Fræða almenning í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar Sigurgeir Þorkelsson skrifar 6. júlí 2026 17:07 Kristín Edwald er formaður landskjörstjórnar og Skúli Bragi Geirdal er verkefnastjóri hjá Netvís Samsett Landskjörstjórn og Netvís – Netöryggismiðstöð Íslands hafa tilkynnt um opnun nýrra vefsvæða í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu í lok ágúst um hvort taka eigi upp þráðinn á ný í aðildarviðræðum við Evrópusambandið, þrettán árum síðar. Tilgangur nýs fræðsluvefs Netvíss er að efla gagnrýna hugsun og miðlalæsi og hjálpa almenningi að greina atvik þegar reynt er að hafa óeðlileg áhrif á lýðræðislega umræðu. Greint er frá aðferðum sem beitt er á netinu til að móta eða afvegaleiða samfélagsumræðu í lýðræðisríkjum. Meðal viðfangsefna vefsins eru gervigreind, djúpfalsanir, þjarkar (eða bottar) og upplýsingaóreiða sem er ætlað að höfða til tilfinninga fólks. „Við getum öll lagt okkar af mörkum til að draga úr áhrifum upplýsingaóreiðu. Við vonum að þessi vefur verði fólki góður stuðningur", er haft eftir Skúla Braga Geirdal, sviðsstjóri hjá Netvís, í tilkynningu. Landskjörstjórn veitir hlutlausar upplýsingar Landskjörstjórn hefur yfirumsjón með kosningum á Íslandi og annast framkvæmd kosningalaga. Hinn nýja vef má finna með því að slá inn kosningar.is og má þar nálgast hlutlausar upplýsingar um málefnið til að aðstoða kjósendur við að taka upplýsta afstöðu í komandi atkvæðagreiðslu. Á vefnum má meðal annars finna dálk þar sem farið er yfir hvað gerist ef meirihluti svarar „já“ og hvað gerist ef meirihluti svarar „nei“. Segir þar að ef meirihluti svari nei: „Þá hefjast ekki aðildarviðræður við Evrópusambandið.“ Kemur þar einnig fram að ef meirihluti svari játandi hafi ríkisstjórnin boðað að haldin verði önnur atkvæðagreiðsla um samninginn og að breyta þyrfti stjórnarskránni áður en hægt væri að ganga í Evrópusambandið. Breytingar á stjórnarskrá krefjast samþykkis tveggja þinga, þar sem boðað hefur verið til alþingiskosninga á milli. Á vefnum má einnig finna hagnýtar upplýsingar um framkvæmd kosninga. Kynningarbæklingi um þjóðaratkvæðagreiðsluna verður síðan dreift á öll heimili í ágúst. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Netöryggi Mest lesið Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Innlent Límmiðar lifðu ekki af nóttina Innlent Fleiri fréttir Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Ráðherra byrjar með hlaðvarp Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Búist við þungri umferð á fjölförnum gatnamótum „Við lítum á land ykkar sem eðlilegan hluta af evrópsku fjölskyldunni“ Sveitarfélögin séu ekki sökudólgurinn Upphrópanir bæjarráðs séu ótímabærar Viðtal við stækkunarstjóra, umferðartafir og stafræn hvíld Sjá meira
Tilgangur nýs fræðsluvefs Netvíss er að efla gagnrýna hugsun og miðlalæsi og hjálpa almenningi að greina atvik þegar reynt er að hafa óeðlileg áhrif á lýðræðislega umræðu. Greint er frá aðferðum sem beitt er á netinu til að móta eða afvegaleiða samfélagsumræðu í lýðræðisríkjum. Meðal viðfangsefna vefsins eru gervigreind, djúpfalsanir, þjarkar (eða bottar) og upplýsingaóreiða sem er ætlað að höfða til tilfinninga fólks. „Við getum öll lagt okkar af mörkum til að draga úr áhrifum upplýsingaóreiðu. Við vonum að þessi vefur verði fólki góður stuðningur", er haft eftir Skúla Braga Geirdal, sviðsstjóri hjá Netvís, í tilkynningu. Landskjörstjórn veitir hlutlausar upplýsingar Landskjörstjórn hefur yfirumsjón með kosningum á Íslandi og annast framkvæmd kosningalaga. Hinn nýja vef má finna með því að slá inn kosningar.is og má þar nálgast hlutlausar upplýsingar um málefnið til að aðstoða kjósendur við að taka upplýsta afstöðu í komandi atkvæðagreiðslu. Á vefnum má meðal annars finna dálk þar sem farið er yfir hvað gerist ef meirihluti svarar „já“ og hvað gerist ef meirihluti svarar „nei“. Segir þar að ef meirihluti svari nei: „Þá hefjast ekki aðildarviðræður við Evrópusambandið.“ Kemur þar einnig fram að ef meirihluti svari játandi hafi ríkisstjórnin boðað að haldin verði önnur atkvæðagreiðsla um samninginn og að breyta þyrfti stjórnarskránni áður en hægt væri að ganga í Evrópusambandið. Breytingar á stjórnarskrá krefjast samþykkis tveggja þinga, þar sem boðað hefur verið til alþingiskosninga á milli. Á vefnum má einnig finna hagnýtar upplýsingar um framkvæmd kosninga. Kynningarbæklingi um þjóðaratkvæðagreiðsluna verður síðan dreift á öll heimili í ágúst.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Netöryggi Mest lesið Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Innlent Límmiðar lifðu ekki af nóttina Innlent Fleiri fréttir Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Ráðherra byrjar með hlaðvarp Höfðu afskipti af á fjórða tug unglinga vegna drykkju „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Hvað gerist á fasteignamarkaði ef við göngum í ESB? Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Hiti á fundi borgarráðs vegna breytinga á matarþjónustu Báðar þyrlur og flugvél gæslunnar á loft samtímis Sakamálið sem skekur Bandaríkin Allt gengið vel og „ekkert að fara að klikka“ Bíllinn fannst skammt frá en þjófarnir eru ófundnir Handalögmál milli öryggisvarðar og þjófs Límmiðar lifðu ekki af nóttina Segir augljóst að lögum hafi ekki verið framfylgt við kyrrsetninguna Segja Morgunblaðið leggja þeim orð í munn Björguðu veikum göngumanni í kílómetrahæð á Fimmvörðuhálsi Skipunartíminn lengdur án auglýsingar Engin þjónusta: „Staðan er náttúrulega grafalvarleg á þessu svæði“ Bændur órólegir vegna skorts á dýralæknum Aftur í skólastjórastólinn Veðrið „ekki eins slæmt og það lítur út fyrir að vera“ Rannsaka líkamsárás miðsvæðis Búist við þungri umferð á fjölförnum gatnamótum „Við lítum á land ykkar sem eðlilegan hluta af evrópsku fjölskyldunni“ Sveitarfélögin séu ekki sökudólgurinn Upphrópanir bæjarráðs séu ótímabærar Viðtal við stækkunarstjóra, umferðartafir og stafræn hvíld Sjá meira