Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts

Þetta kemur fram í nýrri könnun Gallup fyrir Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu, SFF, að því er segir í fréttatilkynningu frá samtökunum.

Þar segir að í könnununni hafi þátttakendur verið spurðir um áhrif hækkunarinnar á viðskiptavini bankanna, almenning, íslensk fyrirtæki, hluthafa bankanna og ríkissjóð.

Mestar áhyggjur af viðskiptavinum

„Skýrast er viðhorfið þegar spurt er um viðskiptavini bankanna. Alls telja 65,9 prósent að áhrifin verði neikvæð, en aðeins 13 prósent jákvæð. Tæplega 56 prósent telja áhrifin neikvæð á almenning og sama hlutfall telur að áhrifin á íslensk fyrirtæki verði neikvæð en 15 til 25 prósent telja að áhrifin á þessa hópa verði jákvæð.“

Viðhorfið snúist hins vegar við þegar kemur að ríkissjóði. Rúmlega 65 prósent telji áhrif skattahækkunarinnar jákvæð fyrir ríkissjóð, tæp 13 prósent neikvæð og 22 prósent hvorki jákvæð né neikvæð.

„Niðurstöðurnar benda því til þess að meirihluti landsmanna telji ríkissjóð hafa ávinning af skattahækkuninni en að áhrifin verði neikvæð gagnvart öðrum.“

Könnunin hafi verið framkvæmd dagana 15. til 31. júlí 2026 meðal 18 ára og eldri í viðhorfahópi Gallup. Alls hafi 1.184 þátttakendur tekið þátt.

Deila áhyggjunum

Haft er eftir Heiðrúnu Jónsdóttir, framkvæmdastjóra SFF, að niðurstöðurnar endurspegli áhyggjur sem samtökin hafa lýst frá því skattahækkunin var boðuð.

„Við deilum þeim áhyggjum sem koma fram í könnuninni. Sérfræðingar hafa bent á að áhrif bankaskatts kunna að lenda á fleirum en bönkunum sjálfum. Það er þó undir hverjum banka komið hvernig hann bregst við hækkuninni, ef af henni verður. Íslenskir bankar búa þegar við mun þyngri sértæka skattlagningu en bankar í helstu samanburðarlöndum okkar og sú skattlagning er hluti af því Íslandsálagi sem hefur áhrif á samkeppnishæfni landsins.“

Samkvæmt nýlegri greiningu Seðlabanka Íslands sé skattbyrði íslensku bankanna vegna sértækra bankaskatta, miðað við eignir, um þreföld á við sambærilega banka í Noregi og Danmörku. Í Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið frá 2018 hafi jafnframt verið bent á að hærri sértækir skattar en í samanburðarlöndum væru hluti af svokölluðu Íslandsálagi.

Almenningur eigi rúmlega tvo þriðju í bönkunum

Þá er haft eftir Heiðrúnu að almenningur sé jafnframt aðaleigandi viðskiptabankanna, í gegnum eignarhald ríkisins í Landsbankanum, sem telji um 40 prósent af bankamarkaði, auk þess sem hlutdeild lífeyrissjóða sé 29 prósent. Almenningur eigi þannig óbeint um 69 prósent í viðskiptabönkunum í gegnum ríkið og lífeyrissjóðina.

„Fyrirsjáanleiki um hækkun skatta á fjármálageirann hefur verið lítill sem enginn og enn liggur ekki fyrir hvernig umrædd skattahækkun verður útfærð. Við teljum því fulla ástæðu til þess að stjórnvöld endurmeti ákvörðunina og skoði aðrar og heppilegri leiðir til að bæta afkomu ríkissjóðs til lengri tíma. Hækkun bankaskatts gengur líka þvert á önnur markmið ríkisstjórnarinnar um að fá erlenda fjárfesta til landsins sem og auka samkeppnishæfni Íslands. Þá hefur það áhrif á trúverðugleika okkar á erlendum mörkuðum.“