„Auð­vitað með ó­líkindum að þetta fái að við­gangast“

Í nýrri skýrslu Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar um nikótínpúða kemur fram að sala slíkra púða hefur margfaldast á síðustu árum. 

Þetta er fyrsta skýrsla stofnunarinnar um púðana og áhrif þeirra og er þar sérstaklega tekið fram að verja þurfi ungmenni fyrir ágangi tókbaksfyrirtækja sem beini spjótum sínum að ungu fólki með því að setja sæt bragðefni í púðana og fá áhrifavalda til að markaðssetja þá.

Verkefnastjóri tóbaksvarna hjá embætti landlæknis segir skýrsluna tímabæra og notkun hér á landi sé sú mesta á Norðurlöndunum.

„Við erum með notkun sem sýnir 30% daglega notkun ungra karlmanna og í kringum 20% ungra kvenna,“ segir Viðar Jensson hjá embætti landlæknis.

„Þetta er auðvitað með ólíkindum að þetta fái að viðgangst, að ungt fólk sé svolítið platað til þess að fara að nota þessar vörur með auglýsingum, bragðefnum og útliti eins og þessi skýrsla bendir á,“ bætir Viðar við.

„Við þurfum regluverk með afleiðingum“

Hann segir þó að árangur hafi náðst í forvörnum og ekki sjáist lengur tölur um aukningu í notkun. Þar hafi skattlagning púðanna haft mest áhrif. 

Taka þurfi á söluumhverfinu svo einstaklingar undir átján ára aldri geti ekki keypt vörurnar.

„Við þurfum regluverk sem bannar þeim það, að nota bragðefni, að auglýsa á þann hátt sem þau gera. Við þurfum líka regluverk með afleiðingum, að það hafi afleiðingar ef þú afgreiðir ungt fólk um þessar vörur.“

Ný notkun sem sé ekki að koma í stað reykinga

Rangt sé að þeir sem noti þessa púða séu að nýta þá til að hætta reykingum.

„Það er ekkert eins hættulegt og að reykja, við vorum búin að ná reykingum niður fyrir mörgum árum og jafnvel áratug. Þetta er ekki það,“ segir Viðar og segir 5% íbúa hér á landi reykja daglega sem sé ein lægsta tíðni í Evrópu.

„Þetta er ný notkun sem er að koma inn og ungt fólk er að verða háð nikótíni. Það hefur þær afleiðingar að þú þarft stöðugt að vera að nota þessar vörur, svo ferðu í fráhvarf ef þú notar ekki. Þetta hefur áhrif á einbeitingu, á svefn, á skap. Þetta hefur bara áhrif á einstaklinga,“ bætir Viðar við.