Skýrt að Ís­land sé ekki griða­staður stríðsglæpamanna

„Þetta er galið framferði Ísraelshers, síðustu fréttir frá því í morgun að þeir eru byrjaðir að hreinsa allt út af Gasa. Þetta fordæmum við Íslendingar harðlega,“ segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra um fréttir í morgun um að Ísraelsher hafi hafið landhernað á Gasa í dag. Rætt var við Þorgerði Katrínu að loknum ríkisstjórnarfundi í dag.

Rannsóknarnefnd á vegum Sameinuðu þjóðanna hefur komist að þeirri niðurstöðu að Ísraelsmenn hafi framið þjóðarmorð á Palestínumönnum á Gasa.

„Það er alveg skýrt af hennar hálfu og ekki síst tók ég eftir því að hún er höfða til þeirra landa sem Ísrael hlustar á,“ segir Þorgerður Katrín um skýrslu nefndarinnar.

Hún hvetur þessi lönd til að beita sér sérstaklega í því að setja enn frekari þrýsting á Ísrael. Hún segist sjálf hafa notað orð eins og þjóðernishreinum og þjóðarmorð um aðgerðir Ísraels á Gasa en það sé að lokum Alþjóðadómstólsins að dæma úr um það.

Lögfræðileg skilgreining og dómstólsins að dæma

„Það er lögfræðilega ákveðin skilgreining á slíku og það þarf að uppfylla, eins ömurlegt og það er, ákveðnar kröfur. Og við Íslendingar við stöndum með Alþjóðadómstólnum. Það veldur mér miklum áhyggjum hvernig ákveðin ríki, ákveðin stórveldi eru að beita ákveðnum kúgunartilburðum gagnvart Alþjóðadómstólnum,“ segir hún.

Það sé áhyggjuefni fyrir Íslendinga sem eigi allt undir því að alþjóðalögum sé fylgt. Hún tali fyrir því að þau séu virt og sömuleiðis mannúðarlög og að það sé settur enn meiri þrýstingur á Ísrael.

„Við erum að beita okkur í hvívetna hvað það varðar.“

Hvað varðar greinargerð Suður-Afríku fyrir dómstólnum segir Þorgerður Katrín að íslensk stjórnvöld séu að nýta tímann í samstarfi við vinaþjóðir, líkt þenkjandi ríki, til að skoða með hvaða hætti hægt sé að komast að í henni. Hún segist búast við því að sjá lögfræðilega niðurstöðu á einhverjum ramma undir lok október. Það sé tími til 12. janúar en það sé verið að skoða hvaða leiðir eru færar og hvaða möguleikar séu í boði.

„Ég vil gjarnan sjá að það skref verði stigið en tæknilega er það að einhverju leyti snúið.“

Ísraelskir hermenn skemmtu sér í sumar í miðborg Reykjavíkur. Starfsmaður Sameinuðu þjóðanna á Íslandi hefur gagnrýnt þetta. Þorgerður Katrín segist hafa frétt af þessu í morgun og ætli því að áskilja sér rétt til að skoða þetta betur og kafa ofan í þetta.

„En ég vil þó segja að það er alveg skýrt í mínum huga að Ísland er ekki griðastaður fyrir þá einstaklinga sem bera ábyrgð á stríðsglæpum, fyrir þá einstaklinga sem taka þátt í stríðsglæpum, þannig það er alveg skýrt og það eru mín skilaboð til þeirra sem eru að hugsa sér að koma hingað til Íslands í hvaða erindagjörðum sem það eru. Ísland er ekki griðastaður fyrir stríðsglæpamenn.“

Mannréttindaráðið ætti að beita sér

Þorgerður Katrín segist hafa beitt öllum sínum tólum á alþjóðlegum fundum og í tvíhliða samtölum við aðra ráðherra annarra ríkja að þau verði að setja meiri þrýsting á Ísrael til þess að koma að mannúðaraðstoð og hætta að vera síbrotamenn þegar kemur að alþjóða- og mannúðarlögum.

„Ég undirstrika að það er alþjóðadómstóla að segja til um ákveðna hluti. Við sáum það til að mynda í Sbrenica að það var mjög takmarkað hvað var flokkað þar sem þjóðarmorð. Það var alþjóðadómstóllinn sem dæmir þar. Eins þungt og það getur verið. En mér finnst núna, eftir þessa skýrslu Sameinuðu þjóðanna, þá er alveg skýrt að til að mynda Mannréttindaráðið sem við erum aðilar að til þriggja ára hlýtur að taka þetta upp með bæði markvissum og þungum hætti. Við Íslendingar við höfum alltaf notað öll okkar tækifæri til að tala fyrir mannréttindum, tala fyrir því að mannúðaraðstoð verði veitt inn á Gasa og að sjálfsögðu að öllum gíslum verði sleppt líka lausum þannig það verði hægt að koma á vopnahléi. Þetta ástand sem er þarna er þyngra en tárum taki og það versta sem er í þessu er að þær þjóðir sem raunverulega hafa tak á Ísraelum eru ekki að beita sér nóg.“