Látið Ljósleiðarann vera! Guðni Freyr Öfjörð skrifar 29. maí 2026 11:30 Mig langar aðeins að fara yfir hverjar helstu áhætturnar eru ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila (eða fárra útvalda). En af hverju ættum við að hafa áhyggjur? Jú, vegna þess að við slíka sölu skapast hætta á einokun, fákeppni og hærra verði. Hér skulum við átta okkur á því að Ljósleiðarinn var stofnaður sem opinbert innviðafyrirtæki með það markmið að brjóta upp einokun á fjarskiptamarkaði og tryggja neytendum ódýrara og betra internet. Það er gert í gegnum opið kerfi þar sem öll fjarskiptafélög eins og Nova, Vodafone og Hringdu geta selt sína þjónustu. Ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila fylgir því mikil áhætta, þar sem einkafyrirtæki starfa fyrst og fremst með það að markmiði að hámarka hagnað hluthafa. Ef innviðirnir lenda í höndum einkaaðila (eða vina og vandamanna hægrimanna), eða ef stórt fjarskiptafélag eignast hlut, er hætta á að heildsöluverðskrá til fjarskiptafélaga hækki. Það myndi á endanum skila sér í hærra mánaðargjaldi fyrir internet hjá almenningi. Sem opinbert fyrirtæki hefur Ljósleiðarinn það samfélagslega hlutverk að tryggja öllum íbúum og fyrirtækjum á þjónustusvæðinu hágæða tengingu, óháð því hvar þeir búa. Einkafyrirtæki eiga það hins vegar til að forgangsraða fjárfestingum þar sem þéttleikinn er mestur og gróðinn hraðastur, eins og í nýjum hverfum eða hjá stórfyrirtækjum. Minni áhugi gæti orðið á að viðhalda eða endurnýja kerfi í eldri eða fámennari hverfum þar sem kostnaðurinn er hár en hagnaðurinn lítill. Hér sjáum við aðra ástæðu þess að hægri stefnan býr oft til stéttarskiptingu. Við þetta bætist tap á samfélagslegum innviðum og stjórnun. Mikilvægir grunninnviðir eins og vatnsveita, rafmagn og fjarskipti (internet) eiga best heima í opinberri eigu til að tryggja almannahagsmuni. Internetið er í dag jafn nauðsynlegt og rafmagn og vatn og það varðar þjóðaröryggi! Við einkavæðingu missir almenningur (í gegnum kjörna fulltrúa í borgarstjórn) beina stjórn á því hvernig þessum mikilvægu innviðum er stýrt. Ef upp koma krísur eða þörf krefur á skyndiákvörðunum vegna þjóðaröryggis eða almannavarna, getur eignarhald einkaaðila flækt málin verulega. Ég skora á minnihlutan í borgarstjórn að gera allt í sínu valdi til þess að stöðva það að eigur borgarbúa verði einkavæddar. Sagan sýnir okkur að það boðar aldrei gott þegar Sjálfstæðisflokkurinn vill einkavæða eitthvað. Höfundur er Pírati. Greinin hefur verið uppfærð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðni Freyr Öfjörð Mest lesið Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé Skoðun Íslenski hesturinn og ESB: Hræðsluáróður eða raunveruleg hætta? Begga Rist Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir Skoðun Umsóknarferlið útskýrt fyrir kjána Elísabet Kjárr Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun Brexit rútan mætt til Íslands! Andrés Pétursson Skoðun Skoðun Skoðun Skítamixsumarið mikla Hulda Hallgrímsdóttir skrifar Skoðun Vextir, verðbólga, verðtrygging og íslenska veðráttan Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá – áhættuspil? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það eru breyttir tímar Þóroddur Ingvarsson skrifar Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar Skoðun Ef Ísland gengur í Evrópusambandið flyt ég til Danmerkur Benedikt Jóhannesson skrifar Skoðun ESB hefur styrkt gróðahyggju á kostnað félagshyggju Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Hver ætlar að hafa augun á boltanum? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Þessir þröngsýnu ungu bændur Sunna Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Brexit rútan mætt til Íslands! Andrés Pétursson skrifar Skoðun Að gera illt verra - Verðbólgan og ábyrgð stjórnvalda Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Íslenski hesturinn og ESB: Hræðsluáróður eða raunveruleg hætta? Begga Rist skrifar Skoðun Landbúnaður og matvælaverð – Framtíðar þróun Guðjón Sigurbjartsson skrifar Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson skrifar Skoðun Umsóknarferlið útskýrt fyrir kjána Elísabet Kjárr skrifar Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé skrifar Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Ræður Ísland eitt við heilbrigðisverkefni framtíðarinnar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg stefna í alþjóðamálum Gísli Garðarsson skrifar Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Sjá meira
Mig langar aðeins að fara yfir hverjar helstu áhætturnar eru ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila (eða fárra útvalda). En af hverju ættum við að hafa áhyggjur? Jú, vegna þess að við slíka sölu skapast hætta á einokun, fákeppni og hærra verði. Hér skulum við átta okkur á því að Ljósleiðarinn var stofnaður sem opinbert innviðafyrirtæki með það markmið að brjóta upp einokun á fjarskiptamarkaði og tryggja neytendum ódýrara og betra internet. Það er gert í gegnum opið kerfi þar sem öll fjarskiptafélög eins og Nova, Vodafone og Hringdu geta selt sína þjónustu. Ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila fylgir því mikil áhætta, þar sem einkafyrirtæki starfa fyrst og fremst með það að markmiði að hámarka hagnað hluthafa. Ef innviðirnir lenda í höndum einkaaðila (eða vina og vandamanna hægrimanna), eða ef stórt fjarskiptafélag eignast hlut, er hætta á að heildsöluverðskrá til fjarskiptafélaga hækki. Það myndi á endanum skila sér í hærra mánaðargjaldi fyrir internet hjá almenningi. Sem opinbert fyrirtæki hefur Ljósleiðarinn það samfélagslega hlutverk að tryggja öllum íbúum og fyrirtækjum á þjónustusvæðinu hágæða tengingu, óháð því hvar þeir búa. Einkafyrirtæki eiga það hins vegar til að forgangsraða fjárfestingum þar sem þéttleikinn er mestur og gróðinn hraðastur, eins og í nýjum hverfum eða hjá stórfyrirtækjum. Minni áhugi gæti orðið á að viðhalda eða endurnýja kerfi í eldri eða fámennari hverfum þar sem kostnaðurinn er hár en hagnaðurinn lítill. Hér sjáum við aðra ástæðu þess að hægri stefnan býr oft til stéttarskiptingu. Við þetta bætist tap á samfélagslegum innviðum og stjórnun. Mikilvægir grunninnviðir eins og vatnsveita, rafmagn og fjarskipti (internet) eiga best heima í opinberri eigu til að tryggja almannahagsmuni. Internetið er í dag jafn nauðsynlegt og rafmagn og vatn og það varðar þjóðaröryggi! Við einkavæðingu missir almenningur (í gegnum kjörna fulltrúa í borgarstjórn) beina stjórn á því hvernig þessum mikilvægu innviðum er stýrt. Ef upp koma krísur eða þörf krefur á skyndiákvörðunum vegna þjóðaröryggis eða almannavarna, getur eignarhald einkaaðila flækt málin verulega. Ég skora á minnihlutan í borgarstjórn að gera allt í sínu valdi til þess að stöðva það að eigur borgarbúa verði einkavæddar. Sagan sýnir okkur að það boðar aldrei gott þegar Sjálfstæðisflokkurinn vill einkavæða eitthvað. Höfundur er Pírati. Greinin hefur verið uppfærð.
Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun
Skoðun 30 dæmi um villandi framsetningu í efnahagsgreiningu Áfram Íslands Gauti B. Eggertsson skrifar
Skoðun Er íslensk útgerð og kvótakerfi góð ástæða til að kjósa já 29. ágúst? Arndís Vala Arnfinnsdóttir skrifar
Skoðun Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson skrifar
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Þegar stjórnvöld og stórfyrirtæki standa ekki við orð sín Jóhann Helgi Stefánsson,Jón Helgi Björnsson Skoðun