Velti allt á því hverjir mæti á kjörstað Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 15. ágúst 2026 12:01 Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði. Vísir/Anton Brink Miðað við nýjustu kannanir bendir allt til þess að þátttakan sjálf muni skipta mestu máli í komandi þjóðaratkvæðagreiðslum að mati prófessors í stjórnmálafræði. Yngra fólk hallist meira að já-inu en sé sömuleiðis talið ólíklegra til að mæta á kjörstað. Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Innlent Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent Vilja að aldursviðmið um börn í vopnalögum verði uppfærð Innlent Hinn grunaði í sverðaárásinni í Fagersta í Svíþjóð nafngreindur Erlent Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Innlent Heilsu Haralds konungs hrakar Erlent Fleiri fréttir Vilja að aldursviðmið um börn í vopnalögum verði uppfærð Malbika Vesturlandsveg og stýra umferð á meðan Tvö útköll á svipuðum slóðum á hálendinu með stuttu millibili Tilkynnt um heimilisofbeldi í Reykjavík og Hafnarfirði Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Ráðherra byrjar með hlaðvarp Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Sjá meira
Ekki er marktækur munur á þeim sem ætla að segja já annars vegar og nei hins vegar í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt þjóðarpúlsi Gallup. 51,5 prósent sögðust ætla að segja já og 48,5 prósent nei en sjö prósent voru óákveðin. Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, segir ljóst að afstaða fólks sé að herðast í málinu. „Þetta er svo jafnt núna að héðan í frá veltur þetta í rauninni á þátttökunni í kosningunni sjálfri því að þátttakan getur breytt þessum tölum. Það sækja ekki allir hópar samfélagsins kosningar jafnt og þá skiptir öllu máli hvernig afstaðan dreifist milli ólíkra samfélagsmiðlahópa,“ segir Eiríkur. Samsetning hópsins geti einnig spilað inn í þar sem eldra fólk sé líklegra til að mæta á kjörstað. „Sumar kannanir hafa sýnt að eldra fólk ætli í miklu meiri mæli að segja nei heldur en já, aðrar sýna ekki alveg þann mun. Sumar kannanir hafa sýnt að ungt fólk sé miklu svona meira áfram um að segja já, að það mæti miklu síðar á kjörstað að því er reynslan sýnir.“ Sömuleiðis sé stuðningurinn við áframhaldandi aðildarviðræður meiri á höfuðborgarsvæðinu og minni úti á landi. „Lýðræðislegar kosningar eru auðvitað þannig að það getur vel verið að það fari þannig að það muni bara örfáum atkvæðum. En þetta er hnífjafnt og það er ekki hægt að segja fyrir um þetta,“ segir Eiríkur.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Innlent Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent Vilja að aldursviðmið um börn í vopnalögum verði uppfærð Innlent Hinn grunaði í sverðaárásinni í Fagersta í Svíþjóð nafngreindur Erlent Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Innlent Heilsu Haralds konungs hrakar Erlent Fleiri fréttir Vilja að aldursviðmið um börn í vopnalögum verði uppfærð Malbika Vesturlandsveg og stýra umferð á meðan Tvö útköll á svipuðum slóðum á hálendinu með stuttu millibili Tilkynnt um heimilisofbeldi í Reykjavík og Hafnarfirði Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Ráðherra byrjar með hlaðvarp Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Sjá meira