Eru huldufólk enn til eða höfum við hætt að sjá það? Valerio Gargiulo skrifar 30. apríl 2026 09:10 Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir Skoðun