Líkur á hlýjum og votum vetrum á norður­slóðum

Útlit er fyrir að meðalhiti á jörðinni verði í eða við hæstu hæðir næstu fimm árin samkvæmt skýrslu sem breska veðurstofan vann fyrir Alþjóðaveðurfræðistofnunina og var birt í dag. Stofnunin áætlar að meðalhitinn frá 2026 til 2030 verði á bilinu 1,3 til 1,9 gráðum yfir viðmiðunartímabilinu 1850 til 1900.

Sérstaklega er gert ráð fyrir vetrarhlýindum á norðurskautinu en það er sá hluti jarðar sem hlýnar hraðast vegna stórfelldrar losunar manna á gróðurhúsalofttegundum. Þar gæti meðalhitinn næstu fimm vetur (nóvember til mars) verið 2,8 gráðum yfir meðaltali áranna 1991 til 2020. Það væri þrisvar og hálfu sinni meira en áætlað hitafrávik á heimsvísu.

Vetrarmánuðirnir næstu fimm árin eru einnig taldir verða vætusamari en meðaltal síðustu þriggja áratuga. Aukin úrkoma í hitabeltinu og á hærri breiddargráðum samhliða minnkandi úrkomu á miðlægum breiddargráðum heittempraða beltisins er sögð samræmast því sem er búist er við í hlýnandi loftslagi.

Næstu tíu árin er búist við því að hafísþekja á Barentshafi, Beringshafi og Okhotsk-hopi áfram.

2027 gæti orðið næsta metár

Líklegt er talið að eitt áranna frá 2026 til 2030 verði hlýrra en metárið 2024 og mjög líklegt að í það minnsta eitt áranna fari hlýnunin tímabundið yfir þær 1,5 gráður sem stefnt er að því að takmarka hlýnun við í Parísarsamkomulaginu. Það gerðist árið 2024 sem er hlýjasta árið í mælingasögunni.

Þá eru taldar 75 prósent líkur á að hnattræn hlýnun verði meiri en 1,5 gráður yfir fimm ára tímabilið. Innan við eins prósents líkur eru aftur á móti taldar á hlýnunin fari yfir tvær gráður nokkurt árið.

Reiknað er með að El niño-veðurfyrirbrigðið láti á sér kræla í Kyrrahafi á seinni hluta þessa árs. Veðurfyrirbrigðið er almennt tengt við hærri meðalhita á jörðinni og magnar upp þá manngerðu hlýnun sem á sér stað. Vegna þessa eru umtalsverðar líkur taldar á að árið 2027 verði næsta metár.

Þurrkatímabil sem hefur varað í Suðaustur-Evrópu undanfarin ár virðist á enda runnið í bili samkvæmt líkönum bresku veðurstofunnar. Merki eru um að næstu fimm vetur þar verði óvenju votir. Sá varnagli er þó sleginn að loftslagslíkön eru mun betri í að spá fyrir um þróun hitastigs en úrkomu til skemmri tíma í þessum heimshluta.