Samferða á föstunni Hjalti Jón Sverrisson, Árni Þór Þórsson, Guðný Hallgrímsdóttir, Guðlaug Helga Ásgeirsdóttir, Kristín Pálsdóttir og Toshiki Toma skrifa 8. mars 2026 21:33 Um föstutímann í kirkjunni Með öskudeginum 18. febrúar hófst hin svokallaða sjöviknafasta eða langafasta í Þjóðkirkjunni. Þá eru fjörutíu dagar til páska. Fastan er tími þar sem við erum hvött til íhugunar og að einbeita okkur að því sem okkur finnst raunverulega skipta máli í lífinu. Þessi tími er ekki til þess að brjóta okkur sjálf niður, heldur byggja okkur upp. Í okkar nútíma samfélagi er mikilvægt að við stöldrum reglulega við, skoðum á hvaða leið við erum bæði sem manneskjur og samfélag og ef þörf þykir endurskoða áherslur okkar og leiðrétta stefnuna. Við þurfum öll á því að halda að hlúa að okkur andlega, að byggja okkur upp, næra okkur og finna innihald og tilgang í lífinu. Stóra spurningin ,,Hvað færir mig nær Guði?” Við sem störfum innan sérþjónustu Þjóðkirkjunnar þekkjum það að takast á við merkingarleitina með fólki úr ólíkum áttum. Þegar sorg og áföll koma inn í líf okkar verða tilvistarspurningarnar áleitnari en ella og mikil tilvistarleg glíma getur átt sér stað. Það er dýrmætt að vera treyst til þess að vera samferða fólki á slíkum stundum í lífinu, oftar en ekki á ögurstundum. Sá heildræni mannskilningur sem kristin trú stendur fyrir horfir til þess að manneskjan hefur margvíslegar þarfir. Farsæld okkar er og verður mest þegar leitast er við að hlúa að og sinna öllum þáttum mannlegs lífs; líkamlegum þörfum, félagslegum, hugrænum/sálrænum og andlegum (e. spiritual). Í okkar daglega lífi hættir okkur því miður til þess að gleyma eða huga ekki nóg að andlegum þörfum okkar og rækta okkur á því sviði. Tími samfélagsins til íhugunar og iðrunar Hver kannast ekki við það að fylgjast með ungu barni prófa sig áfram á þroskabraut lífsins? Stundum kemur það fyrir að við hrösum en þá er einmitt svo dýrmætt að eiga stuðning og hvatningu sem hvetur okkur til að rísa upp á ný. Samfélög ganga einnig í gegnum regluleg vaxtarferli. Við horfum í baksýnisspegilinn sem samfélag og oft sjáum við margt sem hefði betur mátt fara. Ekki síst þegar kemur að þeim sem samfélagið hefur komið fyrir á jaðrinum. Hvernig stöndum við sem samfélag að umönnun barna okkar og unga fólksins, aldraðra, þeirra sem eiga við veikindi að stríða, fatlaðra og þroskahamlaðra, fanga sem og þeirra sem hafa flúið heimili sín og lönd? Hvernig hlúum við hvert að öðru og að samferðafólki okkar? Þegar við rýnum til gagns sjáum við að margt hefur verið gert vel en við efumst ekki um að við viljum sannarlega gera betur, bæta, læra af hugsanlegum mistökum, þroskast og gera jafnvel í einhverjum tilfellum iðrun og yfirbót. Dagarnir sem framundan eru nú á föstutímanum geta verið tækifæri fyrir okkur sem samfélag að íhuga saman hvort og hvernig við höfum gengið til góðs götuna fram eftir veg. Í þeirri sjálfsskoðun getum við horfst í augu við það sem er gott en einnig það sem er síðra og lagt okkur fram um að leiðrétta, lagfæra og gera betur. Við öll berum okkar ábyrgð, við erum samferðafólk þrátt fyrir að við erum ólík, höfum misjafna upplifun eða skoðanir. Betur má ef duga skal Þegar kemur í ljós í gegnum íhugunarferli að vissulega sé eitthvað sem framkallar eftirsjá, sársauka, þegar við finnum fyrir þessari djúpu iðrun sem samfélag, þá fáum við tækifæri til yfirbótar. Slíkt ferli er oft síður en svo einfalt og yfirbót ætti alltaf að nálgast sem valdeflandi ferli fyrir þann sem leitast er við að bæta brotin gagnvart. Það er mikil gjöf að fá að takast á við það verkefni að leita leiða til að þroskast og dýpka á andlegri vegferð okkar. Víða getum við mætt visku á vegferð okkar. Þjóðsöngur okkar Íslendinga sækir í 90. sálm Saltarans. Í þeim sálmi segir meðal annars: Kenn oss að telja daga vora, að vér megum öðlast viturt hjarta. (Sl.90:12) Höfundar eru hér upptaldir: Sr. Árni Þór Þórsson, prestur innflytjenda og flóttafólks Sr. Guðný Hallgrímsdóttir, prestur fatlaðra Sr. Guðlaug Helga Ásgeirsdóttir, sjúkrahúsprestur Þjóðkirkjunnar Sr. Hjalti Jón Sverrisson, fangaprestur Sr. Kristín Pálsdóttir, prestur heyrnarlausra Sr. Toshiki Toma, prestur innflytjenda og flóttafólks Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Trúmál Þjóðkirkjan Mest lesið Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Um föstutímann í kirkjunni Með öskudeginum 18. febrúar hófst hin svokallaða sjöviknafasta eða langafasta í Þjóðkirkjunni. Þá eru fjörutíu dagar til páska. Fastan er tími þar sem við erum hvött til íhugunar og að einbeita okkur að því sem okkur finnst raunverulega skipta máli í lífinu. Þessi tími er ekki til þess að brjóta okkur sjálf niður, heldur byggja okkur upp. Í okkar nútíma samfélagi er mikilvægt að við stöldrum reglulega við, skoðum á hvaða leið við erum bæði sem manneskjur og samfélag og ef þörf þykir endurskoða áherslur okkar og leiðrétta stefnuna. Við þurfum öll á því að halda að hlúa að okkur andlega, að byggja okkur upp, næra okkur og finna innihald og tilgang í lífinu. Stóra spurningin ,,Hvað færir mig nær Guði?” Við sem störfum innan sérþjónustu Þjóðkirkjunnar þekkjum það að takast á við merkingarleitina með fólki úr ólíkum áttum. Þegar sorg og áföll koma inn í líf okkar verða tilvistarspurningarnar áleitnari en ella og mikil tilvistarleg glíma getur átt sér stað. Það er dýrmætt að vera treyst til þess að vera samferða fólki á slíkum stundum í lífinu, oftar en ekki á ögurstundum. Sá heildræni mannskilningur sem kristin trú stendur fyrir horfir til þess að manneskjan hefur margvíslegar þarfir. Farsæld okkar er og verður mest þegar leitast er við að hlúa að og sinna öllum þáttum mannlegs lífs; líkamlegum þörfum, félagslegum, hugrænum/sálrænum og andlegum (e. spiritual). Í okkar daglega lífi hættir okkur því miður til þess að gleyma eða huga ekki nóg að andlegum þörfum okkar og rækta okkur á því sviði. Tími samfélagsins til íhugunar og iðrunar Hver kannast ekki við það að fylgjast með ungu barni prófa sig áfram á þroskabraut lífsins? Stundum kemur það fyrir að við hrösum en þá er einmitt svo dýrmætt að eiga stuðning og hvatningu sem hvetur okkur til að rísa upp á ný. Samfélög ganga einnig í gegnum regluleg vaxtarferli. Við horfum í baksýnisspegilinn sem samfélag og oft sjáum við margt sem hefði betur mátt fara. Ekki síst þegar kemur að þeim sem samfélagið hefur komið fyrir á jaðrinum. Hvernig stöndum við sem samfélag að umönnun barna okkar og unga fólksins, aldraðra, þeirra sem eiga við veikindi að stríða, fatlaðra og þroskahamlaðra, fanga sem og þeirra sem hafa flúið heimili sín og lönd? Hvernig hlúum við hvert að öðru og að samferðafólki okkar? Þegar við rýnum til gagns sjáum við að margt hefur verið gert vel en við efumst ekki um að við viljum sannarlega gera betur, bæta, læra af hugsanlegum mistökum, þroskast og gera jafnvel í einhverjum tilfellum iðrun og yfirbót. Dagarnir sem framundan eru nú á föstutímanum geta verið tækifæri fyrir okkur sem samfélag að íhuga saman hvort og hvernig við höfum gengið til góðs götuna fram eftir veg. Í þeirri sjálfsskoðun getum við horfst í augu við það sem er gott en einnig það sem er síðra og lagt okkur fram um að leiðrétta, lagfæra og gera betur. Við öll berum okkar ábyrgð, við erum samferðafólk þrátt fyrir að við erum ólík, höfum misjafna upplifun eða skoðanir. Betur má ef duga skal Þegar kemur í ljós í gegnum íhugunarferli að vissulega sé eitthvað sem framkallar eftirsjá, sársauka, þegar við finnum fyrir þessari djúpu iðrun sem samfélag, þá fáum við tækifæri til yfirbótar. Slíkt ferli er oft síður en svo einfalt og yfirbót ætti alltaf að nálgast sem valdeflandi ferli fyrir þann sem leitast er við að bæta brotin gagnvart. Það er mikil gjöf að fá að takast á við það verkefni að leita leiða til að þroskast og dýpka á andlegri vegferð okkar. Víða getum við mætt visku á vegferð okkar. Þjóðsöngur okkar Íslendinga sækir í 90. sálm Saltarans. Í þeim sálmi segir meðal annars: Kenn oss að telja daga vora, að vér megum öðlast viturt hjarta. (Sl.90:12) Höfundar eru hér upptaldir: Sr. Árni Þór Þórsson, prestur innflytjenda og flóttafólks Sr. Guðný Hallgrímsdóttir, prestur fatlaðra Sr. Guðlaug Helga Ásgeirsdóttir, sjúkrahúsprestur Þjóðkirkjunnar Sr. Hjalti Jón Sverrisson, fangaprestur Sr. Kristín Pálsdóttir, prestur heyrnarlausra Sr. Toshiki Toma, prestur innflytjenda og flóttafólks
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun