Bretar og Frakkar ítreka að Assad verði að víkja

Yfirvöld Bretlands og Frakklands ítreka að Bashar al-Assad, forseti Sýrlands, verði að víkja úr valdastóli. Stjórnarher Assad er nú sakaður um að hafa gert efnavopnaárás á bæinn Khan Sheikhoun í Sýrlandi í gær. Tugir fórust í árásinni og þar af fjölmörg börn.

Boris Johnson og Jean-Marc Ayrault, utanríkisráðherra Bretlands og Frakklands, kölluðu í dag eftir því að „grimmilegri“ ríkisstjórn Assad yrði komið frá völdum. Ayrault sagði árásina vera prófraun fyrir ríkisstjórn Donald Trump, forseta Bandaríkjanna.

Trump hefur fordæmt árásina sem hann kallar hræðilega. Hann kenndi þó „veikleika“ Barack Obama, forvera síns, um. Rex Tillerson, utanríkisráðherra Trump, sagði fyrr í vikunni að ekki væri nauðsynlegt fyrir Assad að víkja.

Bera merki efnavopna

Alþjóðlega heilbrigðismálastofnunin, WHO, segir minnst 70 hafa dáið í árásinni og að hundruð hafi orðið fyrir áhrifum og þar af fjölmörg börn. Þá segir stofnunin að fórnarlömb árásarinnar beri ummerki þess að hafa orðið fyrir taugagasi.

Ríkisstjórn Assad og Rússar, sem styðja Assad, hafa viðurkennt að loftárásir hafi verið gerðar á bæinn. Hins vegar segja þeir að það hafi ekki verið efnavopnaárásir. Þess í stað hafi efnavopn í eigu uppreisnarmannanna verið í húsi sem árás var gerð á.

Fullyrðingum Rússa þess efnis að eiturefnin sem drápu tugi óbreyttra borgara í sýrlenska bænum Idlib á dögunum hafi komið frá efnavopnaverksmiðju uppreisnarmanna í bænum, hefur verið hafnað af fjölmörgum aðilum.

Rússar segja að eiturgasið hafi lagst yfir bæinn eftir að sýrlenskar herflugvélar gerðu árás á vopnabúr uppreisnarmanna og vilja þeir þannig meina að uppreisnarmenn hafi búið yfir efnavopnum.

Stjórnarher Assad sagðist ekki hafa notað efnavopn og að þau hefðu aldrei verið notuð og yrðu aldrei notuð. Efnavopnastofnun Sameinuðu þjóðanna hefur þó margsinnis sakað herinn um beitingu efnavopna.

Nú í febrúar beittu Kína og Rússland neitunarvaldi sínu í öryggsráðinu gegn ályktun um viðskipaþvinganir gegn ríkisstjórn Assad vegna efnavopnaárása á þorp í Sýrlandi á árunum 2014 og 2015.

Segja fjölmörg vitni hafa séð flugvélina

Utanríkisráðherra Breta, foringi uppreisnarmanna og efnavopnasérfræðingur sögðu hinsvegar allir í morgun að vísbendingar bendi allar í eina átt, um hafi verið að ræða efnavopnaárás sýrlenska hersins, sem Rússar styðja í borgarastríðinu.



Boris Johnson brást fljótt við fullyrðingum Rússa og segir allt benda til að Assad hafi notað efnavopn gegn eigin þjóð. Foringi uppreisnarmanna á svæðinu Hasan Haj Ali, segir Rússa fara með lygar og að fjölmörg vitni í bænum segist hafa séð flugvélina sem varpaði gasinu á bæinn. Og sérfræðingur í efnavopnum, Hamish de Bretton-Gordon, sagði ennfremur í viðtali við breska ríkisútvarpið í morgun að útgáfa Rússa af atburðinum sé afar langsótt.

Hann segir allt benda til þess að gasið sem um ræðir hafi verið Sarín og segir hann nánast útilokað að það myndi dreifast um bæinn þótt árás væri gerð á vopnabúr sem innihéldi slík vopn.

Augljós stríðsglæpur

Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna fundar um málið í dag og sendiherra Breta hjá Sameinuðu þjóðunum sagði á blaðamannafundi í morgun að um augljósan stríðsglæp hafi verið að ræða. Hann biðlaði einnig til þeirra ríkja í Öryggisráðinu sem hingað til hafi haldið hlífiskildi yfir stjórn Assads með því að beita neitunarvaldi sínu í ráðinu, að breyta um kúrs.

Minnst 320 þúsund manns hafa dáið í átökunum í Sýrlandi, frá því að borgarastyrjöld hófst þar í mars 2011.