Ljótt er ef satt er

Ég hlustaði á þáttinn Kveik sem var fluttur landsmönnum fyrr í vikunni. Ég er enn að vona að raunveruleikinn sé ekki jafn slæmur og lýst var í frásögninni.

Við sem hlustuðum og erum ekki starfsmenn á stofnunum þar sem gömlu fólki er komið fyrir höfum fæst kunnáttu til að tjá okkur um það starf sem þar er unnið. Virkni lyfja er margslungin og getur raunar staðið í fagmönnum með fjölda ára nám í fræðum lækninga að skilja virknina til fulls. Lyf eru vægast sagt vandmeðfarin. Þegar ég fyrir mörgum árum var viðriðin starf á stofnunum samfélagsins sá ég því miður dæmi þess að frjálslega væri farið með áhrifamikil lyf. Ég gerði þá vitneskju ekki að frétt í fjölmiðlum landsins en fór með þau tilvik sem ég hafði sönnur á til embættismanna sem höfðu til þess vald að láta leiðrétta athæfið.

Reynsla mín af starfi og viðhorfum starfsfólks á stofnunum okkar nú til dags er einfaldlega góð. Ég hef nýlega verið til endurhæfingar inni á stórri stofnun í höfuðborginni og get vitnað að unnið var ötullega að því að heimilisfólkinu liði vel. Þannig þótti mér ekki kvíðaefni þó að ég ef til vill þyrfti einn góðan veðurdag að færa heimili mitt þangað! Hvað veit maður þegar árin eru orðin 92?

Móðir mín fékk að lifa langa og góða ævi. Svo kom þar sögu að líkaminn fór að gefa sig og andlega þrekið fylgdi með. Hún flutti heimili sitt á hjúkrunarheimili í borginni. Flutningarnir voru hjalli sem við, börnin hennar, studdum hana yfir. Hún fékk líka stuðning frá starfsfólkinu sem ég er ævinlega þakklát fyrir. Þrátt fyrir það kom þar sögu að þessi kona, sem var þekkt fyrir jafnaðargeð og getu til að leysa málin og kenndi okkur, börnum sínum, að gera ekki úlfalda úr mýflugu, fór að fá kvíðaköst. Kvíðaefnin voru alfarið komin frá heila hennar og ollu þau henni mikilli vanlíðan.

Öldrunarlæknir hennar sem bjó yfir mikilli fagþekkingu og góðvilja ræddi þessa vanlíðan við mig og sagði mér af lyfi sem hefði gefið góða raun í svipuðum tilvikum. Væri ég sammála því að skertur skammtur yrði gefinn henni til reynslu? Fljótlega kom í ljós að kvíðinn var á braut og þarf ekki að lýsa því hvað öll líðan hennar og okkar, barnanna hennar batnaði.

Þarna var rétt staðið að málum. Samráð haft við aðstandanda einstaklingsins sem um ræddi og grannt fylgst með hvernig áhrif lyfjagjafar yrðu. Auðvitað eru vinnubrögð af þessu tagi tímafrek en ég tel að þau séu eina farsæla leiðin.

Starfsfólk á stofnunum samfélagsins þarf að kunna sitt fag og hafa kærleikann að leiðarljósi. Þetta eru hin tvö mikilvægu K- kunnátta og kærleikur. Ef þessir tveir þættir eru ráðandi á stofnunum okkar verður ekki framar sótt efni þangað í annan Kveiksksþátt til sýningar í ríkissjónvarpinu.

Mig langar að hvetja alla þá sem láta sig málefni þurfandi meðbræðra og systra varða að vinna að umbótum á réttum vettvangi.

Góð umhugsun um þurfandi fólk er verkefni sem aldrei tekur enda.

Höfundur er sérkennari og fyrrverandi skólastjóri Þroskaþjálfaskóla Íslands.