Sáttamiðlun úr­ræði sem væri alls ekki fyrir alla þol­endur

Drífa Snædal, talskona Stígamóta, kallaði eftir því á dögunum að skoðað yrði að bæta við nokkurs konar sáttaleið í kynferðisbrotamálum hér á landi. Um tíu prósent þeirra sem leita sér hjálpar hjá samtökunum kæra gerendur sína og reynslan þar er sú að stór hluti þolenda lýsi vantrausti á kerfinu. Þá fellur ríflega helmingur kærðra kynferðisbrotamála niður í meðferð lögreglu. 

Drífa er ekki sú fyrsta sem talar fyrir slíku. Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, viðraði meðal annars þá hugmynd þegar hún opnaði sig um kynferðisofbeldi sem hún varð fyrir í æsku.

Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir, dómsmálaráðherra, segir þá staðreynd að gerendur játi sjaldnast sök í kynferðisbrotamálum vera stóran hluta vandans. 

„Allt sem er til þess fallið að geta gert þessi mál upp með þeim hætti að það fæst viðurkenning og lyktir er af hinu góða. Það eru hins vegar engar töfralausnir í þessum málaflokki,“ segir Þorbjörg. „En ég er boðin og búin að skoða allar þær leiðir sem geta gefist vel.“

Slík leið yrði þá úrræði sem væri til samhliða réttarkerfinu.

„Vegna þess að við ætlum auðvitað ekki að fara í einhverja einkavæðingu á réttarkerfinu og hætta að ákæra menn fyrir ein alvarlegustu brot samfélagisns. Það kemur auðvitað ekki til greina. Þetta væri þá einhver valkostur sem hægt væri að nota samhliða í samtölum geranda og þolanda. En þetta á auðvitað ekkert alltaf við, það eru alls ekkert allir þolendur sem vilja þetta. En allt sem getur orðið til þess að loka þessum málum, gera þau upp með eðlilegum og uppbyggilegum hætti, hjálpar auðvitað til.“

Réttlæti sé möguleiki

Hún segir framfarir hafa átt sér stað í rannsókn kynferðisbrota og að enn megi efla gæði rannsókna.

„Þú getur bætt umgjörðina en sönnunarstaðan er og verður erfið. En það má heldur ekki horfa fram hjá því að við sjáum dag frá degi að það eru sakfellingar og það má ekki senda þau skilaboð til þolenda að það sé ekki hægt að ná fram réttlæti,“ segir Þorbjörg.