Nú er tækifærið - vinnum saman að betri grunnskóla Hólmfríður Arna Þórisdóttir skrifar 19. maí 2026 16:03 Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er ástæða til að óska öllu nýkjörnu sveitarstjórnarfólki til hamingju með árangurinn og sitt nýja hlutverk sem fylgir mikil ábyrgð. Hún er meðal annars sú að stýra málefnum grunnskóla í sinni heimabyggð, mikilvægt hlutverk sem þarf að taka af alvöru. Nú, þegar ferskir vindar blása um sveitarstjórnir landsins, er tækifæri til endurmats og endurskoðunar á grunnskólum landsins og veita þeim hlutverk í nýjum málefnasamningum sveitarstjórna. Umræða um grunnskóla var ekki fyrirferðarmikil í nýliðnum kosningum. Grunnskólinn er þó stærsta verkefni sveitarfélaganna og að margra mati það mikilvægasta. Málaflokkurinn snertir flest öll heimili á einhvern hátt og hvers vegna er umræðan þá ekki meiri? Ekki bara rétt fyrir kosningar heldur almennt. Málefni grunnskóla rata helst í fjölmiðla þegar fréttir koma af slælegri frammistöðu nemenda í prófum eða erfið mál koma upp í skólasamfélaginu og oft á tíðum er umræðan grunn og einkennist af upphrópunum. Víða í löndunum í kringum okkur sem við viljum bera okkur saman við er umræða um menntun síkvik, fagleg og lifandi. Það er tímabært að ræða um skólakerfið á uppbyggilegan og lausnamiðaðan hátt . Þá er ítrekað nefnt að skólakerfið sé dýrt í rekstri en árangurinn fari ekki eftir krónunum sem fara í reksturinn. Sjálfsagt eru margar skýringar á kostnaðinum við að reka grunnskólana og ein þeirra er fámenni í skólum víða um land þar sem kostnaður per nemanda er hár. Svo má spyrja spurninga eins og hvað er árangur? Er árangur eingöngu einkunnir á blaði? Eða er það eitthvað annað sem erfiðara er að mæla svo sem líðan og þroski nemandanna? Grunnskólinn er ekki eyland,. Að honum koma fjölmargir aðilar, starfsfólk, nemendur, sérfræðingar og auðvitað nemendurnir sjálfir og þeirra bakland. Grunnskólinn er samfélagslegt verkefni sem allir hagaðilar þurfa að vinna saman að. Í grunnskólanum sækja nemendur sér menntun en þótt menntunarþátturinn sé mikilvægur þá eru aðrir hlutir sem skipta einnig miklu máli. Nefna má félagsmótun, læra að taka tillit til annara nemenda, sýna umburðarlyndi og þroskast fyrir framtíðina. Skólinn er samfélag sem hefur tekið miklum breytingum síðustu ár á miklum hraða og stjórnvöld þurfa að vera tilbúin að taka undir með skólunum og styðja þá á allan hugsanlegan hátt. Þar er hlutverk sveitarstjórna gríðarlega stórt. Tökum höndum saman sem samfélag og sameinumst um mikilvægi grunnskólans, nemendur eiga það skilið. Höfundur er kennari í Skarðshlíðarskóla í Hafnarfirði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Mest lesið When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er ástæða til að óska öllu nýkjörnu sveitarstjórnarfólki til hamingju með árangurinn og sitt nýja hlutverk sem fylgir mikil ábyrgð. Hún er meðal annars sú að stýra málefnum grunnskóla í sinni heimabyggð, mikilvægt hlutverk sem þarf að taka af alvöru. Nú, þegar ferskir vindar blása um sveitarstjórnir landsins, er tækifæri til endurmats og endurskoðunar á grunnskólum landsins og veita þeim hlutverk í nýjum málefnasamningum sveitarstjórna. Umræða um grunnskóla var ekki fyrirferðarmikil í nýliðnum kosningum. Grunnskólinn er þó stærsta verkefni sveitarfélaganna og að margra mati það mikilvægasta. Málaflokkurinn snertir flest öll heimili á einhvern hátt og hvers vegna er umræðan þá ekki meiri? Ekki bara rétt fyrir kosningar heldur almennt. Málefni grunnskóla rata helst í fjölmiðla þegar fréttir koma af slælegri frammistöðu nemenda í prófum eða erfið mál koma upp í skólasamfélaginu og oft á tíðum er umræðan grunn og einkennist af upphrópunum. Víða í löndunum í kringum okkur sem við viljum bera okkur saman við er umræða um menntun síkvik, fagleg og lifandi. Það er tímabært að ræða um skólakerfið á uppbyggilegan og lausnamiðaðan hátt . Þá er ítrekað nefnt að skólakerfið sé dýrt í rekstri en árangurinn fari ekki eftir krónunum sem fara í reksturinn. Sjálfsagt eru margar skýringar á kostnaðinum við að reka grunnskólana og ein þeirra er fámenni í skólum víða um land þar sem kostnaður per nemanda er hár. Svo má spyrja spurninga eins og hvað er árangur? Er árangur eingöngu einkunnir á blaði? Eða er það eitthvað annað sem erfiðara er að mæla svo sem líðan og þroski nemandanna? Grunnskólinn er ekki eyland,. Að honum koma fjölmargir aðilar, starfsfólk, nemendur, sérfræðingar og auðvitað nemendurnir sjálfir og þeirra bakland. Grunnskólinn er samfélagslegt verkefni sem allir hagaðilar þurfa að vinna saman að. Í grunnskólanum sækja nemendur sér menntun en þótt menntunarþátturinn sé mikilvægur þá eru aðrir hlutir sem skipta einnig miklu máli. Nefna má félagsmótun, læra að taka tillit til annara nemenda, sýna umburðarlyndi og þroskast fyrir framtíðina. Skólinn er samfélag sem hefur tekið miklum breytingum síðustu ár á miklum hraða og stjórnvöld þurfa að vera tilbúin að taka undir með skólunum og styðja þá á allan hugsanlegan hátt. Þar er hlutverk sveitarstjórna gríðarlega stórt. Tökum höndum saman sem samfélag og sameinumst um mikilvægi grunnskólans, nemendur eiga það skilið. Höfundur er kennari í Skarðshlíðarskóla í Hafnarfirði.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson Skoðun