Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson skrifar 15. ágúst 2026 18:15 Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað. Ríkisstjórninni, oft kenndri við Valkyrjurnar, má telja tvennt til tekna: hert eftirlit á landamærunum og endurskipulagningu einkunnakerfis grunnskólanna. Kosningaloforðin voru hins vegar önnur og stærri. Vextir skyldu barðir niður með sleggju, verðbólgan hamin og hvorki aðildarviðræður né þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB settar á dagskrá. Nú, einu og hálfu ári síðar, mælist verðbólga meiri en fyrir kosningar, sleggjan hefur ekki fundist og þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram eftir hálfan mánuð. Bilið milli orða og efnda er orðið að vinnulagi – það er loddaralistin. Alvarlegasti þáttur hennar er framsetningin á því hvað sé í húfi. Landsmönnum er talin trú um að aðild hafi óveruleg áhrif á ríkissjóð. Í umfjöllun utanríkisráðuneytisins frá því í júní er nettóframlag Íslands til ESB metið á 10–15 milljarða króna á ári og „aðildargjaldið" sagt 2–7 milljarðar króna þegar EES-kostnaður er dreginn frá, fjögurra setninga mat án heimildar, án viðmiðunarárs og án þess að brúttógreiðslan sé nefnd. Óháð úttekt Samtaka skattgreiðenda, reiknuð eftir eigin fjármögnunarreglum ESB og sannreynd á raungreiðslum Finnlands og Króatíu, setur nettókostnaðinn á 23–44 milljarða króna á ári með miðgildi um 34 milljarða króna. Hagstæðasti endinn á því bili er helmingi hærri en efri mörk opinberu tölunnar. Samtökin töldu framsetninguna nógu alvarlega til að senda formlegt erindi til lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE. Trén í frumskógi ESB eru mörg og skógurinn er bæði stór og þéttur, eins og góður maður komst að orði. Sá sem einblínir á opinberu töluna sér hvorki skóginn né trén. Kjósendur eiga rétt á heildarmyndinni áður en gengið er að kjörborðinu 29. ágúst. Höfundur er ritstjóri evropumalin.is og stendur að baki jatiladfela.com Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Þessa dagana berst dreifiefni inn um póstlúgur landsmanna frá báðum fylkingum í Evrópumálunum. Þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snýst formlega um hvort hefja skuli aðildarviðræður, um að „kíkja í pakkann" eins og það er kallað. Ríkisstjórninni, oft kenndri við Valkyrjurnar, má telja tvennt til tekna: hert eftirlit á landamærunum og endurskipulagningu einkunnakerfis grunnskólanna. Kosningaloforðin voru hins vegar önnur og stærri. Vextir skyldu barðir niður með sleggju, verðbólgan hamin og hvorki aðildarviðræður né þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB settar á dagskrá. Nú, einu og hálfu ári síðar, mælist verðbólga meiri en fyrir kosningar, sleggjan hefur ekki fundist og þjóðaratkvæðagreiðslan fer fram eftir hálfan mánuð. Bilið milli orða og efnda er orðið að vinnulagi – það er loddaralistin. Alvarlegasti þáttur hennar er framsetningin á því hvað sé í húfi. Landsmönnum er talin trú um að aðild hafi óveruleg áhrif á ríkissjóð. Í umfjöllun utanríkisráðuneytisins frá því í júní er nettóframlag Íslands til ESB metið á 10–15 milljarða króna á ári og „aðildargjaldið" sagt 2–7 milljarðar króna þegar EES-kostnaður er dreginn frá, fjögurra setninga mat án heimildar, án viðmiðunarárs og án þess að brúttógreiðslan sé nefnd. Óháð úttekt Samtaka skattgreiðenda, reiknuð eftir eigin fjármögnunarreglum ESB og sannreynd á raungreiðslum Finnlands og Króatíu, setur nettókostnaðinn á 23–44 milljarða króna á ári með miðgildi um 34 milljarða króna. Hagstæðasti endinn á því bili er helmingi hærri en efri mörk opinberu tölunnar. Samtökin töldu framsetninguna nógu alvarlega til að senda formlegt erindi til lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu ÖSE. Trén í frumskógi ESB eru mörg og skógurinn er bæði stór og þéttur, eins og góður maður komst að orði. Sá sem einblínir á opinberu töluna sér hvorki skóginn né trén. Kjósendur eiga rétt á heildarmyndinni áður en gengið er að kjörborðinu 29. ágúst. Höfundur er ritstjóri evropumalin.is og stendur að baki jatiladfela.com
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun