Þreifingar um lausn en fram­haldið ó­á­kveðið

Fundi hjá ríkissáttasemjara á föstudag lauk án árangurs. Hann var sá fyrsti formlegi síðan slitnaði upp úr viðræðum 22. júní. Samningar hafa verið lausir frá áramótum.

Verkfallsboðunin var samþykkt með 88,3 prósentum greiddra atkvæða og kjörsókn var 92 prósent.

Deila um hvað flugvirkjar eigi inni

Óskar Einarsson, formaður Flugvirkjafélags Íslands, sagði fyrir föstudagsfundinn að samstaða væri um nokkur atriði í viðræðunum.

„En varðandi launaliðinn þá hefur ekkert þokast í því,“ sagði Óskar.

Félagið vill vinna upp kjaraskerðingu sem það segir flugvirkja hafa tekið á sig með langtímasamningi í heimsfaraldrinum 2020. Samkvæmt tölum félagsins hækkuðu grunnlaun þeirra um 27,2 prósent frá 2019 til 2025 en um 50,8 prósent hjá samanburðarhópi iðnfræðinga sem Samtök atvinnulífsins semja einnig við.

Bogi Nils Bogason, forstjóri Icelandair, segir flugvirkja hafa fengið hækkanir í takt við almenna markaðinn. Félagið hafi teygt sig eins langt og það geti og vilji óháðan gerðardóm um launin.

Samkvæmt Samtökum atvinnulífsins metur Icelandair kostnaðaráhrif launakrafnanna á 25 til 30 prósent á tveimur árum. Flugvirkjafélagið segir villandi að tala um beina launahækkun án tillits til fyrri launaþróunar.

Sáttasemjari getur lagt fram miðlunartillögu til atkvæðagreiðslu. Hann þarf að ráðfæra sig við nefndirnar en ekki fá samþykki þeirra. Það frestar ekki verkfallinu sjálfkrafa.

Milljarður eða meira á dag í húfi

Jóhannes Þór Skúlason, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, telur greinina geta tapað einum til einum og hálfum milljarði króna á dag ef komufarþegar Icelandair skila sér ekki til landsins.

Matið byggist á um 7.500 daglegum komufarþegum í september, tveggja milljarða króna gjaldeyristekjum tengdum þeim og allt að 60 prósenta hlutdeild Icelandair. Gististaðir, bílaleigur og afþreyingarfyrirtæki sitji eftir með kostnað við undirbúning og mönnun þótt tekjurnar bregðist.

SAF sagði á laugardag að fyrirtæki hefðu þegar fengið fjölda afbókana og kallaði eftir inngripi stjórnvalda næðust ekki samningar.

Samkvæmt Icelandair féllu 65 flug niður og ferðir tólf þúsund farþega röskuðust í sólarhringsverkfalli 2014. Í 46 klukkustunda verkfalli 2017 voru tölurnar 64 flug og tuttugu þúsund farþegar. Kostnaður Icelandair vegna þess verkfalls var fjórar milljónir Bandaríkjadala.

Lög sett 2010 en afstýrt 2014

Óskar túlkaði tilkynningar Icelandair um 23. og 24. september þannig í Vikulokunum á laugardag að félagið vænti inngrips stjórnvalda. Spurður hvort hann teldi það líklegt svaraði hann: „Já, ég les bara í þetta eins og almenningur.“

Eyjólfur Ármansson innviðaráðherra hafði 15. september sagt að lagasetning hefði ekki komið til umræðu og hvatt aðila til að semja.

Alþingi samþykkti lög á verkfall flugvirkja Icelandair 22. mars 2010, sama dag og það hófst. Samningurinn var framlengdur til nóvemberloka nema nýr næðist.

Í júní 2014 var Alþingi kallað saman og frumvarp lagt fram vegna boðaðs ótímabundins verkfalls 19. júní. Flugvirkjar aflýstu því kvöldið áður til að afstýra lagasetningu. Samningar náðust síðar, 4. júlí.