Flokkur fólksins tekur í hand­bremsuna

Árið 2023 tóku gildi ný lög um leigu­bif­reiðaakst­ur. Líkt og Flokk­ur fólks­ins varaði við leiddu lög­in fljótt til ým­issa vandamála. Raunin varð síðan mun verri en varað var við. Við breytinguna skapaðist rými fyr­ir ósann­gjarna gjald­töku og dæmi um að farþegar, oft á tíðum ferðamenn, greiddu mun hærra gjald en eðli­legt gat tal­ist. Annað vanda­mál var skort­ur á eft­ir­liti, þar sem leigu­bif­reiðar­stjór­ar gátu starfað án tengsla við leigu­bif­reiðastöð.

Til að tryggja öryggi farþega, sanngjarna verðlagningu og aðhald höfum við ráðist í markvissar aðgerðir til að styrkja umgjörð greinarinnar. Fyrsta skrefið var lagabreyting sem Alþingi samþykkti í mars og tók gildi 1. júní. Þar var undanþága frá stöðvaskyldu afnumin. Enginn leigubílstjóri ekur lengur án aðhalds og eftirlits frá stöð. Stöðvum er nú skylt að halda stafræna staðsetningarskrá allra ferða, sem sætir árlegri úttekt óháðs aðila, og að taka við kvörtunum neytenda. Jafnframt var mat á góðu orðspori gert auðveldara og í samræmi við skilning almennings á því mikilvæga hugtaki. Þannig tryggjum við að aðilar sem hafa ítrekað eða með alvarlegum hætti brotið gegn lögum og reglum sem um starfsstéttina varða geti ekki sinnt leigubifreiðaakstri.

Ný reglugerð tekur gildi — aukið eftirlit og heimildir til sviptinga

Með reglugerðarbreytingum sem tóku gildi á dögunum göngum við enn lengra. Hver stöð setur bílstjórum sínum skýrar hátternisreglur og viðurlög við brotum. Öllum atvikum, lögbrotum og kvörtunum neytenda er haldið til haga í rafrænni atvikaskrá. Samgöngustofa sinnir árlegu frumkvæðiseftirliti með leyfishöfum, kemur upp áhættumatskerfi og skilar ráðherra skýrslu um framkvæmdina. Heimildir til sviptinga verða auknar svo að þeir sem brjóta ítrekað eða alvarlega af sér missi leyfið.

Breytingar á próftöku og litaðar númeraplötur

Kröfur um sýnileika merkinga eru hertar og verðskrá þarf að vera stærri og skýrari svo að hver og einn geti áttað sig á kostnaði áður en lagt er af stað. Leyfisskírteini bílstjóra skal ávallt vera vel sýnilegt fyrir miðju á mælaborði. Enginn fær nýtt leyfi nema hann standist prófið án utanaðkomandi aðstoðar og Samgöngustofa hefur árlegt eftirlit með viðurkenndum námskeiðshöldurum. Frá 1. apríl 2027 verða leigubílar auk þess auðkenndir með lituðum númeraplötum. Enginn á að þurfa að efast um að hann sé að stíga upp í leigubíl sem sætir ströngu eftirliti.

Næstu skref og eftirfylgni

Krafan um rafræna skráningu og úttektir kemur til framkvæmda um næstu áramót. Þeir sem ekki uppfylla kröfurnar sæta viðurlögum Samgöngustofu og eiga leyfissviptingu yfir höfði sér. Þeir sem sinna starfi sínu af heilindum – og það er yfirgnæfandi meirihluti bílstjóra – hafa ekkert að óttast. Þeir sem gera það ekki eiga ekki heima í greininni.

Við erum þó hvergi nærri hætt. Næsti áfangi er þegar á teikniborðinu og við munum fylgjast náið með áhrifum breytinganna og bregðast við með frekari aðgerðum reynist þess þörf.

Höfundur er innviðaráðherra.