Vaxtaplanið sé tíma­skekkja

„Rithöfundasamband Íslands skorar á íslensk stjórnvöld að endurskoða atvinnustefnu sína og vaxtarplan fram til ársins 2035, leggja áherslu á að rækta skapandi atvinnugreinar, bókmenntir og listir og skapa þeim hagstæð skilyrði til vaxtar,“ segir í ályktun Rithöfundasambands Íslands af aðalfundi þess.

Sambandið minnir á að í haust skilaði stjórn þess umsögn við atvinnustefnu ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur þar sem lagt var til að hlúð yrði að störfum við listir og menningu þar sem þau skili mun meiru til samfélagsins af andlegum og efnahagslegum verðmætum en flest önnur störf.

Einnig séu lista- og menningarstörf sjálfbær, umhverfis- og loftslagsvæn, þau megi stunda hvar sem er á landinu og lyfti anda landsmanna. 

„Skemmst er frá því að segja að umsögn RSÍ var tekið fálega. Í atvinnustefnunni er ekki minnst einu orði á bókmenntir, og aðeins á listgreinar eins og tónlist og kvikmyndagerð sem hluta af upplifunariðnaði sem geti lagt ferðaþjónustunni lið,“ segir í ályktuninni.

Til hárborinnar skammar

„Hið svokallaða vaxtarplan er um margt tímaskekkja sem leggur ofuráherslu á þau störf sem tæknin er komin næst því að gera óþörf, en sneiðir hjá verðmætustu vaxtartækifærum atvinnulífsins, þar sem Íslendingar hafa nú þegar skapað sér góða samkeppnisstöðu á alþjóðavettvangi: í hinum skapandi greinum, bókmenntum og listum. Þetta vanmat og skilningsleysi ríkisstjórnar bókmenntaþjóðarinnar á mikilvægi bókmennta og lista sem atvinnugreinar er til háborinnar skammar.“

Það sé úrelt hugsun að líta ekki á menningu sem atvinnugrein og tekjulind heldur íþyngjandi útgjaldalið. Skapandi greinar séu ein af undirstöðum kraftmikils og aðlaðandi þjóðfélags.

Rithöfundasambandið segir að árið 2022 hafi beint framlag menningar og skapandi greina numið 3,5 prósent af landsframleiðslu, um 150 milljarðar króna. Á móti kemur fækkar þeim sem starfa við skapandi greinar á Íslandi um meira en fimmtán prósent milli áranna 2024 og 2025.

„Rithöfundasamband Íslands skorar á ríkisstjórn Íslands að endurskoða atvinnustefnu sína, viðurkenna menninguna sem mikilvægan vaxtarbrodd og skapa íslenskum listamönnum frjótt og lífvænlegt umhverfi til að starfa í. Það er gott að hyggja að gagnaiðnaði, sjávarútvegi og ferðaþjónustu, en ef enginn vinnur við að skrifa og skapa fellur allt hitt um sjálft sig. Ísland er ekki verstöð, eða rafhlaða fyrir gagnaver, heldur heimkynni okkar.“