Her- og gervimenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar 3. júní 2026 15:10 Fyrir rúmri viku síðan birtist grein á Vísi eftir Óðin Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem útgangspunkturinn var að enginn teljandi stuðningur væri við það innan Evrópusambandsins að til yrði endanlega sérstakur her sambandsins. Með greininni brást hann við grein eftir mig sem birst hafði á miðlinum skömmu áður þar sem ég benti meðal annars á að þegar væri vísir að slíkum her. Vildi Óðinn Freyr meina að stuðningur við Evrópusambandsher væri „hugarfóstur eins manns“ á þingi ESB, Andrius Kubilius sem reyndar er ekki þingmaður heldur varnarmálastjóri sambandsins eins og ég hafði bent á að hefði kallað eftir 100 þúsund manna fastaher ESB í janúar. Óðinn bætti svo við síðar í greininni: „Vissulega á hugmyndin sér einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann.“ Ég benti á það í svargrein minni, fyrir utan það að Kubilius væri æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála, að fjölmargir pólitískir forystumenn innan sambandsins hefðu þvert á móti lýst yfir stuðningi við ESB-her. Þar á meðal í röðum samtaka frjálslyndra flokka í Evrópu sem Viðreisn, flokkur Óðins, ætti aðild að. Þar með talinn heiðursgestur Viðreisnar á síðasta landsþingi flokksins. Við þessu brást Óðinn í grein fyrr í þessari viku með því að taka alveg nýjan pól í hæðina. Nú sagðist hann hefði sjálfur „að hugmyndin eigi sér áhrifamikla talsmenn“. Það sagði Óðinn hins vegar alls ekki eins og áður er rakið heldur gekk grein hans þvert á móti út á það gera sem allra minnst út stuðningi við málum. Samanber talið um „hugarfóstur eins manns“ og síðan „einhverja stuðningsmenn“. Þessi óreiða öll hjá Óðni lyktar öll af fljótfærni og slælegri notkun gervigreindar, sem er miður. Ég benti einnig á að mikill stuðningur væri við ESB-her í röðum almennings innan ESB sem Óðinn kaus að bregðast ekki við. Samkvæmt skoðanakönnun sem gerð var fyrir fréttavefinn Politico í mars og náði til 6.698 manns í Þýskalandi, Frakklandi, Póllandi, Belgíu, á Spáni og á Ítalíu, sögðust 69% hlynnt slíkum her. Stuðningurinn var mestur í Belgíu (83%) og minnstur í Frakklandi (60%). Veruleikinn er sá að vaxandi stuðningur hefur verið við það að til verði endanlega ESB-her sem þegar er kominn vísir að eins og ég rakti í fyrri greinum. Þetta er mikilvægt að taka inn í myndina þegar rætt er um hvort Ísland eigi að ganga í ESB. Miðað við þróun mála innan sambandsins er viðbúið að fyrr en síðar yrði ætlast til þess að Ísland leggði sitt að mörkum til jafns við önnur ríki innan þess. Hins vegar viðurkennir Óðinn það sem ég benti á í fyrri skrifum mínum að Ísland væri í annarri stöðu gagnvart Bandaríkjunum þegar komi að varnarmálum en önnur Evrópuríki þar sem varnir landsins séu vegna landfræðilegrar legu þess hluti af heimavörnum Bandaríkjamanna. Segir hann það vel mega vera varðandi hernaðarlegar varnir en segir skrif sín aðallega hafa snúist um efnahagslegt öryggi. Raunar var efnahagslegt öryggi aðeins hálfgerð neðanmálsgrein í skrifum Óðins en gott og vel. Það er sjálfsagt að ræða þau mál. Óðinn leggur einkum áherslu á tollamál í því sambandi og að við lendum ekki á milli í tollastríðum stórvelda. Værum við innan tollamúra ESB værum við hins vegar alltaf beinir aðilar að tollastríðum sem sambandið stæði í við önnur ríki og markaðssvæði. Skoðum þetta aðeins betur. Bandaríkin lögðu fyrst á Ísland 10% toll en 20% á ESB. Tollarnir á Ísland voru svo hækkaðir í 15% en sambandinu var fyrst hótað 50% tollum og síðan 30%. Tollurinn á ESB varð svo 15%, sá sami og á Ísland, eftir gerð viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og ESB sem fól í sér ýmsa eftirgjöf sambandsins. Meðal annars aukin kaup á bandarískri orku og vopnum. Vitanlega sjá allir að við hefðum verið í betri málum innan ESB, ekki satt? Hins vegar er það sem ESB-sinnar benda aðallega á er að hefði Ísland verið innan ESB hefði sambandið ekki lagt refsitolla á íslenskt járnblendi án þess að eiga neitt sökótt við okkur og þvert á EES-samninginn. Viljum við Íslendingar í alvöru vera hluti af slíkum félagsskap ofan á allt annað sem því fylgdi? Talandi síðan um efnahagslegt öryggi skulum við ekki gleyma því hvernig ESB og riki þess, einkum forysturíkið Þýskaland, tókst að verða háð rússneskri orku áratugum saman, setja með því einmitt efnahagslegt öryggi sambandsins í fullkomið uppnám og fjármagna um leið hernað Rússlands Í Úkraínu og það samkvæmt orðum forystumanna þess sjálfs. Og eru enn að því! Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Jón Pétur Zimsen Tengdar fréttir Hvað ertu hræddur við, Jón Pétur Zimsen? Þegar rök eru á þrotum þá grípur maður í þvælu. 1. júní 2026 09:32 Mest lesið Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Fyrir rúmri viku síðan birtist grein á Vísi eftir Óðin Frey Baldursson, formann Ungra Evrópusinna, þar sem útgangspunkturinn var að enginn teljandi stuðningur væri við það innan Evrópusambandsins að til yrði endanlega sérstakur her sambandsins. Með greininni brást hann við grein eftir mig sem birst hafði á miðlinum skömmu áður þar sem ég benti meðal annars á að þegar væri vísir að slíkum her. Vildi Óðinn Freyr meina að stuðningur við Evrópusambandsher væri „hugarfóstur eins manns“ á þingi ESB, Andrius Kubilius sem reyndar er ekki þingmaður heldur varnarmálastjóri sambandsins eins og ég hafði bent á að hefði kallað eftir 100 þúsund manna fastaher ESB í janúar. Óðinn bætti svo við síðar í greininni: „Vissulega á hugmyndin sér einhverja stuðningsmenn umfram þennan eina þingmann.“ Ég benti á það í svargrein minni, fyrir utan það að Kubilius væri æðsti embættismaður ESB á sviði varnarmála, að fjölmargir pólitískir forystumenn innan sambandsins hefðu þvert á móti lýst yfir stuðningi við ESB-her. Þar á meðal í röðum samtaka frjálslyndra flokka í Evrópu sem Viðreisn, flokkur Óðins, ætti aðild að. Þar með talinn heiðursgestur Viðreisnar á síðasta landsþingi flokksins. Við þessu brást Óðinn í grein fyrr í þessari viku með því að taka alveg nýjan pól í hæðina. Nú sagðist hann hefði sjálfur „að hugmyndin eigi sér áhrifamikla talsmenn“. Það sagði Óðinn hins vegar alls ekki eins og áður er rakið heldur gekk grein hans þvert á móti út á það gera sem allra minnst út stuðningi við málum. Samanber talið um „hugarfóstur eins manns“ og síðan „einhverja stuðningsmenn“. Þessi óreiða öll hjá Óðni lyktar öll af fljótfærni og slælegri notkun gervigreindar, sem er miður. Ég benti einnig á að mikill stuðningur væri við ESB-her í röðum almennings innan ESB sem Óðinn kaus að bregðast ekki við. Samkvæmt skoðanakönnun sem gerð var fyrir fréttavefinn Politico í mars og náði til 6.698 manns í Þýskalandi, Frakklandi, Póllandi, Belgíu, á Spáni og á Ítalíu, sögðust 69% hlynnt slíkum her. Stuðningurinn var mestur í Belgíu (83%) og minnstur í Frakklandi (60%). Veruleikinn er sá að vaxandi stuðningur hefur verið við það að til verði endanlega ESB-her sem þegar er kominn vísir að eins og ég rakti í fyrri greinum. Þetta er mikilvægt að taka inn í myndina þegar rætt er um hvort Ísland eigi að ganga í ESB. Miðað við þróun mála innan sambandsins er viðbúið að fyrr en síðar yrði ætlast til þess að Ísland leggði sitt að mörkum til jafns við önnur ríki innan þess. Hins vegar viðurkennir Óðinn það sem ég benti á í fyrri skrifum mínum að Ísland væri í annarri stöðu gagnvart Bandaríkjunum þegar komi að varnarmálum en önnur Evrópuríki þar sem varnir landsins séu vegna landfræðilegrar legu þess hluti af heimavörnum Bandaríkjamanna. Segir hann það vel mega vera varðandi hernaðarlegar varnir en segir skrif sín aðallega hafa snúist um efnahagslegt öryggi. Raunar var efnahagslegt öryggi aðeins hálfgerð neðanmálsgrein í skrifum Óðins en gott og vel. Það er sjálfsagt að ræða þau mál. Óðinn leggur einkum áherslu á tollamál í því sambandi og að við lendum ekki á milli í tollastríðum stórvelda. Værum við innan tollamúra ESB værum við hins vegar alltaf beinir aðilar að tollastríðum sem sambandið stæði í við önnur ríki og markaðssvæði. Skoðum þetta aðeins betur. Bandaríkin lögðu fyrst á Ísland 10% toll en 20% á ESB. Tollarnir á Ísland voru svo hækkaðir í 15% en sambandinu var fyrst hótað 50% tollum og síðan 30%. Tollurinn á ESB varð svo 15%, sá sami og á Ísland, eftir gerð viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og ESB sem fól í sér ýmsa eftirgjöf sambandsins. Meðal annars aukin kaup á bandarískri orku og vopnum. Vitanlega sjá allir að við hefðum verið í betri málum innan ESB, ekki satt? Hins vegar er það sem ESB-sinnar benda aðallega á er að hefði Ísland verið innan ESB hefði sambandið ekki lagt refsitolla á íslenskt járnblendi án þess að eiga neitt sökótt við okkur og þvert á EES-samninginn. Viljum við Íslendingar í alvöru vera hluti af slíkum félagsskap ofan á allt annað sem því fylgdi? Talandi síðan um efnahagslegt öryggi skulum við ekki gleyma því hvernig ESB og riki þess, einkum forysturíkið Þýskaland, tókst að verða háð rússneskri orku áratugum saman, setja með því einmitt efnahagslegt öryggi sambandsins í fullkomið uppnám og fjármagna um leið hernað Rússlands Í Úkraínu og það samkvæmt orðum forystumanna þess sjálfs. Og eru enn að því! Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins
Hvað ertu hræddur við, Jón Pétur Zimsen? Þegar rök eru á þrotum þá grípur maður í þvælu. 1. júní 2026 09:32
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun