„Ætlar hann að segja já eða nei?“ Jón Þór Stefánsson skrifar 23. ágúst 2026 12:44 Guðni Th. Jóhannesson, starfar nú sem prófessor við Háskóla Íslands en var áður forseti Íslands. Vísir/Anton Brink „Nú er þetta aðeins að fara að verða eins og í frúinni í Hamborg: Ætlar hann að segja já eða nei?“ sagði Guðni Th. Jóhannesson, fyrrverandi forseti lýðveldisins, í Sprengisandi á Bylgjunni í dag þar sem hann ræddi um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Þar sagði hann að hann teldi það ekki endilega í sínum verkahring að gefa upp hvernig hann myndi greiða atkvæði um næstu helgi, þegar Íslendingar munu segja til um hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. „Þú bauðst mér hingað af því að ég er prófessor í sagnfræði, og líka fyrrverandi forseti Íslands, og mér finnst að við sem höfum greiðari aðgang að hljóðnemanum, vegna þekkingar, reynslu og fyrri starfa, höfum vissa ábyrgð,“ sagði Guðni við Kolbein Tuma Daðason, sem stýrði Sprengisandi að þessu sinni. Viðtalið við Guðna má sjá í heild sinni hér að neðan. Hann ræddi einnig um atkvæðagreiðsluna í tengslum við fullveldið og sjávarauðlindina, en hann er, líkt og flestir vita, sérfróður um þau málefni. Guðni fór yfir það hvernig þjóðin hefur, í kringum atkvæðagreiðsluna, skipts í tvær fylkingar. „Við Íslendingar stöndum núna á tímamótum. Við þurfum að gera upp hug okkar. Miðað við andann í samfélaginu, jafnvel skoðanakannanir, og samtöl við fólk hér og þar og alls staðar, meira að segja á hlaupum í maraþoninu í gær, þá finnur maður að það eru ólík sjónarmið sem togast á. Þjóðin virðist vera nokkurn veginn svo að það séu tvær andstæðar fylkingar, og um það bil jafnar. En það þýðir ekki að helmingur þjóðarinnar séu hálfvitar og hinn helmingurinn snillingar. Við eigum að bera virðingu fyrir sjónarmiðum þeirra sem eru okkur ósammála. Það finnst mér hin fagra óvissa lífsins, að við höfum í okkar höndum að móta okkar framtíð. Það er ekki sjálfsagt.“ Jáið sé ekki skilyrðislaust Guðni fjallaði einnig um möguleikana tvo sem eru í boði, og þá sérstaklega já-möguleikann. Hann telur að verði sá kostur ofan á í atkvæðagreiðslunni þýði það ekki að Ísland ætli sér að ganga í Evrópusambandið, skilyrðislaust. „Ég verð að segja, að mér finnst ekki rétt að segja sem svo að núna í lok mánaðarins sé atkvæðagreiðsla um það hvort Ísland eigi að ganga í ESB eða ekki. Auðvitað líta þau sem vilja segja nei svo á að þau séu að segja nei við því að ganga í ESB, og það er alveg hárrétt. En þau sem segja já eru ekki, þar með sagt, að lýsa yfir stuðningi við aðild að ESB, hvað sem það kostar. Þvert á móti. Viljinn er til þess að sjá hvað kunni að vera í boði,“ sagði Guðni. „Ég tek undir það sem nei-sinnarnir segja, að það er svo að þú ert að lýsa yfir áhuga á að ganga í sambandið, en ekki hvað sem það kostar. Um það snýst þessi atkvæðagreiðsla að mínu mati. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Guðni Th. Jóhannesson Sprengisandur Mest lesið Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Innlent Sauð upp úr þegar Ragnar kallaði orð Ásgeirs óábyrg Innlent Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Innlent Kennarar boða tíðindi Innlent Tugmilljóna gjaldþrot félags fíkniefnasmyglara Innlent Hringdi inn þegar konan reyndist gift öðrum manni Innlent SA á leið í árshátíðarferð á meðan klukkan tifar í kjaradeilu Innlent Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Innlent Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Innlent Samþykktu að slíta kjarasamningum Innlent Fleiri fréttir Samþykktu að slíta kjarasamningum Niðurrif hafið á Laugasól „Vonbrigði að Icelandair fljúgi ekki lengur til Kulusuk“ Ljósastaurar bilaðir víða í Reykjavík Ræst út vegna logandi rafhlaupahjóls Serbar á Íslandi mótmæla: „Það er ósanngjarnt að taka af fólki réttinn til að kjósa“ Hringdi inn þegar konan reyndist gift öðrum manni Tugmilljóna gjaldþrot félags fíkniefnasmyglara „Við erum að gefa boltann upp“ Þétta samstarfið í útnorðri „Við erum tilbúin að skoða lengingu skólaársins“ Bein útsending: Blaðamannafundur Kristrúnar, Beinis og Jens Frederik SA á leið í árshátíðarferð á meðan klukkan tifar í kjaradeilu Sver af sér ábyrgð á rannsókn um karlmennsku Bílvelta á Vesturlandsvegi Sauð upp úr þegar Ragnar kallaði orð Ásgeirs óábyrg Verða að viðurkenna barn getið með staðgöngumæðrun Segir „gerviþak“ breyta litlu um „ryksugu“ Rúv Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Tímarit eigi hvergi stað og fái enga styrki Segir fjölmiðlanefnd stjórnlausa og sektaóða Geti reynst erfitt að standa við verðlagsloforðin Hvetur flokka til að afla leyfa fyrir tónlist í pólitískum áróðri Rubio hafi staðfest varnarskuldbindingar gagnvart Íslandi Breyti myndböndum af börnum að borða og dansa í barnaníðsefni Kennarar boða tíðindi Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Sex atvinnulausir um hvert laust starf Bein útsending: Áskoranir á norðurslóðum Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Sjá meira
Þar sagði hann að hann teldi það ekki endilega í sínum verkahring að gefa upp hvernig hann myndi greiða atkvæði um næstu helgi, þegar Íslendingar munu segja til um hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. „Þú bauðst mér hingað af því að ég er prófessor í sagnfræði, og líka fyrrverandi forseti Íslands, og mér finnst að við sem höfum greiðari aðgang að hljóðnemanum, vegna þekkingar, reynslu og fyrri starfa, höfum vissa ábyrgð,“ sagði Guðni við Kolbein Tuma Daðason, sem stýrði Sprengisandi að þessu sinni. Viðtalið við Guðna má sjá í heild sinni hér að neðan. Hann ræddi einnig um atkvæðagreiðsluna í tengslum við fullveldið og sjávarauðlindina, en hann er, líkt og flestir vita, sérfróður um þau málefni. Guðni fór yfir það hvernig þjóðin hefur, í kringum atkvæðagreiðsluna, skipts í tvær fylkingar. „Við Íslendingar stöndum núna á tímamótum. Við þurfum að gera upp hug okkar. Miðað við andann í samfélaginu, jafnvel skoðanakannanir, og samtöl við fólk hér og þar og alls staðar, meira að segja á hlaupum í maraþoninu í gær, þá finnur maður að það eru ólík sjónarmið sem togast á. Þjóðin virðist vera nokkurn veginn svo að það séu tvær andstæðar fylkingar, og um það bil jafnar. En það þýðir ekki að helmingur þjóðarinnar séu hálfvitar og hinn helmingurinn snillingar. Við eigum að bera virðingu fyrir sjónarmiðum þeirra sem eru okkur ósammála. Það finnst mér hin fagra óvissa lífsins, að við höfum í okkar höndum að móta okkar framtíð. Það er ekki sjálfsagt.“ Jáið sé ekki skilyrðislaust Guðni fjallaði einnig um möguleikana tvo sem eru í boði, og þá sérstaklega já-möguleikann. Hann telur að verði sá kostur ofan á í atkvæðagreiðslunni þýði það ekki að Ísland ætli sér að ganga í Evrópusambandið, skilyrðislaust. „Ég verð að segja, að mér finnst ekki rétt að segja sem svo að núna í lok mánaðarins sé atkvæðagreiðsla um það hvort Ísland eigi að ganga í ESB eða ekki. Auðvitað líta þau sem vilja segja nei svo á að þau séu að segja nei við því að ganga í ESB, og það er alveg hárrétt. En þau sem segja já eru ekki, þar með sagt, að lýsa yfir stuðningi við aðild að ESB, hvað sem það kostar. Þvert á móti. Viljinn er til þess að sjá hvað kunni að vera í boði,“ sagði Guðni. „Ég tek undir það sem nei-sinnarnir segja, að það er svo að þú ert að lýsa yfir áhuga á að ganga í sambandið, en ekki hvað sem það kostar. Um það snýst þessi atkvæðagreiðsla að mínu mati.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Guðni Th. Jóhannesson Sprengisandur Mest lesið Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Innlent Sauð upp úr þegar Ragnar kallaði orð Ásgeirs óábyrg Innlent Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Innlent Kennarar boða tíðindi Innlent Tugmilljóna gjaldþrot félags fíkniefnasmyglara Innlent Hringdi inn þegar konan reyndist gift öðrum manni Innlent SA á leið í árshátíðarferð á meðan klukkan tifar í kjaradeilu Innlent Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Innlent Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Innlent Samþykktu að slíta kjarasamningum Innlent Fleiri fréttir Samþykktu að slíta kjarasamningum Niðurrif hafið á Laugasól „Vonbrigði að Icelandair fljúgi ekki lengur til Kulusuk“ Ljósastaurar bilaðir víða í Reykjavík Ræst út vegna logandi rafhlaupahjóls Serbar á Íslandi mótmæla: „Það er ósanngjarnt að taka af fólki réttinn til að kjósa“ Hringdi inn þegar konan reyndist gift öðrum manni Tugmilljóna gjaldþrot félags fíkniefnasmyglara „Við erum að gefa boltann upp“ Þétta samstarfið í útnorðri „Við erum tilbúin að skoða lengingu skólaársins“ Bein útsending: Blaðamannafundur Kristrúnar, Beinis og Jens Frederik SA á leið í árshátíðarferð á meðan klukkan tifar í kjaradeilu Sver af sér ábyrgð á rannsókn um karlmennsku Bílvelta á Vesturlandsvegi Sauð upp úr þegar Ragnar kallaði orð Ásgeirs óábyrg Verða að viðurkenna barn getið með staðgöngumæðrun Segir „gerviþak“ breyta litlu um „ryksugu“ Rúv Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Tímarit eigi hvergi stað og fái enga styrki Segir fjölmiðlanefnd stjórnlausa og sektaóða Geti reynst erfitt að standa við verðlagsloforðin Hvetur flokka til að afla leyfa fyrir tónlist í pólitískum áróðri Rubio hafi staðfest varnarskuldbindingar gagnvart Íslandi Breyti myndböndum af börnum að borða og dansa í barnaníðsefni Kennarar boða tíðindi Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Sex atvinnulausir um hvert laust starf Bein útsending: Áskoranir á norðurslóðum Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Sjá meira