kosningar frá því að hann hóf sitt síðara kjörtímabil,“ segir Ólafur kankvís. „Hann tryggði frjálslyndum í Kanada sigur gegn öllum fyrri spám og hann tryggði krötunum í Ástralíu sigur þvert gegn öllum spám. Það væri því núna nokkuð kaldhæðið ef hann gerði eitthvað sem tryggði sigur já-manna á Íslandi,“ segir Ólafur. Vilborg Ása tekur undir með honum: „Ég hef hugsað þetta því það komu fréttir í vor af því að honum litist ekkert á að Ísland ætlaði að ganga inn. Síðan hefur ekkert heyrst. Segjum sem svo að hann myndi, þegar nær dregur, tjá sig eitthvað, þá er ekki nema líklegt að það myndi gagnast jáinu. Við Íslendingar látum nú ekki segja okkur hvað við eigum að gera.“ Fá bæði fyrirspurnir frá erlendum fjölmiðlum Hún segir áhuga erlendra fjölmiðla sem setja sig í samband við hana mestan á þessum anga málsins og Ólafur tekur undir með henni. Vilborg segir furðu gæta hve lítill hluti umræðunnar hérlendis hafi, hingað til, snúið að ásælni Bandaríkjaforseta í yfirráð yfir Grænlandi þar sem það hafi markað vatnaskil. Bandamenn þeirra hafi í kjölfarið þurft að endurmeta aðstæður, helst allra Kanadamenn og Danir. „Eins og staðan er í dag eru Bandaríkin einfaldlega ekki traustur bandamaður,“ segir Vilborg. „Þetta er eitthvað sem öll Evrópuríki eru að takast á við.“ Vilborg kallar eftir aukinni umræðu hérlendis um þessa breyttu stöðu þegar kemur að öryggismálum. „Þar verður að gera bragarbót á og þessir síðustu mánuðir eru auðvitað gríðarlega mikilvægt innlegg inn í það. Það er mikilvægt að við séum meðvituð um hvaða möguleikar standi okkur til boða, í hvaða stöðu við erum og hvaða breytingar við þurfum mögulega að gera á okkar utanríkismálum,“ segir hún í samhengi við komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Donald Trump Evrópusambandið Mest lesið Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Innlent Límmiðar lifðu ekki af nóttina Innlent Fleiri fréttir Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Ráðherra byrjar með hlaðvarp Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Búist við þungri umferð á fjölförnum gatnamótum „Við lítum á land ykkar sem eðlilegan hluta af evrópsku fjölskyldunni“ Sveitarfélögin séu ekki sökudólgurinn Upphrópanir bæjarráðs séu ótímabærar Viðtal við stækkunarstjóra, umferðartafir og stafræn hvíld Sjá meira
Ólafur Þ. Harðarson, prófessor emeritus í stjórnmálafræði, og Vilborg Ása Guðjónsdóttir alþjóðastjórnmálafræðingur voru til viðtals á Sprengisandi í morgun. „Það er ólíklegt að þetta breytist mikið nema eitthvað óvænt komi upp,“ segir Ólafur, en ákveðið eins manns stjórnmálaafl kemur honum til hugar sem jóker í spilinu, sjálfur Bandaríkjaforseti, Donald Trump. „Trump er náttúrulega mikið ólíkindatól,“ bendir dr. Ólafur á. „Hann er búinn að vinna tvennar kosningar frá því að hann hóf sitt síðara kjörtímabil,“ segir Ólafur kankvís. „Hann tryggði frjálslyndum í Kanada sigur gegn öllum fyrri spám og hann tryggði krötunum í Ástralíu sigur þvert gegn öllum spám. Það væri því núna nokkuð kaldhæðið ef hann gerði eitthvað sem tryggði sigur já-manna á Íslandi,“ segir Ólafur. Vilborg Ása tekur undir með honum: „Ég hef hugsað þetta því það komu fréttir í vor af því að honum litist ekkert á að Ísland ætlaði að ganga inn. Síðan hefur ekkert heyrst. Segjum sem svo að hann myndi, þegar nær dregur, tjá sig eitthvað, þá er ekki nema líklegt að það myndi gagnast jáinu. Við Íslendingar látum nú ekki segja okkur hvað við eigum að gera.“ Fá bæði fyrirspurnir frá erlendum fjölmiðlum Hún segir áhuga erlendra fjölmiðla sem setja sig í samband við hana mestan á þessum anga málsins og Ólafur tekur undir með henni. Vilborg segir furðu gæta hve lítill hluti umræðunnar hérlendis hafi, hingað til, snúið að ásælni Bandaríkjaforseta í yfirráð yfir Grænlandi þar sem það hafi markað vatnaskil. Bandamenn þeirra hafi í kjölfarið þurft að endurmeta aðstæður, helst allra Kanadamenn og Danir. „Eins og staðan er í dag eru Bandaríkin einfaldlega ekki traustur bandamaður,“ segir Vilborg. „Þetta er eitthvað sem öll Evrópuríki eru að takast á við.“ Vilborg kallar eftir aukinni umræðu hérlendis um þessa breyttu stöðu þegar kemur að öryggismálum. „Þar verður að gera bragarbót á og þessir síðustu mánuðir eru auðvitað gríðarlega mikilvægt innlegg inn í það. Það er mikilvægt að við séum meðvituð um hvaða möguleikar standi okkur til boða, í hvaða stöðu við erum og hvaða breytingar við þurfum mögulega að gera á okkar utanríkismálum,“ segir hún í samhengi við komandi þjóðaratkvæðagreiðslu.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Donald Trump Evrópusambandið Mest lesið Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Innlent Límmiðar lifðu ekki af nóttina Innlent Fleiri fréttir Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Ráðherra byrjar með hlaðvarp Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Búist við þungri umferð á fjölförnum gatnamótum „Við lítum á land ykkar sem eðlilegan hluta af evrópsku fjölskyldunni“ Sveitarfélögin séu ekki sökudólgurinn Upphrópanir bæjarráðs séu ótímabærar Viðtal við stækkunarstjóra, umferðartafir og stafræn hvíld Sjá meira