„Myndi hafa þveröfug áhrif ef seðlabankinn myndi hækka stýrivexti“ Agnar Már Másson skrifar 5. ágúst 2026 13:49 Finnbjörn Hermannsson er forseti ASÍ. Vísir/Arnar Hagfræðingar Landsbankans spá því að stýrivextir hækki í ágúst en að verðbólga standi í stað í mánuðinum. Forseti ASÍ segir að stýrivaxtahækkun muni gera verkalýðshreyfingunni erfiðara fyrir að finna lausn við því ef forsendur kjarasamningar bresta. Greiningardeild Landsbankans spáir því að Seðlabankinn hækki vexti eftir tvær vikur, enda sé verðbólga vel yfir 2,5 prósenta verðbólgumarkmiði Seðlabankans. Verðbólga jókst um 0,1 prósentustig í júlí og er talið líklegt að hún standi í stað í 5,3 prósentum í ágúst,. Það bendir flest til þess að forsendur kjarasamninga bresti í september þar sem verðbólga verður að öllum líkindum yfir 4,7 prósenta viðmiði samninganna í næsta mánuði. Finnbjörn Hermannsson, forseti ASÍ, segir lítið hafa gerst síðasta mánuðinn í þríhliða samstarfi sem hefur staðið yfir milli ríkis, verkalýðsforystu og atvinnurekenda í von um að leita leiða til að bregðast við hugsanlegum bresti kjarasamninganna. „Það hefur lítið gerst núna í heilan mánuð í þessu þríhliða samstarfi annað en að undirhópar hafa verið að störfum og við munum væntanlega í næstu viku taka stöðuna á því hvar það liggur,“ segir Finnbjörn hjá ASÍ. Hækkandi heimsmarkaðsverð á olíu, hærri flugfargjöld, hækkanir á skrásetningargjöldum Háskóla Íslands og hækkun á komugjöldum í heilsugæslu eru meðal þátta sem hafa mest áhrif til að viðhalda hárri verðbólgu, samkvæmt greiningu Landsbankans. Á sama tíma sýni hagkerfið merki kólnunar, en atvinnuleysi mældist 4 prósent í júní og er 0,6 prósentustigum hærra en fyrir ári síðan, að sögn greiningardeildarinnar. Íbúðaverð stóð nánast í stað á milli mánaða í júlí og hefur raunverð íbúða nú lækkað á milli ára átta mánuði í röð. Þó að komur ferðamanna séu færri í ár en í fyrra telur greiningardeildin að þróunin geti snúist við þegar líður á sumarið, ekki síst vegna sólmyrkvans í næstu viku. Hinn 19. október tekur peningastefnunefnd næstu stýrivaxtaákvörðun. „Varðandi þessa ákvörðun Seðlabankans sem er fram undan þá myndi það hafa þveröfug áhrif ef seðlabankinn myndi hækka stýrivexti vegna þess að það er allt að koðna niður í samfélaginu: byggingarstarfsemi er að leggjast af, kaupmáttur er að minnka, þannig að þetta er allt í öfuga átt við það sem forsendur kjarasamninga voru á sínum tíma.“ Kjaramál Efnahagsmál Neytendur Seðlabankinn Mest lesið Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Innlent Fleiri fréttir Malbika Vesturlandsveg og stýra umferð á meðan Tvö útköll á svipuðum slóðum á hálendinu með stuttu millibili Tilkynnt um heimilisofbeldi í Reykjavík og Hafnarfirði Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Ráðherra byrjar með hlaðvarp Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Búist við þungri umferð á fjölförnum gatnamótum Sjá meira
Greiningardeild Landsbankans spáir því að Seðlabankinn hækki vexti eftir tvær vikur, enda sé verðbólga vel yfir 2,5 prósenta verðbólgumarkmiði Seðlabankans. Verðbólga jókst um 0,1 prósentustig í júlí og er talið líklegt að hún standi í stað í 5,3 prósentum í ágúst,. Það bendir flest til þess að forsendur kjarasamninga bresti í september þar sem verðbólga verður að öllum líkindum yfir 4,7 prósenta viðmiði samninganna í næsta mánuði. Finnbjörn Hermannsson, forseti ASÍ, segir lítið hafa gerst síðasta mánuðinn í þríhliða samstarfi sem hefur staðið yfir milli ríkis, verkalýðsforystu og atvinnurekenda í von um að leita leiða til að bregðast við hugsanlegum bresti kjarasamninganna. „Það hefur lítið gerst núna í heilan mánuð í þessu þríhliða samstarfi annað en að undirhópar hafa verið að störfum og við munum væntanlega í næstu viku taka stöðuna á því hvar það liggur,“ segir Finnbjörn hjá ASÍ. Hækkandi heimsmarkaðsverð á olíu, hærri flugfargjöld, hækkanir á skrásetningargjöldum Háskóla Íslands og hækkun á komugjöldum í heilsugæslu eru meðal þátta sem hafa mest áhrif til að viðhalda hárri verðbólgu, samkvæmt greiningu Landsbankans. Á sama tíma sýni hagkerfið merki kólnunar, en atvinnuleysi mældist 4 prósent í júní og er 0,6 prósentustigum hærra en fyrir ári síðan, að sögn greiningardeildarinnar. Íbúðaverð stóð nánast í stað á milli mánaða í júlí og hefur raunverð íbúða nú lækkað á milli ára átta mánuði í röð. Þó að komur ferðamanna séu færri í ár en í fyrra telur greiningardeildin að þróunin geti snúist við þegar líður á sumarið, ekki síst vegna sólmyrkvans í næstu viku. Hinn 19. október tekur peningastefnunefnd næstu stýrivaxtaákvörðun. „Varðandi þessa ákvörðun Seðlabankans sem er fram undan þá myndi það hafa þveröfug áhrif ef seðlabankinn myndi hækka stýrivexti vegna þess að það er allt að koðna niður í samfélaginu: byggingarstarfsemi er að leggjast af, kaupmáttur er að minnka, þannig að þetta er allt í öfuga átt við það sem forsendur kjarasamninga voru á sínum tíma.“
Kjaramál Efnahagsmál Neytendur Seðlabankinn Mest lesið Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Innlent Fleiri fréttir Malbika Vesturlandsveg og stýra umferð á meðan Tvö útköll á svipuðum slóðum á hálendinu með stuttu millibili Tilkynnt um heimilisofbeldi í Reykjavík og Hafnarfirði Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Ráðherra byrjar með hlaðvarp Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Búist við þungri umferð á fjölförnum gatnamótum Sjá meira