Hvað ef ...?

Margir hafa þessa dagana skoðun á viðræðum um aðild að Evrópusambandinu (ESB), sem og áhyggjur af mögulegum aðildarviðræðum í framhaldinu og hugsanlegri aðild síðar meir. Í þessu máli eins og öðrum er mikilvægt að fylgja eigin sannfæringu en ekki skoðunum annarra. Rök hafa heyrst frá „já-liðum” en meira hefur verið um hræðsluáróður frá hinni fylkingunni.

Enginn getur sagt til með vissu um hvað framtíðin ber í skauti sér en það þýðir ekki að við eigum að óttast breytingar. Vissulega er hægt að hugsa um alla ókosti sem gætu fylgt mögulegri aðild að ESB og festast í því að spyrja sig „Hvað ef við missum alla stjórn á eigin fiskveiðum?”, „Hvað ef erlendir aðilar fá aukin áhrif á íslenskt atvinnulíf?” og „Hvað ef við verðum þvinguð í nýtt konungsríki með einn þjóðhöfðingja yfir Evrópu?”. En það er ekki síður mikilvægt að spyrja sig „Hvað ef við fáum stöðugri gjaldmiðil?”, „Hvað ef börnin okkar eiga möguleika á hagstæðari húsnæðislánum en við höfum þekkt til þessa?”, „Hvað ef atvinnulífið nýtur aukins stöðugleika og fleiri tækifæra?“ og „Hvað ef lífið verður bara jafn gott eða jafnvel betra við að ganga í ESB?”.

Það er alltaf val hvort við einblínum á svartsýnis- eða bjartsýnisspár, hvort við veljum að horfa á glasið hálf fullt eða hálf tómt, en það er sannarlega eðlilegt og gott að velta fyrir sér báðum hliðum, kostum og göllum, áður en maður tekur ákvörðun út frá eigin sannfæringu. Með því að horfa á kosti, tækifæri og lausnir, frekar en að horfa bara á allt sem getur kannski farið úrskeiðis, þá opnast oft dyr sem geta fært okkur meiri ávinning en okkur óraði fyrir. En með því að festast í að horfa á ókostina gætu dýrmæt tækifæri farið forgörðum.

Ef viðræður sem verið er að kjósa um núna leiða af sér formlegar aðildaviðræður og síðar aðild að ESB og ef svörtustu spár ”nei-liða” rætast, þá er í versta falli hægt að bakka út úr aðildarviðræðum og jafnvel Evrópusambandinu. Bretar sýndu það og sönnuðu að hægt er að taka ákvörðun um að hætta við og bakka út, en þeir sjá reyndar mikið eftir því núna. Margir þeirra hafa áttað sig á því að gamla góða hjólfarið var greinilega ekki jafn gott og einhverjum tókst að telja þeim trú um, nema mögulega fyrir þá sem höfðu einhverra hagsmuna að gæta.

Sumir andstæðingar viðræðna og aðildar hafa talað um kostnað og mikla vinnu sem fylgir því ef skrefið yrði tekið til fulls. Það er vissulega vinna að aðlaga reglugerðir og annað sem myndi fylgja aðild, en við eigum ekki að láta óttann við að takast á við verkefni standa í vegi fyrir möguleikanum á betri framtíð. Oft hafa einmitt orðið framfarir vegna þess að fólk þorði að horfa til nýrra möguleika og taka áhættu fremur en að festast í óttanum við breytingar.

Ef aðildarskrefið yrði stigið til fulls myndi það ekki leysa öll heimsins vandamál fyrir okkur. Það munu áfram koma upp áskoranir sem við þyrftum að takast á við, áskoranir sem aðild að ESB mun ekki redda fyrir okkur. En aðalatriði núna er að vera tilbúin að horfa með opnum huga á það jákvæða sem möguleg aðild getur fært okkur og skoða þá möguleika sem þar kunna að felast. Vera svo óhrædd við að takast á við verkefni sem því myndi fylgja og þora að horfa til þess að breytingar geta gert lífið enn betra án þess að í því felist dómur um að allt hafi verið ómögulegt fram til þessa.

Nú er tækifæri til að horfa á glasið hálf fullt og sjá hverju er hægt að bæta í það. Þorum að segja JÁ þegar við fáum tækifæri til þess.

Höfundur er skólastjóri