Viljum við ekki öruggt vatn?

Nýleg æfing Veitna og Almannavarna leiddi í ljós að lítið þarf að bera út af til að höfuborgarsvæðið verði neysluvatnslaust í margar vikur. Slíkt myndi hafa gífurleg áhrif á heimili, heilbrigðisstofnanir og matvælafyrirtæki og valda samfélaginu miklum skaða. Þetta sýnir okkur að jafnvel þótt stjórnvöld hafi byggt upp öflugt kerfi fyrir vernd vatnsbóla þá þarf sífellt að endurskoða og efla kerfið.

Þetta er eitt af fjölmörgum verkefnum heilbrigðiseftirlitsins, sem í tilfelli vatnsbóla höfuðborgarsvæðisins byggir á nánu samstarfi sveitarfélaganna. Heilbrigðiseftirlitið stendur þannig vörð um lífsnauðsynlega innviði með viðvarandi eftirliti og nánu samstarfi við veitufyrirtæki og viðbragðsaðila.

Enginn veit hvað átt hefur fyrr en misst hefur

Manni rennur því kalt vatn milli skinns og hörunds þegar maður hugsar til þess að Jóhann Páll umhverfisráðherra hyggist eyðileggja þessa vatnsvernd með frumvarpi sínu um að leggja niður heilbrigðiseftirlitið. Frumvarp hans myndi þannig ekki bara ógna öryggi barna, heldur líka tefla öryggi neysluvatns fyrir samfélagið í tvísýnu.

Niðurrif innviða á stríðstímum

Fyrir stuttu var haldin norræn ráðstefna um matvælaeftirlit og það kom skýrt fram að frændfólk okkar á meginlandinu er í mikilli viðbragsstöðu gagnvart fjölþættum ógnum og skemmdarverkum. Allar stórtækar kerfisbreytingar eru komnar á ís og í staðinn er allt kapp lagt á að undirbúa viðbragð við hvers konar áföllum í matvælakeðjunni og ekki síst í vatnsbólum. Sama vísa var kveðin á ráðstefnunni Verndum vatnið þar sem norðmenn lýstu því hvernig vatnsbólin þeirra njóta nú sömu verndar og hernaðarlegir innviðir.

Heilbrigðiseftirlit er lífsnauðsynlegt

Samfélagið á rétt á því að neysluvatnið okkar sé öruggt og sérstaklega á víðsjárverðum tímum sem þessum. Ríkisstjórnin ber þar mikla ábyrgð og það sjá það allir sem hafa kynnt sér málið að frumvarp Jóhanns Páls og umhverfisráðuneytisins um að afleggja heilbrigðiseftirlitið einkennist af fúski og kæruleysi.

Í stað þess að brjóta upp kerfið má vel aðlaga það og bæta án þess að fara í algera uppstokkun. Öruggast er að halda áfram að byggja upp heilbrigðiseftirlitið skref fyrir skref eins og hefur þegar verið gert í rúma öld. Þannig má með varfærni og vönduðum vinnubrögðum tryggja meiri fagmennsku og skilvirkari ferla í eftirlitskerfinu, jafnvel þegar hætta steðjar að í heimsmálunum.

Höfundur er heilbrigðisfulltrúi.