Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Samúel Karl Ólason skrifar 29. september 2026 15:41 Töluveiknaðar myndir af því hvernig geimstöðin gæti litið út, til að byrja með. ESA Geimvísindastofnun Evrópu (ESA) hefur veitt tveimur teymum evrópskra fyrirtækja samninga sem snúast um undirbúning evrópskrar geimstöðvar á braut um jörðina. Verkefnið er liður í skipulagningu forsvarsmanna ESA fyrir framtíð stofnunarinnar, eftir að Alþjóðlega geimstöðin verður tekin úr notkun. Teymin tvö eiga að rannsaka fýsileika þess að Evrópa geri út eigin geimstöð á lágri sporbraut um jörðina eftir að Alþjóðlega geimstöðin verður komin á hafsbotn og Bandaríkjamenn farnir að einblína á tunglið. Alþjóðlega geimstöðin hefur verið á braut um jörðu frá árinu 1998 en síðan þá hefur hún stækkað verulega í gegnum árin. Upprunalega átti hún að vera í notkun í einungis fimmtán ár en nú stendur til að láta hana hrapa til jarðar árið 2031. Þá á hún að lenda á afviknum stað í Kyrrhafinu, þar sem geimrusl er reglulega látið lenda. Staðurinn þykir hentugur til slíks þar sem rúmir 2.700 kílómetrar eru í næstu mannabyggð. Bandaríkjamenn eru staðráðnir í því að koma í staðinn upp varanlegri bækistöð á yfirborði tunglsins. Í tilkynningu á vef ESA er haft eftir yfirmanni könnunardeildar stofnunarinnar að Evrópa hafi byggt upp heimsklassa getu í geimferðum á undanförnum áratugum. „Við stöndum nú frammi fyrir því tækifæri að móta sameiginlega framtíð okkar og í senn standa vörð um gæði verkfræðinga okkar og iðnaðar,“ segir Daniel Neuenschwander. Hann segir að áðurnefndir samningar og rannsóknarvinnan sem þeim fylgir eigi að hjálpa til við að leggja línurnar að framtíðinni og sjá hvernig evrópskur iðnaður geti stutt við geimstörfin og opnað á ný tækifæri. Annar hópanna umræddu er leiddur af Airbus Defence and Space og hinn af OHB. Rannsóknir þeirra eiga að byggja á samstarfinu við rekstur Alþjóðlegu geimstöðvarinnar. Vilja stærri rullu í geimnum Innan Evrópu á sér stað nokkur uppbygging hvað varðar getu til að koma farmi út í geim. Heimsálfan stendur þó ekki nærri Bandaríkjunum í þeim efnum, og þá sérstaklega bandaríska fyrirtækinu SpaceX. Sjá einnig: Starship á sporbraut í fyrsta sinn Í yfirlýsingu ESA segir að evrópsk geimstöð á braut um jörðu myndi færa evrópskum aðilum tækifæri til að spila stærri rullu þegar kemur að öllu starfi á braut um jörðu. Þannig væri hægt að byggja upp tæknigetu og þekkingu fyrir frekari könnunarleiðangra lengra út í geim. Geimurinn Alþjóðlega geimstöðin Tækni SpaceX Mest lesið Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Innlent Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Innlent Bein útsending: Kennarar boða tíðindi Innlent Framlengja samninga út næsta ár Innlent Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Innlent Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Innlent Ólíklegt að pestin berist til Íslands Innlent Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Innlent Samkomulagið hafi ekki áhrif á viðræður VR Innlent Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Innlent Fleiri fréttir Fátt um svör frá Rússum um meinta plágu Kona stungin til bana við matvöruverslun í Malmö Bandarískir hermenn í útgöngubanni eftir morð Fjögur börn meðal nítján látinna í árásum á afmælisdegi Pútíns Draga til baka handtökuskipun á hendur leiðtoga katalónskra aðskilnaðarsinna Hlutu Nóbelsverðlaunin fyrir að leysa efnafræðilega ósamhverfu Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í efnafræði? Biskup í fangelsi fyrir brot gegn drengjum Vill fimmtán ára reynslutímabil fyrir ný aðildarríki Endurgreiðir ekki ríkinu fyrir auglýsingarnar umdeildu Komin til meðvitundar eftir misheppnaða aftöku Stýrði leyniþjónustu en nú sakaður um njósnir Til í að fórna borgum þar sem demókratar eru við völd Fær Nóbelinn fyrir að fanga fiseindir í suðurskautsís Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði? Fyrsta aftakan með aftökusveit frá stríðslokum Umdeildur metsöluhöfundur látinn Aðskilnaðarsinnar unnu í Quebec Missti hönd í mótmælunum Ætlar að borga fyrir umdeildar auglýsingar úr eigin sjóðum Hútar sagðir hörfa frá mynni Rauðahafs Idol-keppandi í lífstíðarfangelsi fyrir að skjóta eiginkonu sína Tugir í sóttkví í Síberíu eftir andlát starfsmanns rannsóknarstofu Fá Nóbelsverðlaun fyrir uppgötvun á ljósstýrðri erfðatækni Fluttu allar sprengjuflugvélar frá RAF Fairford Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í læknisfræði? Höfðar mál gegn lögreglunni vegna húsleitarinnar Vann óvæntan sigur í fyrri umferðinni Boðaði óvænt þingkosningar á Spáni Stofnar „Ofurgreindarstjórnina“ þrátt fyrir ákall um hægari þróun Sjá meira
Teymin tvö eiga að rannsaka fýsileika þess að Evrópa geri út eigin geimstöð á lágri sporbraut um jörðina eftir að Alþjóðlega geimstöðin verður komin á hafsbotn og Bandaríkjamenn farnir að einblína á tunglið. Alþjóðlega geimstöðin hefur verið á braut um jörðu frá árinu 1998 en síðan þá hefur hún stækkað verulega í gegnum árin. Upprunalega átti hún að vera í notkun í einungis fimmtán ár en nú stendur til að láta hana hrapa til jarðar árið 2031. Þá á hún að lenda á afviknum stað í Kyrrhafinu, þar sem geimrusl er reglulega látið lenda. Staðurinn þykir hentugur til slíks þar sem rúmir 2.700 kílómetrar eru í næstu mannabyggð. Bandaríkjamenn eru staðráðnir í því að koma í staðinn upp varanlegri bækistöð á yfirborði tunglsins. Í tilkynningu á vef ESA er haft eftir yfirmanni könnunardeildar stofnunarinnar að Evrópa hafi byggt upp heimsklassa getu í geimferðum á undanförnum áratugum. „Við stöndum nú frammi fyrir því tækifæri að móta sameiginlega framtíð okkar og í senn standa vörð um gæði verkfræðinga okkar og iðnaðar,“ segir Daniel Neuenschwander. Hann segir að áðurnefndir samningar og rannsóknarvinnan sem þeim fylgir eigi að hjálpa til við að leggja línurnar að framtíðinni og sjá hvernig evrópskur iðnaður geti stutt við geimstörfin og opnað á ný tækifæri. Annar hópanna umræddu er leiddur af Airbus Defence and Space og hinn af OHB. Rannsóknir þeirra eiga að byggja á samstarfinu við rekstur Alþjóðlegu geimstöðvarinnar. Vilja stærri rullu í geimnum Innan Evrópu á sér stað nokkur uppbygging hvað varðar getu til að koma farmi út í geim. Heimsálfan stendur þó ekki nærri Bandaríkjunum í þeim efnum, og þá sérstaklega bandaríska fyrirtækinu SpaceX. Sjá einnig: Starship á sporbraut í fyrsta sinn Í yfirlýsingu ESA segir að evrópsk geimstöð á braut um jörðu myndi færa evrópskum aðilum tækifæri til að spila stærri rullu þegar kemur að öllu starfi á braut um jörðu. Þannig væri hægt að byggja upp tæknigetu og þekkingu fyrir frekari könnunarleiðangra lengra út í geim.
Geimurinn Alþjóðlega geimstöðin Tækni SpaceX Mest lesið Telur Thomas Møller hafa fengið tækifæri til að eyða sönnunargögnum Innlent Fór í skólann og búið að farga dekkjastæðunni þegar heim var komið Innlent Bein útsending: Kennarar boða tíðindi Innlent Framlengja samninga út næsta ár Innlent Leigubremsan „augljóslega mjög heimskuleg“ Innlent Nóg að spyrja þá sem þurfa að borga launin Innlent Ólíklegt að pestin berist til Íslands Innlent Glapræði að hafna væntanlegri launahækkun Innlent Samkomulagið hafi ekki áhrif á viðræður VR Innlent Viðræður VR við SA á leið inn „blindgötu“ Innlent Fleiri fréttir Fátt um svör frá Rússum um meinta plágu Kona stungin til bana við matvöruverslun í Malmö Bandarískir hermenn í útgöngubanni eftir morð Fjögur börn meðal nítján látinna í árásum á afmælisdegi Pútíns Draga til baka handtökuskipun á hendur leiðtoga katalónskra aðskilnaðarsinna Hlutu Nóbelsverðlaunin fyrir að leysa efnafræðilega ósamhverfu Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í efnafræði? Biskup í fangelsi fyrir brot gegn drengjum Vill fimmtán ára reynslutímabil fyrir ný aðildarríki Endurgreiðir ekki ríkinu fyrir auglýsingarnar umdeildu Komin til meðvitundar eftir misheppnaða aftöku Stýrði leyniþjónustu en nú sakaður um njósnir Til í að fórna borgum þar sem demókratar eru við völd Fær Nóbelinn fyrir að fanga fiseindir í suðurskautsís Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði? Fyrsta aftakan með aftökusveit frá stríðslokum Umdeildur metsöluhöfundur látinn Aðskilnaðarsinnar unnu í Quebec Missti hönd í mótmælunum Ætlar að borga fyrir umdeildar auglýsingar úr eigin sjóðum Hútar sagðir hörfa frá mynni Rauðahafs Idol-keppandi í lífstíðarfangelsi fyrir að skjóta eiginkonu sína Tugir í sóttkví í Síberíu eftir andlát starfsmanns rannsóknarstofu Fá Nóbelsverðlaun fyrir uppgötvun á ljósstýrðri erfðatækni Fluttu allar sprengjuflugvélar frá RAF Fairford Bein útsending: Hver hlýtur Nóbelsverðlaunin í læknisfræði? Höfðar mál gegn lögreglunni vegna húsleitarinnar Vann óvæntan sigur í fyrri umferðinni Boðaði óvænt þingkosningar á Spáni Stofnar „Ofurgreindarstjórnina“ þrátt fyrir ákall um hægari þróun Sjá meira