Átröskun vangreind hjá strákum og sífellt yngri börn þurfa aðstoð Smári Jökull Jónsson skrifar 29. ágúst 2026 13:32 Börn allt niður í níu ára aldru hafa þurft að leita meðferðar vegna átröskunar hjá BUGL. Vísir/Vilhelm Formaður SÁTT segir sífellt yngri börn fá aðstoð vegna átröskunar og þá þrói margir ungir afreksíþróttamenn með sér átröskun sem sé vangreind hjá strákum. Hún segir samfélagsmiðla og opinskáa umræðu um notkun þyngdarstjórnunarlyfja hafa haft neikvæð áhrif. Að sögn Elínar Vigdísar Guðmundsdóttur formanns SÁTT, samtaka um átraskanir og aðrar raskanir, hefur aukin notkun samfélagsmiðla og mikil einangrun í kórónuveirufaraldrinum haft neikvæð áhrif. „Þetta hefur neikvæð áhrif á sjálfsmynd og líkamsmynd þeirra og óheilbrigð áhrif á þeirra þroska í raun og veru. Þetta birtist þarna helst í raun og veru hjá okkur að það eru að koma yngri og yngri krakkar inn í meðferð á BUGL við átröskunum,“ segir Elín í samtali við fréttastofu. Elín Vigdís er formaður SÁTT.Vísir Börn allt niður í níu ára hafa komið í meðferð hjá BUGL. Á samfélagsmiðlum er algengt að áhrifavaldar birti myndbönd tengd mat og matargerð og með upplýsingum um næringu sem eigi ekki við um börn. „Þegar fullorðið fólk er að nota svona leiðir til að breyta líkamsvexti sínum eða fara í megranir og þess háttar, þá er það allt annað heldur en þegar börn neyta þessara upplýsinga og fara að breyta mataræði sínu til að breyta líkama sínum.“ „Það er mjög skaðlegt og þetta eru ekki endilega réttar upplýsingar út frá heilsu og þetta er alls ekki einstaklingsmiðað,“ bætir Elín við. Mjög margir strákar í afreksíþróttum þróa með sér átraskanir Það sé skaðlegt ef normið sé orðið að fólk geti gripið til lyfja til að hafa áhrif á hvernig það líti út og fullorðnir beri ábyrgð á að taka þá umræðu við börnin. „Ég er ekki að tala niður þyngdarstjórnunarlyf, því þau eru auðvitað mjög gagnleg fyrir ákveðinn hóp sem glímir við sykursýki og mikla ofþyngd og þess háttar. Við getum ekki litið framhjá því að þetta hefur óbein áhrif á hvernig börn líta á fjölbreyttan líkamsvöxt. Krakkar eru að þroskast og við erum öll ólík í laginu en áherslan á hvernig líkaminn lítur út er ekki endilega út frá heilsu heldur útliti,“ segir Elín. Þá fjölgi strákum sem glími við vandamál af þessu tagi. „Átröskunin sést ekkert endilega utan á fólki, sérstaklega þeir sem eru með svona vöðvafíkn. Eða eru komnir í það sem kallast orthorexía, þar sem er mjög mikil áhersla á hreinan mat eða að þú verðir að borða ákveðið mörg grömm af prótíni og allt þetta. Þetta getur verið mjög mikil þráhyggja og mjög mikil árátta.“ „Þetta er vangreint hjá strákum og þeir átta sig ekkert endilega á vandamálinu snemma.Það eru mjög margir strákar sem eru í afreksíþróttum til dæmis sem eru að þróa með sér átraskanir,“ segir Elín að lokum. Matur Börn og uppeldi Samfélagsmiðlar Heilbrigðismál Landspítalinn Heilsa Mest lesið Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Innlent Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Innlent Bein útsending: Kennarar boða tíðindi Innlent Framlengja samninga út næsta ár Innlent Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Innlent Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Innlent Ólíklegt að pestin berist til Íslands Innlent Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Innlent Samkomulagið hafi ekki áhrif á viðræður VR Innlent Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Innlent Fleiri fréttir Ummæli Ásgeirs um leigubremsu „fullkomlega óábyrg“ Verða að viðurkenna barn getið með staðgöngumæðrun Segir „gerviþak“ breyta litlu um „ryksugu“ Rúv Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Tímarit eigi hvergi stað og fái enga styrki Segir fjölmiðlanefnd stjórnlausa og sektaóða Geti reynst erfitt að standa við verðlagsloforðin Hvetur flokka til að afla leyfa fyrir tónlist í pólitískum áróðri Rubio hafi staðfest varnarskuldbindingar gagnvart Íslandi Breyti myndböndum af börnum að borða og dansa í barnaníðsefni Bein útsending: Kennarar boða tíðindi Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Sex atvinnulausir um hvert laust starf Bein útsending: Áskoranir á norðurslóðum Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Kjarabarátta kennara bitni á námi barnanna Sólveig Anna segir glapræði að segja upp samningum Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Þurfi að bæta eftirlit í stað þess að meina au pair aðgang Fundur VR og SA hafinn Samkomulagið hafi ekki áhrif á viðræður VR Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Einn handtekinn eftir líkamsárás í Kópavogi Framlengja samninga út næsta ár Margrét hyggst kæra til Mannréttindadómstóls Evrópu Segja boltann hjá stjórnvöldum Ólíklegt að pestin berist til Íslands Óþolinmæði að fylla Læknavaktina Ekkert leyndarmál að herinn sé önnum kafinn Sjá meira
Að sögn Elínar Vigdísar Guðmundsdóttur formanns SÁTT, samtaka um átraskanir og aðrar raskanir, hefur aukin notkun samfélagsmiðla og mikil einangrun í kórónuveirufaraldrinum haft neikvæð áhrif. „Þetta hefur neikvæð áhrif á sjálfsmynd og líkamsmynd þeirra og óheilbrigð áhrif á þeirra þroska í raun og veru. Þetta birtist þarna helst í raun og veru hjá okkur að það eru að koma yngri og yngri krakkar inn í meðferð á BUGL við átröskunum,“ segir Elín í samtali við fréttastofu. Elín Vigdís er formaður SÁTT.Vísir Börn allt niður í níu ára hafa komið í meðferð hjá BUGL. Á samfélagsmiðlum er algengt að áhrifavaldar birti myndbönd tengd mat og matargerð og með upplýsingum um næringu sem eigi ekki við um börn. „Þegar fullorðið fólk er að nota svona leiðir til að breyta líkamsvexti sínum eða fara í megranir og þess háttar, þá er það allt annað heldur en þegar börn neyta þessara upplýsinga og fara að breyta mataræði sínu til að breyta líkama sínum.“ „Það er mjög skaðlegt og þetta eru ekki endilega réttar upplýsingar út frá heilsu og þetta er alls ekki einstaklingsmiðað,“ bætir Elín við. Mjög margir strákar í afreksíþróttum þróa með sér átraskanir Það sé skaðlegt ef normið sé orðið að fólk geti gripið til lyfja til að hafa áhrif á hvernig það líti út og fullorðnir beri ábyrgð á að taka þá umræðu við börnin. „Ég er ekki að tala niður þyngdarstjórnunarlyf, því þau eru auðvitað mjög gagnleg fyrir ákveðinn hóp sem glímir við sykursýki og mikla ofþyngd og þess háttar. Við getum ekki litið framhjá því að þetta hefur óbein áhrif á hvernig börn líta á fjölbreyttan líkamsvöxt. Krakkar eru að þroskast og við erum öll ólík í laginu en áherslan á hvernig líkaminn lítur út er ekki endilega út frá heilsu heldur útliti,“ segir Elín. Þá fjölgi strákum sem glími við vandamál af þessu tagi. „Átröskunin sést ekkert endilega utan á fólki, sérstaklega þeir sem eru með svona vöðvafíkn. Eða eru komnir í það sem kallast orthorexía, þar sem er mjög mikil áhersla á hreinan mat eða að þú verðir að borða ákveðið mörg grömm af prótíni og allt þetta. Þetta getur verið mjög mikil þráhyggja og mjög mikil árátta.“ „Þetta er vangreint hjá strákum og þeir átta sig ekkert endilega á vandamálinu snemma.Það eru mjög margir strákar sem eru í afreksíþróttum til dæmis sem eru að þróa með sér átraskanir,“ segir Elín að lokum.
Matur Börn og uppeldi Samfélagsmiðlar Heilbrigðismál Landspítalinn Heilsa Mest lesið Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Innlent Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Innlent Bein útsending: Kennarar boða tíðindi Innlent Framlengja samninga út næsta ár Innlent Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Innlent Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Innlent Ólíklegt að pestin berist til Íslands Innlent Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Innlent Samkomulagið hafi ekki áhrif á viðræður VR Innlent Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Innlent Fleiri fréttir Ummæli Ásgeirs um leigubremsu „fullkomlega óábyrg“ Verða að viðurkenna barn getið með staðgöngumæðrun Segir „gerviþak“ breyta litlu um „ryksugu“ Rúv Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Tímarit eigi hvergi stað og fái enga styrki Segir fjölmiðlanefnd stjórnlausa og sektaóða Geti reynst erfitt að standa við verðlagsloforðin Hvetur flokka til að afla leyfa fyrir tónlist í pólitískum áróðri Rubio hafi staðfest varnarskuldbindingar gagnvart Íslandi Breyti myndböndum af börnum að borða og dansa í barnaníðsefni Bein útsending: Kennarar boða tíðindi Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Sex atvinnulausir um hvert laust starf Bein útsending: Áskoranir á norðurslóðum Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Kjarabarátta kennara bitni á námi barnanna Sólveig Anna segir glapræði að segja upp samningum Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Þurfi að bæta eftirlit í stað þess að meina au pair aðgang Fundur VR og SA hafinn Samkomulagið hafi ekki áhrif á viðræður VR Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Einn handtekinn eftir líkamsárás í Kópavogi Framlengja samninga út næsta ár Margrét hyggst kæra til Mannréttindadómstóls Evrópu Segja boltann hjá stjórnvöldum Ólíklegt að pestin berist til Íslands Óþolinmæði að fylla Læknavaktina Ekkert leyndarmál að herinn sé önnum kafinn Sjá meira