Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar 8. júní 2026 12:03 Ég fæ stundum áhugaverðar pælingar og ein af þeim er þessi. Margir dyggustu talsmenn þess að halda Reykjavík og nágrenni algjörlega hönnuðu út frá þörfum einkabílsins, með tilheyrandi malbiksflæmi, mislægum gatnamót, fleiri akreinum, og risavöxnum gatnamótum elska ekkert meira en að eyða sumarfríinu í rómantískum, þéttbýlum evrópskum borgum. Í frínu er gengið á milli kaffihúsa í París, Barcelona eða Kaupmannahöfn þar sem bílar hafa vikið fyrir gangandi vegfarendum, almenningssamgöngum og iðandi mannlífi. En heima fyrir er barist hatramlega gegn þéttingu byggðar, Borgarlínu, stórbættum hjólainnviðum og auknu valfrelsi í samgöngum á þeim forsendum að það sé verið að „þröngva“ einhverju upp á fólk. Ég veit ekki með ykkur, en það er ákveðin kaldhæðni fólgin í því að mæra mannlífið sem skapast þar sem bíllinn er ekki í fyrirrúmi, en vilja svo ekki innleiða sömu hugmyndafræði á heimaslóðum. Veðrið er heldur engin afsökun, því borgir eins og Helsinki, Ósló, Montreal og fleiri eru með miklu harðari og kaldari vetur en Reykjavík, en samt með hágæða almenningssamgöngur og öfluga hjólainnviði, göngugötur og mannlíf Svo er það blessuð krónan og evran Röksemdafærslan fyrir krónunni er oft sú að hún sé nauðsynlegt fullveldistæki og sveigjanleg fyrir hagkerfið. En hver er raunveruleikinn? Fyrir okkur almenning er það þannig að við búum við sveiflur, verðbólgu, háa vexti og gengisfall sem bítur mest í veski venjulegs launafólks.Fyrir stórfyrirtæki, stórútgerðina og útflutninginn, sem sagt stærstu fyrirtækin á Íslandi, og oft þau sömu og tala mest fyrir ágæti krónunnar, er staðan önnur. Þau gera upp bókhaldið sitt að mestu í evrum og eitthvað í dollurum og taka lán erlendis á miklu betri kjörum. Þau eru í raun stökkvuð út úr krónuhagkerfinu á meðan almenningur situr eftir í því. Þess vegna fór ég svo mikið að hugsa um þetta „gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri“ mynstur. Það á að verja ákveðna hugmyndafræði og hagsmuni út á við. Annars vegar krónuna, og hins vegar bílinn, ásamt öllu viðskiptamódelinu í kringum hann eins og olíufélögin, tryggingafélögin, bílalánin, bílaumboðin og verktakana eða malbikunarfyrirtækin sem græða á malbikinu. Þessu er haldið fram sem táknum um frelsi og sjálfstæði, en á sama tíma nýtur sami hópur þess að flýja þann raunveruleika, hvort sem það er í fríinu eða í viðskiptalífinu. Höfundur er pírati. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðni Freyr Öfjörð Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir Skoðun Ábyrg stefna í alþjóðamálum Gísli Garðarsson Skoðun Skoðun Skoðun Umsóknarferlið útskýrt fyrir kjána Elísabet Kjárr skrifar Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé skrifar Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Ræður Ísland eitt við heilbrigðisverkefni framtíðarinnar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg stefna í alþjóðamálum Gísli Garðarsson skrifar Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Sjá meira
Ég fæ stundum áhugaverðar pælingar og ein af þeim er þessi. Margir dyggustu talsmenn þess að halda Reykjavík og nágrenni algjörlega hönnuðu út frá þörfum einkabílsins, með tilheyrandi malbiksflæmi, mislægum gatnamót, fleiri akreinum, og risavöxnum gatnamótum elska ekkert meira en að eyða sumarfríinu í rómantískum, þéttbýlum evrópskum borgum. Í frínu er gengið á milli kaffihúsa í París, Barcelona eða Kaupmannahöfn þar sem bílar hafa vikið fyrir gangandi vegfarendum, almenningssamgöngum og iðandi mannlífi. En heima fyrir er barist hatramlega gegn þéttingu byggðar, Borgarlínu, stórbættum hjólainnviðum og auknu valfrelsi í samgöngum á þeim forsendum að það sé verið að „þröngva“ einhverju upp á fólk. Ég veit ekki með ykkur, en það er ákveðin kaldhæðni fólgin í því að mæra mannlífið sem skapast þar sem bíllinn er ekki í fyrirrúmi, en vilja svo ekki innleiða sömu hugmyndafræði á heimaslóðum. Veðrið er heldur engin afsökun, því borgir eins og Helsinki, Ósló, Montreal og fleiri eru með miklu harðari og kaldari vetur en Reykjavík, en samt með hágæða almenningssamgöngur og öfluga hjólainnviði, göngugötur og mannlíf Svo er það blessuð krónan og evran Röksemdafærslan fyrir krónunni er oft sú að hún sé nauðsynlegt fullveldistæki og sveigjanleg fyrir hagkerfið. En hver er raunveruleikinn? Fyrir okkur almenning er það þannig að við búum við sveiflur, verðbólgu, háa vexti og gengisfall sem bítur mest í veski venjulegs launafólks.Fyrir stórfyrirtæki, stórútgerðina og útflutninginn, sem sagt stærstu fyrirtækin á Íslandi, og oft þau sömu og tala mest fyrir ágæti krónunnar, er staðan önnur. Þau gera upp bókhaldið sitt að mestu í evrum og eitthvað í dollurum og taka lán erlendis á miklu betri kjörum. Þau eru í raun stökkvuð út úr krónuhagkerfinu á meðan almenningur situr eftir í því. Þess vegna fór ég svo mikið að hugsa um þetta „gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri“ mynstur. Það á að verja ákveðna hugmyndafræði og hagsmuni út á við. Annars vegar krónuna, og hins vegar bílinn, ásamt öllu viðskiptamódelinu í kringum hann eins og olíufélögin, tryggingafélögin, bílalánin, bílaumboðin og verktakana eða malbikunarfyrirtækin sem græða á malbikinu. Þessu er haldið fram sem táknum um frelsi og sjálfstæði, en á sama tíma nýtur sami hópur þess að flýja þann raunveruleika, hvort sem það er í fríinu eða í viðskiptalífinu. Höfundur er pírati.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun