Flokkur fólksins og fjár­lögin

Það er mikið fagnaðarefni að okkar ágæti fjármálaráðherra Daði Már Kristófersson skuli nú leggja fram frumvarp til fjárlaga með fimm milljarða króna afgangi. Þetta er liðlega 30 milljarða viðsnúningur frá fjárlagafrumvarpi sem lagt var fram fyrir ári.

Það er mikilvægt að endar nái saman í rekstri ríkisins. Það hefur jákvæð áhrif á vaxtastigið í landinu og þegar fram í sækir. Þá mun lækkað skuldahlutfall ríkisins fækka þeim krónum sem fara í afborganir af lánum ríkisins og í vaxtagreiðslur. Lækkun vaxta yrði búhnykkur fyrir skuldsett heimili og getur blásið lifi í byggingariðnaðinn.

Frumvarpið gerir ráð fyrir aðhaldi í ríkisútgjöldum samhliða auknum útgjöldum til félags-, húsnæðis- og tryggingamála upp á tæpa 15 milljarða króna.

Aukið fjármagn í í almannatryggingar og hjúkrunarheimili

Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að bætur almannatrygginga, það er að segja elli- og örorkulífeyrir og bætur samkvæmt lögum um félagslega aðstoð, hækki um 7,3 prósent frá 1. janúar 2027. Hækkunin byggir á uppfærðri spá um þróun launavísitölu árin 2026 og 2027, ásamt leiðréttingu sem tekur mið af þróun vísitölunnar frá 1. júní 2025, sbr. 62. gr. laga um almannatryggingar, nr. 100/2007.

Þetta er afraksturs frumvarps félags og húsnæðismálaráðherra Flokks fólksins um að ákvörðun bótafjárhæða taka mið af þróun launavísitölu frá þeim degi, þó þannig að þær hækki aldrei minna en sem nemur hækkun vísitölu neysluverðs.

Markmiðið með breytingunum var að tryggja að fatlað fólk, öryrkjar og ellilífeyrisþegar dragist ekki aftur úr öðrum í kaupmætti.

Inga Sæland formaður Flokks fólksins hefur verið mótorinn í fjölgun hjúkrunarrýma og hjúkrunarheimila. Framlög til reksturs hjúkrunarheimilda er aukinn um 3,4 milljarða króna að raunvirði í fjárlagafrumvarpi.

Frumvarpið gerir einnig ráð fyrir auknum tekjum meðal annars með afnámi skattaívilnana og hækkuðum bankaskatti. Því hefur verið haldið fram að hækkun bankaskatts muni á endanum lenda á lántakendum. Ofurhagnaður bankanna á undanförnum misserum og árum hefur hins vegar ekki skilað sér í minni vaxtamun eða minni kostnaði almennings og fyrirtækja.

Það er ljóst að endurskoðun á fiskveiðistjórnunarkerfinu getur gefið ríkissjóði fleiri krónur með því að taka fyrir brask með veiðiheimildir og undirverðlagningu á t.d.

loðnu. Nýjar upplýsingar gefa til dæmis skýrt til kynna að veiðiheimildir í ufsa hafi ekki verið veiddar nema að litlu leyti á síðasta fiskveiðiári.

Hér er um að ræða aflaverðmæti upp á um 10 milljarðar króna sem ekki voru veidd og nýtt. Það væri skynsamlegt að breyta leikreglum með þeim hætti að gefa frelsi til veiða á þeim aflaheimildum t.d. í ufa og síld sem að núverandi handhafar veiðiheimildanna hirða ekki um að veiða.