Þétt dagskrá á Þingi Hringborðs Norðurslóða í Hörpu

Þing Hringborðs Norðurslóða – Arctic Circle er fyrsti stóri alþjóðlegi viðburðurinn um málefni Norðurslóða síðan heimsfaraldurinn hófst. Yfir 100 málstofur með fleiri en 400 ræðumönnum eru á dagskrá þingsins. Leiðtogar þjóða, fyrirtækja, umhverfissamtaka, vísindastofnana o.fl. munu flytja ræður í Hörpunni.

Hér mun Norðurslóðasamfélagið koma saman í fyrsta sinn síðan forsetar Bandaríkjanna og Rússlands ræddu ítarlega um málefni Norðurslóða á leiðtogafundi sínum í Genf í sumar. Hin nýja staða Norðurslóða á vettvangi heimsmálanna mun því vera ofarlega á baugi hinna fjölmörgu viðburða þingsins.

Forsætisráðherra Íslands, Katrín Jakobsdóttir flytur ræðu við upphaf setningarfundar þingsins.

Ný stefna Evrópusambandsins í málefnum Norðurslóða verður á setningarfundinum kynnt af Virginijus Sinkevicius sem er ráðherra Evrópusambandsins um málefni umhverfis, hafs og fiskveiða.

Tveir öldungardeildarþingmenn frá Bandaríkjunum, Lisa Murkowski frá Alaska og Sheldon Whitehouse frá Rhode Island, munu einnig á setningarfundinum fjalla um málefni Norðurslóða og loftslagsmál. Einnig mun ný forystusveit Bandaríkjanna í málefnum Norðurslóða, þar á meðal David Balton stjórnandi hinnar nýju Norðurslóðaskrifstofu Hvíta Hússins í Washington D.C., og Mike Sfraga nýr formaður Bandaríska Norðurslóðavísindaráðsins kynna áherslur Biden stjórnarinnar varðandi framtíð Norðurslóða og ræða samskipti Bandaríkjanna við Kína og Rússland í þessum heimshluta.

Naaja Nathanielsen, ráðherra, mun kynna stefnu hinnar nýju ríkisstjórnar Grænlands og svara spurningum fyrir hönd hins nýja forsætisráðherra, Múte B. Egede.

Málefni Grænlands verða mjög til umfjöllunar en í málstofum verður fjallað sérstaklega um nýlega skýrslu um stöðu Íslands og Grænlands á Nýjum Norðurslóðum. Einnig verður rætt um vaxandi vægi Grænlands á alþjóðavettvangi og um stjórnskipulega framtíð landsins. Á laugardagskvöld lýkur þinginu með svokölluðu Grænlandskvöldi þar sem koma fram grænlenskir listamenn og veitingar og menning Grænlands verða kynnt af Kommuneqarfik Sermersooq, stærsta sveitarfélag heims.

Nicola Sturgeon, forsætisráðherra Skotlands flytur ræðu á setningarfundinum. Ræðunnar er beðið með nokkurri eftirvæntingu. Hún verður síðasta stefnumótandi ræðan sem forsætisráðherra Skotlands flytur í aðdraganda loftslagsráðstefnu Sameinuðu Þjóðanna í Glasgow í byrjun nóvember. Þing Hringborðs Norðurslóða er af mörgum þátttakendum nýtt sem undirbúningur undir COP26 fundinn í Glasgow.

Utanríkisráðherra Danmerkur, Jeppe Kofod, mun fjalla um stöðu danska konungdæmisins á Norðurslóðum og aðstoðarutanríkisráðherra S-Kóreu, Jongmoon Choi, mun flytja ræðu um þátttöku Kóreu á Norðurslóðum.

Bárður Á Steig Nielsen lögmaður Færeyja flytur ræðu um stöðu Færeyja á nýjum Norðurslóðum.

Allir ofangreindir leiðtogar munu svara spurningum þátttakenda úr sal í kjölfar ávarpa sinna.

Þá munu Valery Falkov, ráðherra vísinda í Rússlandi, og Nikolay Korchunov formaður fastafulltrúa Norðurskautsráðsins flytja síðar í dag ávörp um stefnu Rússlands sem formennskulands í Norðurskautsráðinu. Rússland tók við formennsku af Íslandi á ráðherrafundi ráðsins í Reykjavík í maí síðastliðnum.

Meðal annarra atburða á dagskrá þingsins verður athöfn á morgun. Þá verða afhent verðlaun sem kennd eru við Frederik Paulsen sem um áratuga skeið hefur verið stuðningsmaður vísindarannsókna og samvinnu á heimskautasvæðum jarðar. Stofnað var til verðlaunanna í samvinnu Hringborðs Norðurslóða og Háskóla Norðurslóða. Þeim er ætlað að vera viðurkenning fyrir rannsóknir og frumkvæði sem hafa að meginmarkmiði að bregðast við þeirri vá sem steðjar að vegna loftslagsbreytinga. Verðlaunaupphæðin nemur um 15 milljónum króna.

Meðal annarra dagskrárefna verður umfjöllun um framtíð fjárfestinga á Norðurslóðum. Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra tekur þátt í þeim umræðum ásamt Scott Minerd fjárfestingastjóra Guggenheim Partners, Hugh Short forstjóra Pt. Capital, sem meðal annars er aðaleigandi Nova og Kea hótela, og Benedikt Gíslasyni bankastjóra Arion banka. Fjallað verður sérstaklega um möguleikann á því að stofna til samstarfs um fjárfestingar á Norðurslóðum og jafnvel um stofnun á sérstökum sjóði sem yrði helgaður Norðurslóðum.

Sendiherra Frakklands um málefni heimskautanna, Olivier Poivre d‘Arvor og Michael Mann sendiherra Evrópusambandsins munu ræða samlegðaráhrif af þeirri stefnumótun um málefni heimskautanna sem hefur átt sér stað annars vegar af hálfu franskra stjórnvalda og hins vegar af hálfu Evrópusambandins.

Skipuleggjendur og leiðtogar stærsta vísindaleiðangurs á Norðurslóðum MOSAiC munu kynna frumniðurstöður hins sögulega leiðangurs. Tímasetningin hefur gríðarlega þýðingu þar sem hin dramatíska skýrsla IPCC hefur nýlega verið kynnt og einungis tvær vikur þar til loftslagsráðstefna Sameinuðu Þjóðanna COP26 verður haldin í Glasgow.

Forsætisráðherra Íslands býður til móttöku ásamt utanríkisráðherra Íslands í kvöld og annað kvöld verður haldin móttaka til heiðurs verðlaunahafa Frederik Paulsen verðlaunanna. Lokadaginn 16. október verður haldið Grænlandskvöld opið öllum þátttakendum.

Hringborð Norðurslóða – Arctic Circle er alþjóðlegur vettvangur þar sem saman koma pólitískir leiðtogar, stjórnendur fyrirtækja, sérfræðingar í umhverfismálum, fulltrúar frumbyggja, frumkvöðlar, vísindamenn og fleiri aðilar víðsvegar að úr heiminum. Áætlað er að rúmlega 1200 þátttakendur, frá yfir 50 löndum munu sækja þing Hringborðs Norðurslóða – Arctic Circle í Hörpunni. Það verður því fyrsta stóra fjölþátta alþjóðlega samkoman í Evrópu síðan heimsfaraldurinn hófst.