Stríðsyfirlýsing SI Andri Reyr Haraldsson skrifar 10. mars 2026 16:02 Þorsteinn Víglundsson, nýkjörinn formaður Samtaka iðnaðarins (SI), hefur heldur betur stimplað sig inn. Hann mætti hress í Sprengisand á sunnudaginn var og jós úr viskubrunni sínum. Röksemdir eða staðreyndir viku algjörlega í þessu prinsaviðtali nýkjörins formanns. Heimsmynd hans virðist vera sú að fyrirtækin hafi alræði og almenningur geti étið svo gott sem það sem úti frýs. Launafólk axlaði ábyrgð í síðustu kjarasamningum með því að fallast á litlar launahækkanir, jafnvel lægri en í löndunum í kringum okkur þar sem vextir og verðbólga eru töluvert lægri! Því miður tóku stærstu fyrirtæki landsins ekki þátt í þeirri vegferð eins og lofað var. Nei þau héldu áfram að auka arðsemiskröfur og maka krókinn. Viðskiptabankarnir þrír högnuðust um 95 milljarða á síðusta ári og Hagar, Skel og Festi, sem selja okkur meðal annars mat, lyf og eldsneyti, högnuðust samanlagt um a.m.k. 16 milljarða, svo dæmi séu tekin. Því mætti alveg ætla að verðbólga hér á landi sé svokölluð „greedflation“ eða græðgisverðbólga. Hann ræddi um flókið umhverfi fyrirtækja, lítil og meðalstór fyrirtæki, sem hann vill meina að honum þyki vænt um. Þau fyrirtæki treysta hvað mest á sitt besta starfsfólk sem þarf að geta lifað af sínum launum. Lífæð samfélagsins er að við getum þrifist í sátt við okkar kerfi sem byggir á trausti, virðingu og mannsæmandi kjörum. Þessi stríðsyfirlýsing Þorsteins er í besta falli vanhugsuð. Ef til vill meinti hann ekkert af því sem hann sagði. Í versta falli er þetta úthugsuð aðferð til að vega að íslensku launafólki, grafa undan gildandi kjarasamningum. Er hann mögulega að boða harðari stefnu og þá aukna arðsemi iðnaðarins án þess að launafólk fái neinn hlut í arðseminni? Eða er hann að láta okkur halda því fram að síðasti kjarasamningur hafi skilað launafólki of miklu? „Maður lendir inn í svörtum kassa veit ekkert hvert maður er að fara.” Þetta sagði Þorsteinn um eftirlit og skipulagsmál. Margt má gagnrýna þegar kemur að flækjustigi skipulagsmála en í viðtalinu kom ekki fram hvort hann vildi fórna gæðum og menntunarkröfum iðnaðarmanna. Vill hann leggja af lögverndun starfsgreina, minnka eftirlit innan geirans eða hvað? Einfaldari ferla fyrir einfaldari mál, hvar endar það? Síðustu áratugi hefur samstarf verkalýðsfélaga iðnaðarmanna og SI verið til fyrirmyndar. Áhersla hefur verið lögð á gæði, menntun og fagmennsku almennt. Sú stefna gæti átt undir högg að sækja með nýjum formanni Samtaka iðnaðarins. Hans hægri-krata-pólitík snýst augljóslega ekki um að fólkið sem vinnur störfin sé með honum í liði. Ég verð að viðurkenna að mér leist ekki illa á nýjan formann SI fyrr en hann fór í þetta prinsaviðtal. En ég get alveg sagt að sem formaður Félags íslenskra rafvirkja líst mér illa á þennan tón og ég skil hvorki alveg hvaðan þetta kemur eða hvert hann er að fara. Hvert er maðurinn að fara og hefur hann lyft hamri? Höfundur er formaður Félags íslenskra rafvirkja og varaformaður Rafiðnaðarsambandsins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kjaramál Mest lesið Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Þorsteinn Víglundsson, nýkjörinn formaður Samtaka iðnaðarins (SI), hefur heldur betur stimplað sig inn. Hann mætti hress í Sprengisand á sunnudaginn var og jós úr viskubrunni sínum. Röksemdir eða staðreyndir viku algjörlega í þessu prinsaviðtali nýkjörins formanns. Heimsmynd hans virðist vera sú að fyrirtækin hafi alræði og almenningur geti étið svo gott sem það sem úti frýs. Launafólk axlaði ábyrgð í síðustu kjarasamningum með því að fallast á litlar launahækkanir, jafnvel lægri en í löndunum í kringum okkur þar sem vextir og verðbólga eru töluvert lægri! Því miður tóku stærstu fyrirtæki landsins ekki þátt í þeirri vegferð eins og lofað var. Nei þau héldu áfram að auka arðsemiskröfur og maka krókinn. Viðskiptabankarnir þrír högnuðust um 95 milljarða á síðusta ári og Hagar, Skel og Festi, sem selja okkur meðal annars mat, lyf og eldsneyti, högnuðust samanlagt um a.m.k. 16 milljarða, svo dæmi séu tekin. Því mætti alveg ætla að verðbólga hér á landi sé svokölluð „greedflation“ eða græðgisverðbólga. Hann ræddi um flókið umhverfi fyrirtækja, lítil og meðalstór fyrirtæki, sem hann vill meina að honum þyki vænt um. Þau fyrirtæki treysta hvað mest á sitt besta starfsfólk sem þarf að geta lifað af sínum launum. Lífæð samfélagsins er að við getum þrifist í sátt við okkar kerfi sem byggir á trausti, virðingu og mannsæmandi kjörum. Þessi stríðsyfirlýsing Þorsteins er í besta falli vanhugsuð. Ef til vill meinti hann ekkert af því sem hann sagði. Í versta falli er þetta úthugsuð aðferð til að vega að íslensku launafólki, grafa undan gildandi kjarasamningum. Er hann mögulega að boða harðari stefnu og þá aukna arðsemi iðnaðarins án þess að launafólk fái neinn hlut í arðseminni? Eða er hann að láta okkur halda því fram að síðasti kjarasamningur hafi skilað launafólki of miklu? „Maður lendir inn í svörtum kassa veit ekkert hvert maður er að fara.” Þetta sagði Þorsteinn um eftirlit og skipulagsmál. Margt má gagnrýna þegar kemur að flækjustigi skipulagsmála en í viðtalinu kom ekki fram hvort hann vildi fórna gæðum og menntunarkröfum iðnaðarmanna. Vill hann leggja af lögverndun starfsgreina, minnka eftirlit innan geirans eða hvað? Einfaldari ferla fyrir einfaldari mál, hvar endar það? Síðustu áratugi hefur samstarf verkalýðsfélaga iðnaðarmanna og SI verið til fyrirmyndar. Áhersla hefur verið lögð á gæði, menntun og fagmennsku almennt. Sú stefna gæti átt undir högg að sækja með nýjum formanni Samtaka iðnaðarins. Hans hægri-krata-pólitík snýst augljóslega ekki um að fólkið sem vinnur störfin sé með honum í liði. Ég verð að viðurkenna að mér leist ekki illa á nýjan formann SI fyrr en hann fór í þetta prinsaviðtal. En ég get alveg sagt að sem formaður Félags íslenskra rafvirkja líst mér illa á þennan tón og ég skil hvorki alveg hvaðan þetta kemur eða hvert hann er að fara. Hvert er maðurinn að fara og hefur hann lyft hamri? Höfundur er formaður Félags íslenskra rafvirkja og varaformaður Rafiðnaðarsambandsins.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun