Við­brögð við grein ASÍ

Vegna aðsendrar greinar frá Karen Ósk Nielsen Björnsdóttur, lögfræðings hjá ASÍ og Sögu Kjartansdóttur, sérfræðings í vinnumarkaðsmálum hjá ASÍ þar sem m.a. er áskorun um að tryggjva starfsfólki í allri virðiskeðjunni mannsæmandi kjör, getum við sagt eftirfarandi:

ASÍ hefur ávallt verið boðið á viðburði hjá okkur og við höfum gætt fullkomins gagnsæis. Þá höfum við hjá Wolt höfum ennfremur verið opin gagnvart vinnumarkaðssamningum sem gætu náð yfir þennan nýja hluta hagkerfisins. Í þeim tilgangi höfum við m.a. hitt ASÍ, fyrst í maí 2023 til að kynna þeim viðskiptamódel okkar. Í kjölfar þess fundar buðum við þeim að kynna sér hvað við erum raunverulega að greiða sendlum en þau hafa aldrei þegið það boð okkar en velja frekar að reikna út bjagaða mynd sem hentar þeim. Líkt og leigubílstjóri fær ekki greitt á meðan hann situr í bílnum sínum fyrir utan Leifsstöð fá verktakar ekki heldur greitt nema að þeir séu að sendast. Við útskýrðum m.a. 6. júní 2024 í aðsendri grein, þar sem ASÍ var svarað efnislega vegna nákvæmlega sama tilefnis og nú, að meðalgreiðsla til sendils byggði á eftirfarandi: Á meðan viðskiptavinur okkar greiðir yfirleitt á milli 499kr til 1499kr fyrir sendingu er meðal greiðsla til sendils 1720kr. Meðaltímakaup sendla á Íslandi er um 6.000 krónur.

ASÍ virðist skorta umboð frá vinnandi fólki í þessum málaflokki ef marka má endurteknar árásir sem byggja á endurnýttu efni sem löngu hefur verið hrakið. ASÍ byggir umboð sitt á hefðbundnu vinnumarkaðsmódeli sem hentar ekki umhverfi verkvangsvinnu og ekki virðist vera vilji hjá þeim né geta til mæta þessum nýja hluta hagkerfisins. Ef til vill ætti ASÍ að hugleiða af hverju verktakar eru ánægðir með þetta fyrirkomulag og kjósa það þrátt fyrir að þeim bjóðist þau kjör sem ASÍ segist tryggja þeim.

Hér er grein sem Elisabeth Steinersen, framkvæmdastjóri Wolt á Íslandi, skrifaði 2024 vegna sama máls: https://www.visir.is/g/20242581475d/wolt-tekur-hlutverk-sitt-a-islandi-alvarlega

Og hér eru punktar sem ASÍ skautar framhjá:

• ASÍ er að bera saman tvo ólíka hluti: verktakagreiðslur og hefðbundið tímakaup launafólks með föstum vöktum.
• Verktakar sem starfa sem sendlar velja sjálfir hvenær þeir eru skráðir inn. Þeir fá greitt fyrir virkni og sendingar frekar en fasta vinnutíma (líkt og leigubílstjórar sem einnig geta verið verktakar).
• Margir nota þetta sem viðbótartekjur en ekki aðaltekjulind. Meðaltími í svona vinnu á Íslandi er um 10 klst. á viku samkvæmt nýjustu könnun.
• Þegar ASÍ reiknar „laun“ draga þau frá kostnaði eins og bílnotkun, en stór hluti verktaka notar reiðhjól eða tekur sendingu á leið sem þau hefðu farið hvort eð er.
• Mikilvægast: 91% af okkar verktökum á Íslandi sögðust í óháðri könnun kjósa verktökuna umfram annað fyrirkomulag.

Að verktakar séu varnarlausir og ráði engu:

Verktakar geta hafnað verkefnum.

Þeir sjá greiðslu og vegalengd áður en þeir samþykkja.

Engin krafa um lágmarksfjölda klukkustunda.

Enginn yfirmaður úthlutar föstum vöktum.

Fyrir marga er þetta fyrsta atvinnuformið þar sem þeir ráða raunverulega hvenær þeir vinna.

100 ár aftur í tímann.....

Þá var engin slysatrygging (né önnur trygging) og engir formlegir samningar

Wolt veitir ókeypis slysatryggingu meðan sendlar eru virkir

Skýrt greiðslukerfi

Virkt stuðningskerfi í appi

Regluverk í Evrópu

ESB-tilskipunin snýst um skýrari skil milli starfsmanna og verktaka, aukið gagnsæi í reikniritum og skýrari réttindi

Wolt hefur verið eitt fyrsta fyrirtækið til að birta árlega gagnsæisskýrslu um reiknirit....

Undirboð á vinnumarkaði

Á að banna sjálfstæða verktakavinnu ef hún uppfyllir ekki öll skilyrði kjarasamninga? Ef já, erum við að tala um að fella niður og/eða endurskilgreina risastóran hluta íslensks atvinnulífs. Er ekki nær að semja um þennan nýja hluta hagkerfisins?

Innflytjendur neyðast....

80% velja þetta fram yfir aðra valkosti

Engar kröfur um íslenskukunnáttu

Lágur inngangsþröskuldur inn á vinnumarkað (mikil inngilding) – brú frekar en einhver gildra

Hvað er raunhagkerfið?

500+ íslenskir samstarfsaðilar

Tekjur til veitingastaða og verslana

Þúsundir smásendinga daglega, skila veltu

Viðbótatekjur fyrir einstaklinga

Aukið aðgengi fyrir fjölda einstaklinga að fjölbreyttum mat

Höfundur er samskiptastjóri Wolt á Íslandi.