Brestur í manngæsku - ESB og flóttafólk Ari Orrason skrifar 2. ágúst 2026 09:32 Á seinustu 15-16 árum hefur átt sér stað gríðarlega ör breyting á nálgun Evrópusambandsins í málefnum flóttafólks. Lengi hefur sambandið ekki sýnt áhuga á að gera eitthvað fyrir þennan hóp. Ákveðið var að nota fólk á flótta sem dyggðarskreytingu fyrir sambandið til að sýna hvað það væri gott að taka til sín fólkið sem flúði glundroða og eyðileggingu sem sambandið hefur alltaf stutt við í sinni utanríkisstefnu. Meira var planið ekki. Það virðist ekki hafa verið gerð nein áætlun varðandi móttöku fólksins og innlimun þeirra í samfélög landa innan sambandsins. Í mörgum löndum einangruðust þessir þjóðfélagshópar inn í samfélög sem mynduðust í hverfunum þar sem ríkin komu þeim fyrir. Upp frá þessu spratt tækifærisleysi, þaðan af tilgangsleysi og vonleysi sem skapaði frjóan jarðveg fyrir óreglu. Þetta er í sjálfu sér ekki einstakt, þessar aðstæður skapast almennt í samfélögum okkar í vestræna heiminum því við lifum við ómannvæna efnahagsstjórnun. Þessar aðstæður hefði samt mátt fyrirbyggja ef þessar aðgerðir hefðu verið gerðar með raunverulegum ásetningi að taka á móti nýjum borgurum. Nóg um það. Ákveðið var að eftirliti við strendur Norður-Afríku yrði hætt, en þetta eftirlit fól í sér það að gripið yrði inn í óörugga fólksflutninga áður en þær yrðu háskasamar. Þetta gamla eftirlit var farsælt verkefni, það sást þegar eftirlitið var fært að ströndum Grikklands og fjöldi sem dó á sjóleiðinni skaust upp um mörg þúsund manns. Eftirlit snerist ekki lengur um að grípa inn í áður en aðstæður yrðu hættulegar, eftirlitið snerist nú eingöngu um að halda fólki úti. Við þetta skapast Frontex sem lifir enn í dag í einhverju furðulegu milliástandi sem her án alls löglegs umboðs og án aðhalds, enda hafa þau frjálsar hendur til að lumbra á og beita gasi geng saklausu fólki í leit að betra lífi. Lengi vel þóttist ESB vera á móti níðinu og óréttlætinu sem flóttafólki var beitt í ríkjum eins og Ungverjalandi og Póllandi. Hægt og rólega fóru það samt að láta undan þeim sjónarmiðum sem ríktu þar. Við stöndum núna frammi fyrir því að Evrópusambandið hefur lagt grunninn að fjöldabrottflutningi á fólki í fangabúðir utan ESB-svæðisins, þá líklegast í Norður-Afríku. Það eru engar leiðir til að tryggja að aðstæður þar séu fullnægjandi og öruggar, líklega mun fjöldi deyja við þessar aðstæður. Mig grunar reyndar að sambandinu sé bara alveg sama. Þeim er alveg sama um að fangabúðirnar sem þau vilja reisa fyrir saklaust fólk verði líklegast seinasta stoppið þeirra. Þannig er nefnilega mál með vexti að þetta mikla samband líkt þenkjandi lýðræðisríkja hafa nú sett grænan stimpil á fjöldabrottflutning fólks í það sem mætti líkja við útrýmingarbúðir. Þetta er nákvæmlega það sama og Bandaríkin gerðu við innflytjendurna sem þau sendu til El Salvador. Þar hvarf fólk bara. Það sama er að fara að gerast innan ESB. Ég hikaði við að segja þetta áður en það er eiginlega erfitt að neita því lengur, stefna ESB í málefnum flóttafólks er mjög einföld og snýst bara um að drepa brúna fólkið sem slapp úr stríðunum sem utanríkisstefnan skapaði. Þetta er eitt af því sem má finna í þessum blessaða pakka, samsekt við eitthvað sem yrði eitt mesta voðaverk 21. aldar. Eru milljónir mannslífa ekki metin til nema 25% ódýrari kjúklingaréttar? Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Á seinustu 15-16 árum hefur átt sér stað gríðarlega ör breyting á nálgun Evrópusambandsins í málefnum flóttafólks. Lengi hefur sambandið ekki sýnt áhuga á að gera eitthvað fyrir þennan hóp. Ákveðið var að nota fólk á flótta sem dyggðarskreytingu fyrir sambandið til að sýna hvað það væri gott að taka til sín fólkið sem flúði glundroða og eyðileggingu sem sambandið hefur alltaf stutt við í sinni utanríkisstefnu. Meira var planið ekki. Það virðist ekki hafa verið gerð nein áætlun varðandi móttöku fólksins og innlimun þeirra í samfélög landa innan sambandsins. Í mörgum löndum einangruðust þessir þjóðfélagshópar inn í samfélög sem mynduðust í hverfunum þar sem ríkin komu þeim fyrir. Upp frá þessu spratt tækifærisleysi, þaðan af tilgangsleysi og vonleysi sem skapaði frjóan jarðveg fyrir óreglu. Þetta er í sjálfu sér ekki einstakt, þessar aðstæður skapast almennt í samfélögum okkar í vestræna heiminum því við lifum við ómannvæna efnahagsstjórnun. Þessar aðstæður hefði samt mátt fyrirbyggja ef þessar aðgerðir hefðu verið gerðar með raunverulegum ásetningi að taka á móti nýjum borgurum. Nóg um það. Ákveðið var að eftirliti við strendur Norður-Afríku yrði hætt, en þetta eftirlit fól í sér það að gripið yrði inn í óörugga fólksflutninga áður en þær yrðu háskasamar. Þetta gamla eftirlit var farsælt verkefni, það sást þegar eftirlitið var fært að ströndum Grikklands og fjöldi sem dó á sjóleiðinni skaust upp um mörg þúsund manns. Eftirlit snerist ekki lengur um að grípa inn í áður en aðstæður yrðu hættulegar, eftirlitið snerist nú eingöngu um að halda fólki úti. Við þetta skapast Frontex sem lifir enn í dag í einhverju furðulegu milliástandi sem her án alls löglegs umboðs og án aðhalds, enda hafa þau frjálsar hendur til að lumbra á og beita gasi geng saklausu fólki í leit að betra lífi. Lengi vel þóttist ESB vera á móti níðinu og óréttlætinu sem flóttafólki var beitt í ríkjum eins og Ungverjalandi og Póllandi. Hægt og rólega fóru það samt að láta undan þeim sjónarmiðum sem ríktu þar. Við stöndum núna frammi fyrir því að Evrópusambandið hefur lagt grunninn að fjöldabrottflutningi á fólki í fangabúðir utan ESB-svæðisins, þá líklegast í Norður-Afríku. Það eru engar leiðir til að tryggja að aðstæður þar séu fullnægjandi og öruggar, líklega mun fjöldi deyja við þessar aðstæður. Mig grunar reyndar að sambandinu sé bara alveg sama. Þeim er alveg sama um að fangabúðirnar sem þau vilja reisa fyrir saklaust fólk verði líklegast seinasta stoppið þeirra. Þannig er nefnilega mál með vexti að þetta mikla samband líkt þenkjandi lýðræðisríkja hafa nú sett grænan stimpil á fjöldabrottflutning fólks í það sem mætti líkja við útrýmingarbúðir. Þetta er nákvæmlega það sama og Bandaríkin gerðu við innflytjendurna sem þau sendu til El Salvador. Þar hvarf fólk bara. Það sama er að fara að gerast innan ESB. Ég hikaði við að segja þetta áður en það er eiginlega erfitt að neita því lengur, stefna ESB í málefnum flóttafólks er mjög einföld og snýst bara um að drepa brúna fólkið sem slapp úr stríðunum sem utanríkisstefnan skapaði. Þetta er eitt af því sem má finna í þessum blessaða pakka, samsekt við eitthvað sem yrði eitt mesta voðaverk 21. aldar. Eru milljónir mannslífa ekki metin til nema 25% ódýrari kjúklingaréttar?
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun