Vandi íslenskunnar vekur heimsathygli

Vigdís Finnbogadóttir hefur miklar áhyggjur af framtíð íslenskunnar sem tungumáls og segir hún að Íslendingar verði að grípa til aðgerða til þess að vernda tungumál sitt. Vill hún að sérstök áhersla verði lögð á að finna íslenskunni sess í tölvuvæddum heimi.

„Annars mun íslenskan enda á ruslahaugi latínunnar,“ segir Vigdís í samtali við fréttastofu Associated Press þar sem fjallað er um þá hættu sem steðjar að íslenskri tungu á tölvuöld.

Umfjöllun AP um íslenskuna hefur farið víða og er meðal annars fjallað um hana á vef Washington Post, Mashable, Time og Independent.

Rætt er við ýmsa sérfræðinga sem hafa áhyggjur af stöðu íslenskunnar, þar á meðal Eirík Rögnvaldsson, prófessor við Háskóla Íslands, sem segir rannsóknir benda til þess að börn á máltökualdri hér á landi byggi ekki upp nógu góðan grunn að íslensku fyrir síðari ár.

Í umfjöllun AP eru ýmsir þættir nefndir til sögunnar sem þjarma að íslenskunni. Gríðarlegur straumur ferðamanna hingað til lands er meðal annars sagður gera það að verkum að enskan verði æ fyrirferðarmeiri og hefur Eiríkur áhyggjur af því.

„Því minna nytsamlegri sem íslenskan verður í daglegu lífi okkar, því nær færumst við því að gefa hana upp á bátinn, segir Eiríkur sem hefur verið duglegur að vekja athygli á þeim hættum sem steðja að íslenskunni.

Snjalltækin hafa sín áhrif

Eitt af því sem nefnt hefur verið til sögunnar er mikil framþróun í snjalltækjum sem tekið geta á móti skipunum á mæltu máli. Talið er að slík tæki muni vera á hverju heimili innan nokkurra ára og því sé mikilvægt að hægt sé að ræða við tækin á íslensku, fremur en á ensku eða öðru tungumáli.

Íslenskan er þó svokallað örtungumál og því ekki víst að stórfyrirtæki sem leiða þróun snjalltækja sjái sér hag í því að leyfa íslenskunni að fljóta með.

Í umfjöllun AP segir að samkvæmt lista Multilingual Europe Technology Alliance standi íslenskan höllum fæti varðandi stuðning við hinn stafræna heim.

Ásgeir Jónsson, dósent í hagfræði, óttast að verði ekki brugðist við þessari þróun með afgerandi hætti sé hætta á því að hæft fólk sæki út fyrir landsteinanna til þess að stunda vinnu.

„Breskur bær með álíka íbúafjölda og Ísland býr yfir mun færri vísindamönnum og listamönnum. Þeir hafa flutt í stórborgina.“

Sérfræðingar hafa varað við þessari þróun um nokkurn tíma og stefna Samtök atvinnulífsins  á það að tryggja tvo milljarða á næstu árum svo efla megi þróun í íslenskri máltækni. Þá virðist bandaríska stórfyrirtækið Amazon sýna íslenskunni mikinn áhuga en fyrirtækið auglýsti nýlega eftir íslenskum málfræðingi til að starfa við þróun talgreiningar og máltækni fyrir stafræna aðstoðarmanninn Alexa.

Talgervlarnir Dóra og Karl eru nú eining í aðalhlutverki hjá nýrri þjónustu Amazon, Polly. Polly getur tekið texta og lesið á lýtalausri íslensku þökk sé Dóru og Karli sem þróuð voru fyrir tilstilli Blindrafélagsins á sínum tíma.