Að gera eða vera?

Nýir möguleikar á gervigreindaröld

Ég hef verið að hug­leiða hversu oft við skil­grein­um okk­ur út frá störf­um okk­ar eða starfs­heit­um – „ég er lög­fræðing­ur, lækn­ir, verk­fræðing­ur“ og svo fram­veg­is. Á viss­an hátt er það eins og að segja: „Ég er skrúf­járn, ham­ar eða sög.“ En við erum ekki verk­fær­in sem við not­um. Við erum svo miklu meira en það sem við ger­um til að afla tekna. Upp­gang­ur gervi­greind­ar gef­ur okk­ur ótrú­leg tæki­færi til að færa fókus­inn frá því að „gera“ yfir í það að „vera“ og byrja að skil­greina okk­ur út frá innra lífi okk­ar frek­ar en þeim hlut­verk­um eða störf­um sem við gegn­um í sam­fé­lag­inu.

Áhrif tækn­inn­ar á sjálfs­virðingu okk­ar:

Eft­ir því sem gervi­greind og tækni ger­ir fleiri verk­efni sjálf­virk, minnk­ar nauðsyn þess að elt­ast stöðugt við mark­mið, af­rek og af­köst. En hvað verður um sjálfs­virðingu okk­ar og til­finn­ing­una um til­gang þegar við för­um að skipta sí­fellt minna máli sem gerend­ur í há­tækni­vædd­um heimi? Lausn­in er að stíga út úr þess­ari hringrás. Að vera „mann­leg­ur ger­andi“ get­ur veitt ytri viður­kenn­ingu, en oft á kostnað kuln­un­ar, streitu og fjar­lægðar frá innra sjálfi okk­ar, fjöl­skyldu og vin­um.

Að rækta hlut­verk okk­ar sem mann­eskj­ur:

Í staðinn eru núna að skap­ast kjöraðstæður sem veita tæki­færi til að rækta hlut­verk okk­ar sem „mann­eskj­ur“, lifa með meiri nær­veru, vak­andi at­hygli, ein­lægni og sam­kennd. Það fel­ur í sér að ein­beita sér að því hver við erum, ekki bara hverju við áork­um. Að vera kyrr, hlusta og fylgj­ast með án þess að stöðugt meta okk­ur út frá af­rek­um. Þessi viðhorfs­breyt­ing get­ur aukið sköp­un­ar­gáfu, bætt lík­am­lega og and­lega heilsu og leitt til inni­halds­rík­ari sam­banda. Þegar öllu er á botn­inn hvolft er eng­inn sem græt­ur það á dán­ar­beði að hafa ekki verið leng­ur í vinn­unni.

Ný skil­grein­ing á ár­angri:

Gervi­greindaröld­in gef­ur okk­ur djúp­tæk tæki­færi til að end­ur­skil­greina hvað það þýðir að ná ár­angri – ekki eft­ir því hversu mikið við ger­um, held­ur hversu full­kom­lega við lif­um, með því að rækta eig­in­leika eins og gleði, frið, sátt og um­hyggju. Gildi okk­ar kem­ur ekki frá stöðugu ann­ríki, held­ur frá því hver við erum í kjarna okk­ar. Þessi breyt­ing frá því að „gera“ yfir í það að „vera“ ger­ir okk­ur kleift að sam­ræma gjörðir okk­ar við okk­ar sanna sjálf og finna dýpri lífs­fyll­ingu.

Tæki­færi til að verða betri mann­eskj­ur:

Ég tel að þetta gæti orðið einn helsti ávinn­ing­ur­inn af þeim umbreyt­ing­um sem inn­leiðing gervi­greind­ar mun hafa í för með sér, en við erum aðeins við blá­byrj­un þeirra. Tök­um fagn­andi þessu tæki­færi til að breyt­ast frá því að vera mann­leg­ir gerend­ur yfir í að verða sann­ar­lega betri mann­eskj­ur, og leyf­um okk­ur að blómstra hand­an tak­mark­ana verk­efnamiðaðrar til­veru með því að auðga innra líf okk­ar og rækta þau gildi sem færa okk­ur kær­leika og hug­ar­ró.

Höf­und­ur er fyrrum framkvæmdastjóri Stjórnunarfélagsins og áhugamaður um inn­leiðingu gervi­greind­ar.