Skolfið á beinunum? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar 28. febrúar 2026 11:30 Merkileg grein birtist í gær á Vísi eftir Sverri Pál Einarsson, forseta ungliðahreyfingar Viðreisnar, þar sem hann sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið skjálfa á beinunum vegna fyrirhugaðs þjóðaratkvæðis um Evrópumálin á sama tíma og hann kaus sjálfur að grípa til þess örþrifaráðs að uppnefna þá og saka um annarlegar hvatir í stað þess að færa efnisleg rök fyrir eigin málstað. Seint verður þannig sagt að greinaskrifin séu til marks um mikla yfirvegun. Við Sverrir hittumst síðasta haust í Spursmálum á mbl.is þar sem við tókumst á um það hvort rétt væri fyrir Ísland að ganga í Evrópusambandið. Vel fór á með okkur, bæði fyrir þáttinn og eftir hann sem og þegar við skiptumst á rökum á meðan á upptökunni stóð. Kom hann mér fyrir sjónir sem yfirvegaður og málefnalegur ungur maður og hafði ég það á orði við hann eftir þáttinn. Tók hann því hrósi vel. Greinin í gær er hins vegar algerlega í mótsögn við þá upplifun, Fyrir það fyrsta kallaði Sverrir þá sem ekki vilja ganga í Evrópusambandið einangrunarsinna. Á sama tíma vill hann loka Ísland inni í áhrifaleysi í gamaldags tollabandalagi, andstöðuna við frjáls milliríkjaviðskipti, sem stefnir að því að verða sambandsríki eins og forystumenn innan sambandsins hafa ítrekað bent á í gegnum tíðina. Kæmi til inngöngu í Evrópusambandið færi vægi landsins við ákvarðanatöku aðallega eftir íbúafjölda þess í samræmi við reglur sambandsins. Sakaði Sverrir pólitíska andstæðinga sína enn fremur um að vera leigupennar án alls rökstuðnings. Fylgir hann þar forskrift flokksformanns síns Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur sem sakaði mig um slíkt síðasta haust á mbl.is eftir að hafa neitað að bregðast efnislega við tilteknum skrifum mínum á Stjórnmálin.is. Ég hef aldrei fengið greitt fyrir umrædd skrif en eins og ágætur vinur minn benti á þýddi það auðvitað ekki að ég hefði rangt fyrir mér jafnvel þó svo væri. Sverrir sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið ekki vilja þjóðaratkvæðið vegna þess að þeir vissu að samningur við sambandið yrði góður. Því fer hins vegar fjarri. Til dæmis er alveg ljóst að engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins, til dæmis í sjávarútvegsmálum, yrðu í boði og ekki yrði samið sig frá því að sömu reglur giltu um vægi landsins innan sambandsins og annarra ríkja þess. Það er að miðað væri einkum við íbúafjölda. Hins vegar var rúsínan í pylsuendanum fullyrðing Sverris um að þjóðin myndi samþykkja inngöngusamning kæmi til hans. Eða eins og hann orðaði það: „Þjóðin mun því vilja ganga í Evrópusambandið þegar samningurinn liggur fyrir. Það er staðreynd sem leigupennarnir vilja ekki horfast í augu við.“ Staðreynd já? Væri nú ekki nær að þjóðin einfaldlega fengi að taka sínar ákvarðanir í þessum efnum í stað þess að verið sé að ákveðið fyrir fram hver niðurstaða hennar verður? Með framgöngu sem þessari er vitanlega verið að reyna að vega ómaklega að trúverðugleika fólks vegna þess að málefnalegum rökum er ekki fyrir að fara. Ef þeim væri til að dreifa þyrfti auðvitað ekki að grípa til slíkra óyndisúrræða í örvæntingu sinni. Sem pólitískur andstæðingur Sverris í Evrópumálunum hvet ég hann og skoðanasystkini hans eindregið til þess að skrifa fleiri slíkar greinar. Sem einhver sem kann vel við hann ráðlegg ég honum að gera það ekki Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál). Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjörtur J. Guðmundsson Mest lesið Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun Ábyrg stefna í alþjóðamálum Gísli Garðarsson Skoðun Skoðun Skoðun Umsóknarferlið útskýrt fyrir kjána Elísabet Kjárr skrifar Skoðun Hlakkarðu til að fara í skólann? Hulda Dögg Proppé skrifar Skoðun Gætum við haft það betra? Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Ræður Ísland eitt við heilbrigðisverkefni framtíðarinnar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg stefna í alþjóðamálum Gísli Garðarsson skrifar Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Sjá meira
Merkileg grein birtist í gær á Vísi eftir Sverri Pál Einarsson, forseta ungliðahreyfingar Viðreisnar, þar sem hann sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið skjálfa á beinunum vegna fyrirhugaðs þjóðaratkvæðis um Evrópumálin á sama tíma og hann kaus sjálfur að grípa til þess örþrifaráðs að uppnefna þá og saka um annarlegar hvatir í stað þess að færa efnisleg rök fyrir eigin málstað. Seint verður þannig sagt að greinaskrifin séu til marks um mikla yfirvegun. Við Sverrir hittumst síðasta haust í Spursmálum á mbl.is þar sem við tókumst á um það hvort rétt væri fyrir Ísland að ganga í Evrópusambandið. Vel fór á með okkur, bæði fyrir þáttinn og eftir hann sem og þegar við skiptumst á rökum á meðan á upptökunni stóð. Kom hann mér fyrir sjónir sem yfirvegaður og málefnalegur ungur maður og hafði ég það á orði við hann eftir þáttinn. Tók hann því hrósi vel. Greinin í gær er hins vegar algerlega í mótsögn við þá upplifun, Fyrir það fyrsta kallaði Sverrir þá sem ekki vilja ganga í Evrópusambandið einangrunarsinna. Á sama tíma vill hann loka Ísland inni í áhrifaleysi í gamaldags tollabandalagi, andstöðuna við frjáls milliríkjaviðskipti, sem stefnir að því að verða sambandsríki eins og forystumenn innan sambandsins hafa ítrekað bent á í gegnum tíðina. Kæmi til inngöngu í Evrópusambandið færi vægi landsins við ákvarðanatöku aðallega eftir íbúafjölda þess í samræmi við reglur sambandsins. Sakaði Sverrir pólitíska andstæðinga sína enn fremur um að vera leigupennar án alls rökstuðnings. Fylgir hann þar forskrift flokksformanns síns Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur sem sakaði mig um slíkt síðasta haust á mbl.is eftir að hafa neitað að bregðast efnislega við tilteknum skrifum mínum á Stjórnmálin.is. Ég hef aldrei fengið greitt fyrir umrædd skrif en eins og ágætur vinur minn benti á þýddi það auðvitað ekki að ég hefði rangt fyrir mér jafnvel þó svo væri. Sverrir sagði andstæðinga inngöngu í Evrópusambandið ekki vilja þjóðaratkvæðið vegna þess að þeir vissu að samningur við sambandið yrði góður. Því fer hins vegar fjarri. Til dæmis er alveg ljóst að engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn Evrópusambandsins, til dæmis í sjávarútvegsmálum, yrðu í boði og ekki yrði samið sig frá því að sömu reglur giltu um vægi landsins innan sambandsins og annarra ríkja þess. Það er að miðað væri einkum við íbúafjölda. Hins vegar var rúsínan í pylsuendanum fullyrðing Sverris um að þjóðin myndi samþykkja inngöngusamning kæmi til hans. Eða eins og hann orðaði það: „Þjóðin mun því vilja ganga í Evrópusambandið þegar samningurinn liggur fyrir. Það er staðreynd sem leigupennarnir vilja ekki horfast í augu við.“ Staðreynd já? Væri nú ekki nær að þjóðin einfaldlega fengi að taka sínar ákvarðanir í þessum efnum í stað þess að verið sé að ákveðið fyrir fram hver niðurstaða hennar verður? Með framgöngu sem þessari er vitanlega verið að reyna að vega ómaklega að trúverðugleika fólks vegna þess að málefnalegum rökum er ekki fyrir að fara. Ef þeim væri til að dreifa þyrfti auðvitað ekki að grípa til slíkra óyndisúrræða í örvæntingu sinni. Sem pólitískur andstæðingur Sverris í Evrópumálunum hvet ég hann og skoðanasystkini hans eindregið til þess að skrifa fleiri slíkar greinar. Sem einhver sem kann vel við hann ráðlegg ég honum að gera það ekki Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum með áherzlu á Evrópufræði og öryggis- og varnarmál).
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun