Friðuð Árbæjarstífla fái nýtt út­lit og verði „upplifunarbrú“

„Elliðaárvirkjun hætti starfsemi árið 2014 og Árbæjarlón var tæmt varanlega af Orkuveitunni árið 2020. Með breytingu á deiliskipulagi er m.a. verið að uppfæra deiliskipulag Elliðaárdals þar sem Árbæjarlónið er ekki lengur til staðar og náttúrulegir árfarvegir árinnar skilgreindir í stað lónsins. Þá er skilgreint nýtt hlutverk Árbæjarstíflu sem aðgengileg göngutenging yfir Elliðaárnar ásamt því að breytingar verða á aðliggjandi stígum og áningarstöðum beggja megin stíflunar,“ segir meðal annars um markmið deiliskipulagsbreytinganna í tillögunni.

„Breytingin tekur einnig til Rafstöðvarvegar sem verið er að festa í sessi sem vistgötu auk þess sem breytingar verða á stígakerfi og útfærslum þar sem vegurinn fer um Rafstöðvarsvæðið. Markmiðið er að umhverfi og dalurinn allur verði áfram einstök náttúru- og útivistarperla,“ segir ennfremur í tillögu Landslags og umhverfis- og skipulagssviðs sem kynnt var ráðinu í gær. Teikningarnar sem hér fylgja eru frá Tertu teiknistofu úr kynningarefni tillögunnar.

Lónið hafi verið tæmt í leyfisleysi

Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins lögðu fram bókun á fundi umhverfis- og skipulagsráðs í gær þar sem gerðar eru athugasemdir við tæmingu Árbæjarlóns.

 „Markmið fyrirliggjandi tillögu er að breyta deiliskipulagi fyrir Elliðaárdal þar sem Árbæjarlón verður ekki lengur til staðar. Tekið skal fram að tæming Árbæjarlóns var gerð án framkvæmdaleyfis og braut gegn gildandi deiliskipulagi Elliðaárdals. Mikil óánægja hefur verið með tæminguna meðal íbúa í nágrenni lónsins og ekki síst vegna þess að ekkert samráð við íbúa átti sér stað vegna hennar. Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins ítreka þá skoðun sína að Árbæjarlón verði fyllt að nýju,” segir í bókuninni.

Vatnalög og friðun mannvirkja stangast á

Tekið er fram í upplýsingum um tillöguna að eftir að ljóst varð að raforkuvinnslu í Elliðaárdalnum yrði hætt hafi virkjast grein 79. í vatnalögum sem fjallar um niðurlagningu mannvirkja. Þannig bæri Orkuveitunni að samþykkta niðurlagningaráætlun í því augnamiði að koma umhverfi virkjunarinnar til fyrra horfs eins og kostur er. 

Sú vinna sé í gangi en hins vegar stangist þessi áform á við þá staðreynd að Árbæjarstífla og tengd mannvirki eru friðuð. Að höfðu samráði við Minjastofnun og Húsfriðunarnefnd hafi fyrrnefnda stofnunin veitt heimild til breytinga í samræmi við þá forhönnun sem fyrir liggur.

„Þar er lagt til að varðveita hluta úr hinum friðlýstu mannvirkjum og með því að tryggja að minningin um starfsemi Elliðaárvirkjunar verði áfram sýnilegur þáttur í umhverfinu. Jafnframt er leifum mannvirkjana gefið nýtt hlutverk í tengslum við útivit og staðarupplifun. Frekari útfærsla breytinga skal unnin í nánu samráði við Minjastofnun,“ segir meðal annars um þetta efni í tillögunni.