Óttast að „bottar“ muni ýta undir á­greining í að­draganda at­kvæða­greiðslu

Í maí vöktu svokallaðir „Viðreisnarbottar“ nokkra athygli en það virðist vera hjörð netþjarka sem birtist í ummælakerfi undir Facebook-færslu forstjóra Vélags – þar sem þeir gagnrýndu forstjórann á bjagaðri íslensku og hlóðu jafnframt lofi yfir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur, utanríkisráðherra og formann Viðreisnar. 

Ráðherrann hefur svarið af sér allar tengingar við bottana og sagði flokkinn hafa kært málið til lögreglu.

Umferð þjarka á netinu hefur aukist verulega á síðustu árum og bandaríska netöryggisfyrirtækið CloudFare metur að meira en þriðjungur allrar netumferðar í heiminum sé nú af völdum þjarka.

Netvís, netöryggismiðstöð Íslands, hefur nú lagt í herferð til að vekja almenning til vitundar um upplýsingaóreiðu á netinu í aðdraganda atkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið í ágúst – meðal annars hvað varðar svokallaða botta.

„Við höfum hvatt til þess að fólk sé meðvitað um að það gæti rekist á botta á netinu – bottar sem eru sjálfvirk tölvuforrit, sem taka jafnvel þátt í umræðum, setja læk á færslur, skrifa athugasemdir og annað slíkt.“

Netvís átti fyrr á árinu fund með fulltrúum Meta og TikTok um málið og hefur nú opnað sérstakan vef um upplýsingaóreiðu. Þar eru samfélagsmiðlanotendur hvattir til að tilkynna reikninga sem þeir gruna vera botta.

Netvís hefur borist einhver fjöldi tilkynninga en ekkert í frásögur færandi, að mati Stefaníu.

Hvernig ber maður þá kennsl á botta? Stefanía segir að oft sé gott að athuga hvort aðgangurinn sé nýstofnaður.

„Það gæti gefið til kynna að þetta sé ekki aðgangur sem hefur verið á samfélagsmiðlum í mörg ár heldur mögulega botti sem hefur verið stofnaður til að taka þátt í tiltekinni umræðu,“ bætir hún við.

Það kann einnig að vekja grunnsemd ef samfélagsmiðlaaðgangurinn er með fáa vini og birtir afar margar færslur um tiltekið málefni á skömmum tíma.

En til hvers er fólk að búa til botta? Stefanía svarar að ásetningurinn geti verið fjölbreyttur.

„Stundum getur það verið bara að ýta undir ákveðin sjónarmið eða draga úr stuðningi við sjónarmið. Stundum til að draga úr trausti til ákveðinna aðila. Svo geta bottar líka verið notaðir til að ýta undir ágreining og lita samfélagsumræðuna á þann hátt,“ segir hún að lokum.