37% og reikningskúnstir Við­skipta­ráðs

Það er sjálfsagt, eðlilegt og mikilvægt að ræða skipulag og skilvirkni í grunnskólum. En til að upplýsa Viðskiptaráð Íslands verður líka að ræða það sem kennarastarfið felur í sér.

Þegar því er slegið upp að aðeins 37% af vinnutíma kennara fari í kennslu hljómar það líkt og hin 63% séu einhvers konar biðtími. Það er ekki svo og það veit Viðskiptaráð. Kennsluskylda í fullu starfi er 26 kennslustundir á viku, eða 17,33 klukkustundir. Samkvæmt sama kjarasamningi fara 11,67 klukkustundir í undirbúning og úrvinnslu kennslu.

Kennsla er meira en kennslustundin

Þar fyrir utan eru önnur fagleg störf og starfsþróun. Teymisfundir, gerð námsáætlana, þróun kennsluhátta, samstarf árganga og skólaþróunarverkefni eru dæmi um fagleg störf. Starfsþróun felur meðal annars í sér námskeið og ráðstefnur. Um 2.400 þátttakendur frá yfir 150 skólum um allt land sóttu rafræna ráðstefnu um skólamál núna um helgina.

Kennsla er meira en mínúturnar þegar kennarinn stendur fyrir framan nemendur. Það þarf að undirbúa kennsluna, útbúa verkefni, fara yfir vinnu nemenda, meta hæfni, skrá námsmat, laga námið að ólíkum þörfum, funda með samstarfsfólki og eiga samskipti við heimilin. Fræðsla innan skóla, kynningar á nýju námsefni og kennsluaðferðum, fræðsla um tækni og gervigreind og lestur fræðilegs efnis eru dæmi um skólaþróun. Þetta er ekki tími frá kennslu. Stór hluti tímans er vinna fyrir betri kennslu. Ræðum frekar um skilvirkni.

Fleiri kennslustundir og færri hvað?

Við getum rætt hvort kennarar eigi að kenna fleiri stundir. Þá þurfum við að ákveða hvað við eigum að taka út á móti. Minni undirbúning? Minna námsmat? Minna samstarf? Minni samskipti við foreldra? Minni einstaklingsmiðun? Fleiri kennslustundir geta kallað á meiri undirbúning og meiri úrvinnslu, gefið að því sé vel sinnt. Það er allt annað mál.

Umræðan ætti þess vegna ekki að snúast um hversu hátt hlutfall vinnudagsins kennarinn stendur fyrir framan nemendur heldur hvernig við nýtum allan vinnutímann þannig að nemendur fái sem besta kennslu.

En snúum þessu við

Hvernig væri þessi fyrirsögn?

„Aðeins 37% af vinnutíma sölumanna fer í sölu“.

Hinir 25 tímarnir fara í að undirbúa fundi, gera tilboð, svara tölvupósti, greina þarfir viðskiptavina, skrá í kerfi, afla nýrra viðskiptavina, vinna með öðrum deildum, fylgja eftir samningum, funda innanhúss og kynna sér vörur og markaðinn. Enginn skynsamur framkvæmdastjóri myndi segja að þar fyndust 25 ónýttar klukkustundir. Ef þú tekur undirbúninginn frá sölumanninum er líklegt að salan dragist saman.

Ef við skoðum framkvæmdastjórann; vinnur hann um 40 stunda vinnuviku og ver 15 klukkutímum á fundum. Auk þess les hann gögn, undirbýr ákvarðanir, vinnur fjárhagsáætlanir, svarar erindum, rýnir samninga, undirbýr fundi, sinnir starfsmannamálum, fylgist með rekstri og hugsar fram í tímann.

Í banka er starfsmaður ekki aðeins að vinna þegar viðskiptavinurinn stendur við afgreiðsluborðið. Lögmaður er ekki aðeins að vinna þegar hann stendur í dómsal. Endurskoðandi er ekki aðeins að vinna þegar hann kynnir ársreikninginn. Framkvæmdastjóri er ekki aðeins að stjórna þegar hann situr starfsmannafund. Og kennari er ekki aðeins að kenna þegar nemendurnir sitja fyrir framan hann. Þetta veit Viðskiptaráð mætavel.

Hvað skilar betri þjónustu?

Það sem gerist áður og eftir er hluti af því sem ræður því hversu vel sjálf þjónustan tekst. Spurningin er ekki hversu stór hluti vinnunnar er sýnilegur viðskiptavininum, nemandanum eða almenningi.

Spurningin er hvort öll vinnan skili betri þjónustu.

Það breytist ekki með samræmdum prófum, samanburði, nýrri námskrá eða sérhæfðum úrræðum fyrir þau sem falla utan kerfis eða skilja ekki íslensku.

Gamlar kerfislausnir Viðskiptaráðs eru vond söluvara.

Höfundur er kennari og skólastjórnandi.