Mætti sleppa því að blekkja heimilis­fólkið

Fyrr í vikunni birtist grein á Vísi eftir Berglindi Guðmundsdóttur, einn stofnanda samatakanna SJÁ sem vilja að samþykkt verði í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst að hefja inngöngu í Evrópusambandið, þar sem hún spurði í fyrirsögn hvort við gætum gert betur fyrir íslenzk heimili. Sagði hún helztu ástæðuna fyrir því að hún teldi að segja ætti já í atkvæðagreiðslunni og fá samning um inngöngu í sambandið á borðið vera þá að fá upplýsingar um það hvaða áhrif hann „gæti haft á vexti, verðbólgu og lífskjör.“

„Nú stendur þjóðin frammi fyrir því að taka afstöðu til þess hvort hefja eigi á ný viðræður við Evrópusambandið. Að mínu mati ætti sú umræða fyrst og fremst að snúast um hvaða áhrif hugsanlegur samningur gæti haft á íslensk heimili. Einmitt þess vegna finnst mér eðlilegt að vilja sjá samninginn áður en þjóðin tekur endanlega afstöðu. Aðeins þannig getum við byggt umræðuna á raunverulegum forsendum og metið með upplýstum hætti hvaða áhrif samningurinn gæti haft á vexti, verðbólgu og lífskjör.“

Vandamálið við þennan málflutning Berglindar, og fleiri Evrópusambandssinna og þar á meðal ráðherra í ríkisstjórninni eins og samflokksmanna hennar Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra og formanns Viðreisnar, og Þorbjargar Sigríðar Gunnlaugsdóttur dómsmálaráðherra, er einkum sá að ekkert mun eðli málsins samkvæmt koma fram um það hvaða vextir eða verðbólga verði á Íslandi í framtíðinni gangi landið í Evrópusambandið og taki í framhaldinu upp evruna sem gjaldmiðil sinn.

Væntanlega segir það sig sjálft að ekkert er hægt að fullyrða um það hvernig þau mál muni þróast í framtíðinni, hvort sem er innan Evrópusambandsins eða utan þess. Hvað þá að hægt sé að binda slíkt í samninga. Helzta ástæða Berglindar og fleiri í forystusveit Evrópusambandssinna fyrir því að samþykkt verði að hefja inngöngu í sambandið í ágúst, með tilheyrandi fullri aðlögun að því sem er hluti af því að ganga þar inn, er þannig algerlega úr lausu lofti gripin og stenzt alls enga skoðun.

Með slíkum málflutningi er þannig ljóslega ekki verið að draga upp rétta mynd af stöðunni. Framgangan er alvarlegri í ljósi þess að með henni er í pólitískum tilgangi verið að gera út á erfiðleika fólks vegna verðbólgunnar og hárra vaxta sem eru einkum afleiðing snarhækkað húsnæðisverðs aðallega vegna ónógs lóðaframboðs. Við getum sannarlega gert betur fyrir heimilin. Til dæmis með úthlutun lóða og fyrir íbúðir sem fólk vill. En líka með því að sleppa því að reyna að blekkja heimilisfólkið.

Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is.