Árangur að­gerða ekki staðist væntingar al­mennings

Í desember í fyrra gerði Maskína könnun þar sem spurt var hvort svarendur teldu að niðurstöður Alþingiskosninganna þann 30. nóvember í fyrra myndu hafa góð, slæm eða engin áhrif í nokkrum málaflokkum. Í desember á þessu ári var aftur spurt hvort aðgerðir núverandi ríkisstjórnar hafi haft góð, slæm eða engin áhrif að mati svarenda. Séu niðurstöður kannananna tveggja bornar saman gefa svörin til kynna að ríkisstjórnin hafi ekki staðist væntingar meirihluta almennings í neinum af þeim málaflokkum sem spurt var um. 

Þess má geta að ekki er óalgengt að fylgi við ríkisstjórnarflokka dali frá kosningum og eftir því sem lýður á kjörtímabilið og vera kann að það sama eigi við um væntingar um árangur aðgerða.

Fyrri könnunin fór fram dagana 12. til 19. desember 2024 og voru svarendur 2.062 talsins. Á þeim tíma í desember í fyrra áttu Samfylkingin, Viðreisn og Flokkur fólksins í stjórnarmyndunarviðræðum, og lá stjórnarsáttmáli og skipan ráðherraembætta fyrir örfáum dögum síðar. Síðari könnunin var tekin dagana 11. til 17. desember 2025 og svöruðu 2.032 einstaklingar könnuninni.

Minnstar sveiflur í samgöngumálum

Í fyrra sögðust hátt í 57% svarenda hafa væntingar um að kosningaúrslitin hefðu góð áhrif í efnahagsmálum. Í ár segja hins vegar aðeins rúm 30% að aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafi haft góð áhrif, og ríflega 40% segja þau hafa verið slæm.

Í samgöngumálum er munurinn minni milli ára en þó segjast fleiri telja að aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafi haft verri áhrif en fólk hafði væntingar um í fyrra. Þannig sögðust 44% telja áhrifin verða góð í fyrra en 19,7% að þau yrðu slæm. Í ár segja þó fleiri að áhrifin hafi verið slæm, eða 39,1% á móti 28,2% sem telja áhrifin hafa verið góð. Um þriðjungur svarenda telur áhrifin í samgöngumálum þó engin, hvort sem litið er til væntinganna sem fólk hafði í fyrra eða hvernig svarendur meta árangur aðgerða ríkisstjórnarinnar í ár.

Vel undir væntingum í heilbrigðis- og menntamálum

Þegar litið er til heilbrigðismála segir aðeins tæpur fjórðungur svarenda að aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafi haft góð áhrif, en í fyrra sögðust yfir 60% eiga von á að niðurstöður kosninga hefðu góð áhrif í heilbrigðismálum. Stærstur hluti svarenda segist þó telja að aðgerðir stjórnvalda hafi ekki haft nein áhrif eða rúm 45%.

Stökkið niður á við er einna mest þegar litið er til menntamála. Tæp 53% prósent sögðust í fyrra eiga von á að niðurstöður kosninga hefðu góð áhrif í menntamálum og aðeins um 12% töldu þau verða slæm. Í ár er þessu hins vegar öfugt farið þegar innan við 15% segja að aðgerðir núverandi ríkisstjórnar hafi haft góð áhrif í menntamálum en 44% prósent telja þau hafa verið slæm. Þá hefur hlutfall þeirra sem telja áhrifin engin vaxið eilítið á milli ára.

Flestir telja áhrif á eigin fjárhagsstöðu vera engin

Þegar spurt er um áhrif á fjárhagsstöðu svarenda sjálfra sögðust flestir telja að áhrifin séu engin, bæði hvað lítur að aðgerðum ríkisstjórnarinnar í ár og hvað varðar væntingarnar sem fólk hafði til hennar fyrir ári. 

Ólíkt því sem væntingar virðast hafa verið um eftir kosningarnar á síðasta ári, segist mikill minnihluti telja aðgerðir stjórnvalda hafa haft góð áhrif á fjárhagsstöðu sína, eða 12,4% en hátt í 40% telja áhrifin hafa verið slæm. Í fyrra töldu ríflega 32% að áhrifin yrðu góð en aðeins tæp 25% að þau yrðu slæm. Í þessum málaflokki eru þó hvað flestir sem telja áhrif aðgerða ríkisstjórnarinnar á eigin fjárhag hafa verið engin, eða tæp 49%, en í fyrra sögðust 43% ekki eiga von á neinum áhrifum af niðurstöðu kosninganna á eigin fjárhag.