Má lækka skatta? Helgi Brynjarsson skrifar 3. apríl 2026 07:01 Í vikunni kynnti Sjálfstæðisflokkurinn tillögur sínar að umbótum í efnahagsmálum, sem innihélt hugmyndir flokksins um víðtækar skattalækkanir, hagræðingar og takmörkun á umsvifum hins opinbera. Það var kærkomin tilbreyting að sjá slíkar tillögur, sérstaklega fyrir okkur sem hafa rennt yfir fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar þar sem allt önnur hugmyndafræði ræður ríkjum. Þó var ekki öllum skemmt. Geðshræring á stjórnarheimilinu Ákveðin taugaveiklun virðist hafa gripið um sig á meðal stjórnarliða á Alþingi vegna tillagna Sjálfstæðisflokksins, þá sérstaklega hjá Samfylkingunni. Hugarástand þeirra kemur líklega skýrast fram í ræðu þingmanns flokksins, Örnu Láru Jónsdóttur, á Alþingi í seinustu viku, þar sem hún sagði að „kaldur hrollur“ hefði hríslast um hana þegar hún las tillögur Sjálfstæðisflokksins um skattalækkanir sem birtust á flokksráðsfundi flokksins helgina áður. Verandi hægri sinnaður get ég ómögulega tengt við þessa upplifun hennar og finnst í raun stórmerkilegt að hægt sé að vera svo mikið til vinstri að maður upplifi líkamleg einkenni við það eitt að lesa um hugmyndir um lækkun skatta á fólk og fyrirtæki. Síðan þá hefur hver innanbúðarmaður ríkisstjórnarinnar á fætur öðrum fundið sig knúinn til að stíga fram á ritvöllinn til að býsnast yfir tillögum Sjálfstæðisflokksins og telja flokkinn „marklausan“ fyrir að leggja til að skattalækkanir upp á 140 milljarða kr. Þessi hneykslan virkar þó aðeins í aðra áttina, því þegar ríkisstjórnin jók útgjöld ríkisins um 143 milljarða kr. í seinustu fjárlögum fagnaði sami hópur þeirri útgjaldaaukningu ákaft. Þá voru rúmir 140 milljarðar bara smáaurar. Í hugum vinstri manna er útgjaldaaukning nefnilega sjálfsögð og eðlileg, en samsvarandi skattalækkanir hins vegar forkastanlegar með öllu. Þeir sem vilja lækka skatta og þeir sem vilja hækka þá Öll þessi harmakvein stjórnarliða yfir tillögum um skattalækkanir kom þó ekki óvart í sjálfum sér, enda viðbúið frá flokkum sem ekkert hafa til málanna að leggja í efnahagsmálum annað en skattahækkanir. Ég tek því reyndar fagnandi að ríkisstjórnarflokkarnir séu loksins farnir að gangast við því í orði sem þau hafa gert á borði alveg síðan að þau tóku við völdum, þ.e. að einu breytingarnar sem þau munu gera á sköttum og gjöldum verða til hækkunar. Það sást glögglega á þeim ríflegu skattahækkunum sem boðaðar hafa verið í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. Þar eru m.a. áætluð aukin skattheimta á ferðaþjónustuna, fjármálafyrirtæki og byggingarframkvæmdir. Á sama tíma eru mörg nágrannalönd okkar, svo sem Svíþjóð og Noregur, að grípa til skattalækkana til að bregðast við áhrifum stríðsins í Mið-Austurlöndum á eldsneytisverð. Viðbrögð ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur við aukinni verðbólgu, atvinnuleysi og vaxtahækkunum er hins vegar sú sama og venjulega: Skattahækkanir. Svokölluð „patent“ lausn ríkisstjórnarinnar. Nú getur almenningur þó séð svart á hvítu hvar áherslur flokkana liggja. Ríkisstjórnin velur aukin útgjöld og skattahækkanir á fólk og fyrirtæki, en Sjálfstæðisflokkurinn býður upp á aðhald og skattalækkanir. Það er ágætt að sem flestir séu meðvitaðir um það. Höfundur er lögfræðingur og starfsmaður þingflokks Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Helgi Brynjarsson Sjálfstæðisflokkurinn Skattar, tollar og gjöld Alþingi Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Efnahagsmál Mest lesið Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Í vikunni kynnti Sjálfstæðisflokkurinn tillögur sínar að umbótum í efnahagsmálum, sem innihélt hugmyndir flokksins um víðtækar skattalækkanir, hagræðingar og takmörkun á umsvifum hins opinbera. Það var kærkomin tilbreyting að sjá slíkar tillögur, sérstaklega fyrir okkur sem hafa rennt yfir fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar þar sem allt önnur hugmyndafræði ræður ríkjum. Þó var ekki öllum skemmt. Geðshræring á stjórnarheimilinu Ákveðin taugaveiklun virðist hafa gripið um sig á meðal stjórnarliða á Alþingi vegna tillagna Sjálfstæðisflokksins, þá sérstaklega hjá Samfylkingunni. Hugarástand þeirra kemur líklega skýrast fram í ræðu þingmanns flokksins, Örnu Láru Jónsdóttur, á Alþingi í seinustu viku, þar sem hún sagði að „kaldur hrollur“ hefði hríslast um hana þegar hún las tillögur Sjálfstæðisflokksins um skattalækkanir sem birtust á flokksráðsfundi flokksins helgina áður. Verandi hægri sinnaður get ég ómögulega tengt við þessa upplifun hennar og finnst í raun stórmerkilegt að hægt sé að vera svo mikið til vinstri að maður upplifi líkamleg einkenni við það eitt að lesa um hugmyndir um lækkun skatta á fólk og fyrirtæki. Síðan þá hefur hver innanbúðarmaður ríkisstjórnarinnar á fætur öðrum fundið sig knúinn til að stíga fram á ritvöllinn til að býsnast yfir tillögum Sjálfstæðisflokksins og telja flokkinn „marklausan“ fyrir að leggja til að skattalækkanir upp á 140 milljarða kr. Þessi hneykslan virkar þó aðeins í aðra áttina, því þegar ríkisstjórnin jók útgjöld ríkisins um 143 milljarða kr. í seinustu fjárlögum fagnaði sami hópur þeirri útgjaldaaukningu ákaft. Þá voru rúmir 140 milljarðar bara smáaurar. Í hugum vinstri manna er útgjaldaaukning nefnilega sjálfsögð og eðlileg, en samsvarandi skattalækkanir hins vegar forkastanlegar með öllu. Þeir sem vilja lækka skatta og þeir sem vilja hækka þá Öll þessi harmakvein stjórnarliða yfir tillögum um skattalækkanir kom þó ekki óvart í sjálfum sér, enda viðbúið frá flokkum sem ekkert hafa til málanna að leggja í efnahagsmálum annað en skattahækkanir. Ég tek því reyndar fagnandi að ríkisstjórnarflokkarnir séu loksins farnir að gangast við því í orði sem þau hafa gert á borði alveg síðan að þau tóku við völdum, þ.e. að einu breytingarnar sem þau munu gera á sköttum og gjöldum verða til hækkunar. Það sást glögglega á þeim ríflegu skattahækkunum sem boðaðar hafa verið í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. Þar eru m.a. áætluð aukin skattheimta á ferðaþjónustuna, fjármálafyrirtæki og byggingarframkvæmdir. Á sama tíma eru mörg nágrannalönd okkar, svo sem Svíþjóð og Noregur, að grípa til skattalækkana til að bregðast við áhrifum stríðsins í Mið-Austurlöndum á eldsneytisverð. Viðbrögð ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur við aukinni verðbólgu, atvinnuleysi og vaxtahækkunum er hins vegar sú sama og venjulega: Skattahækkanir. Svokölluð „patent“ lausn ríkisstjórnarinnar. Nú getur almenningur þó séð svart á hvítu hvar áherslur flokkana liggja. Ríkisstjórnin velur aukin útgjöld og skattahækkanir á fólk og fyrirtæki, en Sjálfstæðisflokkurinn býður upp á aðhald og skattalækkanir. Það er ágætt að sem flestir séu meðvitaðir um það. Höfundur er lögfræðingur og starfsmaður þingflokks Sjálfstæðisflokksins.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun