„Klappað eins og það væri stór­stjarna að koma inn“

Einn eigenda akstursþjónustufyrirtækis segist sjá fram á öngþveiti um miðjan ágúst þegar ferðamenn flykkjast til landsins í aðdraganda sólmyrkva miðað við hversu slæmt ástandið sé á flugstöðinni núna.

„Ég er náttúrulega hérna nánast á hverjum einasta degi og fólk kemur til manns og segir: Ég er búinn að missa af ferðinni minni Gullna hringinn, ég er búinn að missa af þessu og hinu,“ segir Einar Árnason en hans kúnnahópur er að miklu leyti eldri borgarar sem ferðast hingað til lands til þess að fara í skemmtisiglingu.

Sé til háborinnar skammar

Hann segir fjölda fólks hafa síðustu daga og vikur haft orð á því að röðin í landamæraeftirlitið sé gríðarlega löng.

„Að þetta sé út af landamæraeftirlitinu uppi er náttúrulega líka, að mínu mati prívat og persónulega, til háborinnar skammar þegar þau vita það að það sé háannatími og það eru að koma hérna fleiri þúsund manns inn á morgnana.

Einar tekur sem dæmi að á dögunum hafi hann rætt við konu í komusal flugstöðvarinnar sem hafi sagt hátt í tvö þúsund ferðamenn bíða óþreyjufulla í biðröð fram að vegabréfaeftirlitinu. Þeim hafi ekki þótt nægilega vel mannað, einungis tveir landamæraverðir hafi verið að störfum við að skoða vegabréf og skrá fólk í kerfin.

„Hún sagði að þeir hefðu opnað þá þriðja kassann til þess að tékka fólk inn og að það hefði þá verið klappað eins og það væri stórstjarna að koma inn,“ segir Einar.

Líkt og fyrr segir sé stór hópur þeirra sem hingað ferðist frá löndum utan Schengen-svæðisins fólk á efri árum sem sækist eftir því að fara í skemmtisiglingu. Mörg hver virðist úrvinda þegar það gangi loks inn í komusalinn að loknu eftirliti.

„Það er bara bugað, það er náttúrulega búið að vera að fljúga yfir nótt. Ekkert búið að sofa kannski deginum áður og kannski búið að vera að ferðast í tuttugu og fjóra tíma,“ segir Einar og ítrekar að það verði oft mjög þreytt og iðulega ansi pirrað þegar það þurfi svo að standa í einn og hálfan eða tvo klukkutíma í biðröð.

Ferðaplön þeirra riðlist oft til vegna biðarinnar og að bílstjórar sem keyri eftir skipulagi til þess að sækja fólk geti vart lengur reiknað með því að sækja það fyrr en þremur tímum eftir að ferðamenn lendi í Keflavík.

„Ástandið er vægast sagt bara mjög slæmt,“ segir Einar sem óskar þess að sjá ástandinu kippt í lag hið snarasta.

Taki þrefalt lengri tíma en áður

Bjarni Ólafur Ólafsson, lögreglufulltrúi hjá lögreglunni á Suðurnesjum, segir aukningu á flugi og árlegan háannatíma valda því að biðtími lengist á sumrin. Nú sé biðin þó enn lengri en vanalega á landamærunum fyrir ferðamenn sem komi hingað frá ríkjum utan Schengen-svæðisins.

Innleiðing nýs komukerfis Schengen-ríkja hófst í október á síðasta ári hér á landi en þar af leiðandi þurfa farþegar frá löndum utan svæðisins nú að gefa lífkennaupplýsingar, s.s. fingraför, við komuna til Íslands.

Fram kemur á vef Stjórnarráðsins að Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir hafi sagt innleiðingu þessa nýja landamærakerfis vera lið í því „að efla öryggi og koma í veg fyrir að þeir sem ekki eiga erindi inn á svæðið komist inn í landið“.

Bjarni útskýrir í samtali við blaðamann að þessi breyting valdi því að nú taki ríflega þrefalt lengri tíma að skrá fólk inn í landið en áður. Sjálfsafgreiðsluvélar sem hafi átt að gera ferlið skilvirkt og fljótlegt hafi ekki enn komist í gagnið.

„Í fyrra, áður en þetta nýja kerfi var tekið inn, vorum við að skoða vegabréf sem tók um það bil tuttugu sekúndur en núna erum við að skoða vegabréf og skrá viðkomandi inn í þetta EES-kerfi, Entry/Exit-kerfi sem allar þjóðir í Evrópu eru að gera,“ segir Bjarni og bætir við að „þessi tími tekur sextíu til sjötíu sekúndur.“

Vilja láta þetta ganga

Það þyki ansi gott miðað við önnu lönd sem hafi tekið kerfið upp á sama tíma. Hann segir lögregluna á Suðurnesjum hafa lagt sig fram við að gera breytinguna sem skilvirkasta og meðal annars aukið við mannskap þegar flestir fara í gegnum landamærahliðin, á morgnana og síðdegis.

Það gefi þó auga leið að raðirnar í landamæraeftirlitið lengist í kjölfar þessarar breytingar en Bjarni segist vona að nýjar sjálfsafgreiðsluvélar verði komnar í lag í haust. Hann hafi eftir ríkislögreglustjóra, sem sé með umsjón verkefnisins, að útlit sé fyrir að .

„Við höfum eins og Ísland í heild sinni tekið við þessari áskorun,“ segir Bjarni og ítrekar að það sé stöðugt samtal að hagaðilar hittist vikulega og ræði hvað mætti betur fara.

„Því öll erum við eins og ein heild í þessu til að láta þetta ganga.“