Treystum foreldrum Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar 6. apríl 2026 14:00 Staða leikskóla borgarinnar eru nú enn einu sinni kosningamál. Enda hefur ákvarðanafælni ráðið ríkjum í þeim efnum alltof lengi. Biðlistar lengjast, húsnæði drappast niður, starfsfólk er undir miklu álagi og foreldrar finna fyrir óvissu. Í stað þess að reyna sífellt að plástra kerfi sem nær ekki að anna eftirspurn er kominn tími til að hugsa lausnir sem virka í raun. Heimgreiðslur eru ein slík lausn. Skynsamleg, hagkvæm og fyrst og fremst fjölskylduvæn. Hugmyndin er einföld, að gefa foreldrum raunverulegt val. Með heimgreiðslum upp á um 250 þúsund krónur á mánuði geta foreldrar valið að vera lengur heima með börnum sínum á fyrstu og mikilvægustu árum ævinnar. Fyrir marga foreldra er þetta einmitt það sem þeir hafa kallað eftir. Rannsóknir benda til þess að fyrstu ár barns séu lykiltími í þroska þess, bæði tilfinningalega og félagslega. Náið samband við foreldra á þessum tíma skiptir sköpum. Með heimgreiðslum er verið að skapa aðstæður þar sem fleiri fjölskyldur geta tekið þá ákvörðun að verja meiri tíma með börnum sínum án þess að fórna fjárhagslegu öryggi. Þetta er jafnframt hagkvæm lausn fyrir borgina. Kostnaður við hvert barn í leikskóla er í dag nærri tvöfalt hærri en sú upphæð sem hér um ræðir. Með því að dreifa álaginu og gefa hluta foreldra kost á að vera heima er hægt að létta verulega á leikskólakerfinu án þess að auka útgjöld. Þetta er einfaldlega betri nýting fjármuna. Heimgreiðslur geta einnig haft jákvæð áhrif á samfélagið til lengri tíma. Þær skapa hvata fyrir fólk til að eignast börn fyrr, til dæmis á meðan það er í námi, í stað þess að fresta barneignum vegna fjárhagslegrar óvissu eða skorts á úrræðum. Gagnrýni á heimgreiðslur hefur að mestu snúist um jafnréttissjónarmið. Slík umræða er mikilvæg, en hún má ekki skyggja á kjarna málsins, hagsmuni barna. Þegar kemur að börnum ætti forgangsröðunin að vera skýr. Að tryggja börnum öruggt, stöðugt og nærandi umhverfi á fyrstu árum ævinnar er eitt það mikilvægasta sem samfélagið getur gert. Heimgreiðslur snúast ekki um að taka eitthvað í burtu, heldur að bæta við valkosti. Með þeim erum við treysta foreldrum til að taka ákvarðanir sem henta þeirra fjölskyldu best. Þær létta á kerfi sem er komið að þolmörkum. Og þær setja börnin í fyrsta sæti. Höfundur er uppeldisfræðingur og skipar 2. sæti á framboðslista Miðflokksins í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Staða leikskóla borgarinnar eru nú enn einu sinni kosningamál. Enda hefur ákvarðanafælni ráðið ríkjum í þeim efnum alltof lengi. Biðlistar lengjast, húsnæði drappast niður, starfsfólk er undir miklu álagi og foreldrar finna fyrir óvissu. Í stað þess að reyna sífellt að plástra kerfi sem nær ekki að anna eftirspurn er kominn tími til að hugsa lausnir sem virka í raun. Heimgreiðslur eru ein slík lausn. Skynsamleg, hagkvæm og fyrst og fremst fjölskylduvæn. Hugmyndin er einföld, að gefa foreldrum raunverulegt val. Með heimgreiðslum upp á um 250 þúsund krónur á mánuði geta foreldrar valið að vera lengur heima með börnum sínum á fyrstu og mikilvægustu árum ævinnar. Fyrir marga foreldra er þetta einmitt það sem þeir hafa kallað eftir. Rannsóknir benda til þess að fyrstu ár barns séu lykiltími í þroska þess, bæði tilfinningalega og félagslega. Náið samband við foreldra á þessum tíma skiptir sköpum. Með heimgreiðslum er verið að skapa aðstæður þar sem fleiri fjölskyldur geta tekið þá ákvörðun að verja meiri tíma með börnum sínum án þess að fórna fjárhagslegu öryggi. Þetta er jafnframt hagkvæm lausn fyrir borgina. Kostnaður við hvert barn í leikskóla er í dag nærri tvöfalt hærri en sú upphæð sem hér um ræðir. Með því að dreifa álaginu og gefa hluta foreldra kost á að vera heima er hægt að létta verulega á leikskólakerfinu án þess að auka útgjöld. Þetta er einfaldlega betri nýting fjármuna. Heimgreiðslur geta einnig haft jákvæð áhrif á samfélagið til lengri tíma. Þær skapa hvata fyrir fólk til að eignast börn fyrr, til dæmis á meðan það er í námi, í stað þess að fresta barneignum vegna fjárhagslegrar óvissu eða skorts á úrræðum. Gagnrýni á heimgreiðslur hefur að mestu snúist um jafnréttissjónarmið. Slík umræða er mikilvæg, en hún má ekki skyggja á kjarna málsins, hagsmuni barna. Þegar kemur að börnum ætti forgangsröðunin að vera skýr. Að tryggja börnum öruggt, stöðugt og nærandi umhverfi á fyrstu árum ævinnar er eitt það mikilvægasta sem samfélagið getur gert. Heimgreiðslur snúast ekki um að taka eitthvað í burtu, heldur að bæta við valkosti. Með þeim erum við treysta foreldrum til að taka ákvarðanir sem henta þeirra fjölskyldu best. Þær létta á kerfi sem er komið að þolmörkum. Og þær setja börnin í fyrsta sæti. Höfundur er uppeldisfræðingur og skipar 2. sæti á framboðslista Miðflokksins í Reykjavík.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun