Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar 23. júlí 2026 17:01 Sýnið okkur samninginn! Við lifum í landi þar sem leikreglurnar eru hannaðar fyrir fáeina útvalda en fátæktargildrurnar fyrir okkur hin. Sem venjulegur launamaður og neytandi á Íslandi fylgist ég með umræðunni um Evrópusambandið og nýjan gjaldmiðil með vaxandi undrun. Hræðsluáróðurinn sem dælt er yfir okkur daglega er orðinn hjákátlegur. Okkur er sagt að við eigum ekki einu sinni að skoða hvað er í boði. Að við eigum að segja nei í blindni. Ég segi: Sýnið okkur samninginn og leyfið þjóðinni að dæma! Vítahringur krónunnar: Leikvöllur auðvaldsins. Horfum á staðreyndirnar í okkar daglega lífi. Þú mætir í vinnuna, ert með ágætis laun á pappírnum en þegar upp er staðið átt þú ekki neitt eftir í lok mánaðarins. Af hverju? Vegna þess að við búum við íslensku verðtrygginguna – stærsta ránstæki sögunnar. Þegar verðbólgan hleypur upp hækka húsnæðislánin okkar og leigan um tugi eða hundruð þúsunda á mánuði. Lánið þitt getur stokkið úr 320.000 krónum í 400.000 krónur á einni nóttu. Á sama tíma sitja bankarnir, fjármagnseigendurnir og stóru útgerðirnar í fullkomnu skjóli. Þau gera upp í evrum eða dollurum til að verja eigin hagnað, en neyða okkur, verkafólkið í landinu, til að bera alla áhættuna og dýrtíðina af krónunni. Þetta er hrein vitleysa og hana verður að stöðva. Hræðsluáróðurinn skotinn í kaf. Andstæðingar ESB mæta í sjónvarpsstúdíó og segja að við megum ekki missa sjálfstæði okkar. En um hvaða sjálfstæði eru þeir að tala? Er það sjálfstæði almennings til að fara á hausinn þegar maki veikist og fer á hjúkrunarheimili, þar sem Tryggingastofnun (TR) helmingar tekjurnar á meðan bankinn heldur áfram að hækka lánið? Skjótum þessum fullyrðingum í kaf: Við missum ekki verkfallsréttinn eða íslenska módelið: ESB setur aðeins lágmarkskröfur til að vernda verkafólk gegn vinnuþrælkun og geðþótta stórfyrirtækja. Ef íslenskir kjarasamningar bjóða betri réttindi – eins og 32 til 36 stunda vinnuviku – þá trompar betri rétturinn alltaf. ESB breytir því ekki þér í óhag. Evran verndar þá sem minnst mega sín: Í Evrópu þekkist ekki sú geðveiki að húsnæðislán hækki í takt við verðbólgu. Með evrunni veist þú nákvæmlega hver afborgunin þín er í hverjum mánuði. Það gefur fólki á föstum launum þann fyrirsjáanleika sem þarf til að lifa, og eldri borgurum til að lifa áhyggjulaus ævikvöld – hvort sem það er á Íslandi eða á Spáni. Lægra matarverð og endir á einokun: Innlenda fákeppnin óttast ekkert meira en evrópska samkeppni. Með því að opna markaðinn og afnema innflutningstolla myndi daglega lífið og matarkarfan verða ódýrari, sem munar mest um fyrir þá sem eru með venjuleg laun eða eftirlaun. Leyfið okkur að sjá! Að segja „NEI“ við því að sjá samning er eins og að neita að skoða launaseðilinn sinn eða kaupsamning um íbúð. Það er ekkert fullveldisafsal fólgið í því að klára viðræður og leggja niðurstöðuna í dóm þjóðarinnar í lýðræðislegri þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef samningurinn verður lélegur fyrir okkar auðlindir þá getum við einfaldlega kosið nei þá. En að láta auðmannaelítuna og kvótaeigendurna hræða okkur til að skoða ekki einu sinni valkostina er að samþykkja að þeir haldi áfram að leika sér með líf og afkomu íslensks verkafólks. Ég ætla að kjósa JÁ til að sjá samninginn. Ég ætla að kjósa með buddunni minni, með fjölskyldunni minni og gegn séríslenskri dýrtíð. Ég hvet alla almenna launamenn til að gera það sama. Höfundur hefur gegnt hlutverki trúnaðarmanns hjá Sameyki. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Sýnið okkur samninginn! Við lifum í landi þar sem leikreglurnar eru hannaðar fyrir fáeina útvalda en fátæktargildrurnar fyrir okkur hin. Sem venjulegur launamaður og neytandi á Íslandi fylgist ég með umræðunni um Evrópusambandið og nýjan gjaldmiðil með vaxandi undrun. Hræðsluáróðurinn sem dælt er yfir okkur daglega er orðinn hjákátlegur. Okkur er sagt að við eigum ekki einu sinni að skoða hvað er í boði. Að við eigum að segja nei í blindni. Ég segi: Sýnið okkur samninginn og leyfið þjóðinni að dæma! Vítahringur krónunnar: Leikvöllur auðvaldsins. Horfum á staðreyndirnar í okkar daglega lífi. Þú mætir í vinnuna, ert með ágætis laun á pappírnum en þegar upp er staðið átt þú ekki neitt eftir í lok mánaðarins. Af hverju? Vegna þess að við búum við íslensku verðtrygginguna – stærsta ránstæki sögunnar. Þegar verðbólgan hleypur upp hækka húsnæðislánin okkar og leigan um tugi eða hundruð þúsunda á mánuði. Lánið þitt getur stokkið úr 320.000 krónum í 400.000 krónur á einni nóttu. Á sama tíma sitja bankarnir, fjármagnseigendurnir og stóru útgerðirnar í fullkomnu skjóli. Þau gera upp í evrum eða dollurum til að verja eigin hagnað, en neyða okkur, verkafólkið í landinu, til að bera alla áhættuna og dýrtíðina af krónunni. Þetta er hrein vitleysa og hana verður að stöðva. Hræðsluáróðurinn skotinn í kaf. Andstæðingar ESB mæta í sjónvarpsstúdíó og segja að við megum ekki missa sjálfstæði okkar. En um hvaða sjálfstæði eru þeir að tala? Er það sjálfstæði almennings til að fara á hausinn þegar maki veikist og fer á hjúkrunarheimili, þar sem Tryggingastofnun (TR) helmingar tekjurnar á meðan bankinn heldur áfram að hækka lánið? Skjótum þessum fullyrðingum í kaf: Við missum ekki verkfallsréttinn eða íslenska módelið: ESB setur aðeins lágmarkskröfur til að vernda verkafólk gegn vinnuþrælkun og geðþótta stórfyrirtækja. Ef íslenskir kjarasamningar bjóða betri réttindi – eins og 32 til 36 stunda vinnuviku – þá trompar betri rétturinn alltaf. ESB breytir því ekki þér í óhag. Evran verndar þá sem minnst mega sín: Í Evrópu þekkist ekki sú geðveiki að húsnæðislán hækki í takt við verðbólgu. Með evrunni veist þú nákvæmlega hver afborgunin þín er í hverjum mánuði. Það gefur fólki á föstum launum þann fyrirsjáanleika sem þarf til að lifa, og eldri borgurum til að lifa áhyggjulaus ævikvöld – hvort sem það er á Íslandi eða á Spáni. Lægra matarverð og endir á einokun: Innlenda fákeppnin óttast ekkert meira en evrópska samkeppni. Með því að opna markaðinn og afnema innflutningstolla myndi daglega lífið og matarkarfan verða ódýrari, sem munar mest um fyrir þá sem eru með venjuleg laun eða eftirlaun. Leyfið okkur að sjá! Að segja „NEI“ við því að sjá samning er eins og að neita að skoða launaseðilinn sinn eða kaupsamning um íbúð. Það er ekkert fullveldisafsal fólgið í því að klára viðræður og leggja niðurstöðuna í dóm þjóðarinnar í lýðræðislegri þjóðaratkvæðagreiðslu. Ef samningurinn verður lélegur fyrir okkar auðlindir þá getum við einfaldlega kosið nei þá. En að láta auðmannaelítuna og kvótaeigendurna hræða okkur til að skoða ekki einu sinni valkostina er að samþykkja að þeir haldi áfram að leika sér með líf og afkomu íslensks verkafólks. Ég ætla að kjósa JÁ til að sjá samninginn. Ég ætla að kjósa með buddunni minni, með fjölskyldunni minni og gegn séríslenskri dýrtíð. Ég hvet alla almenna launamenn til að gera það sama. Höfundur hefur gegnt hlutverki trúnaðarmanns hjá Sameyki.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir Skoðun