Trump skipar sjó­hernum að notast aftur við gufu

Breytingarnar munu kosta milljarða dala og taka langan tíma en nýjustu flugmóðurskip Kína og Frakklands nota nýja kerfið.

Í minnisblaði sem Hvíta húsið birti í gær er sérstaklega vísað til flugmóðurskipsins USS Doris Miller, sem er af gerðinni Gerald Ford og er í smíðum. Til stendur að taka skipið í notkun árið 2034.

Forsvarsmenn General Atomics, sem sér um að setja umrætt kerfi í flugmóðurskipið og önnur, segja að vinnan sé hálfnuð og að það muni leiða til mikils kostnaðar og tafa að fjarlægja nýja kerfið og setja það gamla í skipið, samkvæmt AP fréttaveitunni.

Þó minnisblaðið vísi eingöngu til Doris Miller segja heimildarmenn Wall Street Journal innan ríkisstjórnarinnar að breytingin eigi við öll ný flugmóðurskip af Gerald Ford-gerð. Eitt slíkt skip er þegar í notkun, USS Gerald Ford, en þrjú eru í smíðum og tvö til viðbótar hafa verið pöntuð.

Gerald Ford, John F. Kennedy og Enterprise munu halda EMALS-kerfinu. Doris Miller, William J. Clinton og George W. Bush eiga að nota gamla gufukerfið.

Minnisblað Trumps segir einnig að fjarlægja eigi segulsviðsknúnar vopnalyftur um borð í nýjustu flugmóðurskipum Bandaríkjanna, sem eru af Gerald Ford-gerð. Eitt slíkt er þegar í notkun, þrjú eru í smíðum og tvö til viðbótar hafa verið pöntuð.

Í minnisblaðinu, sem snýr að því að endurreisa sjóher Bandaríkjanna og getu ríkisins til að framleiða herskip, segir að endurhannanir og breytingar á skipum hafi um árabil leitt til aukins kostnaðar og tafa við framleiðslu þeirra. Hætta eigi að gera breytingar á hönnunum skipa, án heimildar frá Pete Hegseth, varnarmálaráðherra.

Samkvæmt minnisblaðinu á Hegseth að leggja fram áætlun um breytinguna innan sextíiu daga.

Vandræði í upphafi

Hið umrædda nýja kerfi, EMALS, notast við rafmagn og segla til að skjóta herþotum og flugvélum á loft. Hið gamla notast við gufu en það er bæði erfiðara að viðhalda gamla kerfinu og það þarfnast fleiri handa til að nota það.

EMALS-kerfið leiddi til töluverðra vandræða við smíði Gerald Ford og áðurnefndar vopnalyftur voru einnig til vandræða. Leiðtogar sjóhersins hafa þó sagt að leyst hafi verið úr vandræðunum. að miklu leyti. Í yfirlýsingu frá sjóhernum í vetur stærðu þessir leiðtogar sig af því hversu vel kerfið virkaði.

Þeir sögðu hægt að nota EMALS-kerfið hraðar en gamla gufukerfið og þannig senda fleiri herflugvélar á loft og lenda fleirum en á gamla gufukerfinu um borð í Nimitz-skipunum.

Hér að neðan má sjá stutt myndband frá General Atomics um EMALS-kerfið.

Kerfið mun hafa virkað um borð í flugmóðurskipinu sem lauk fyrr á árinu ellefu mánaða sjóferð, þeirri lengstu hjá bandarísku flugmóðurskipi frá tímum kalda stríðsins. Í mars hafði nærri því 37 þúsund herþotum og flugvélum verið skotið á loft með fjórum EMALS-kerfum um borð í Gerald Ford.

Sjá einnig: Hafa áhyggjur af geðheilsu þúsunda sjóliða

AP segir að um borð í USS Gerald Ford, þar sem notast er við EMALS, þurfi tvo sjóliða til að halda utan um nýja kerfið og reka það. Í gömlu skipunum af Nimitz-gerð þarf tólf menn til að reka gamla gufukerfið. EMALS skýtur herþotum þar að auki hraðar á loft og er sagt reyna minna á flugvélar en gamla kerfið.

Ekki hefur tekist að fylla upp í raðirnar í sjóher Bandaríkjanna á undanförnum árum. Í upphafi þessa árs vantaði um tuttugu þúsund sjóliða í sjóherinn.

Lengi á móti seglum

Árið 2017 sagði Trump í viðtali við Time að hann hefði sagt leiðtogum sjóhersins að snúa sér aftur að „helvítis gufunni“ en það hafa þeir ekki viljað gera vegna kostnaðar og vegna þess að nýja kerfið er mikilvægur hluti af hönnun Gerald Ford-skipanna.

Rýmið sem hýsir gufukerfið um borð í Nimitz-skipunum er ekki til staðar um borð í Gerald Ford-skipunum.

Sérfræðingur sem ræddi við WSJ segir gögn frá sjóhernum sýna að kostnaðurinn við rekstur Gerald Ford, samanborið við Nimit-skipin, sé um hundrað milljónum dala minni á ári hverju, vegna munarins á milli EMALS og gufukerfisins.

Forsetinn hefur frá 2017 ítrekað kvartað yfir nýja kerfinu og haldið því fram að það sé óáreiðanlegt og virki ekki jafn vel og gufan. Þar að auki séu þau of flókin.

Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Trump hefur afskipti af hönnun og þróun hergagna. Hann hefur áður tekið þátt í þróun nýrra forsetaflugvéla, F-35 áætluninni og skipað sjóhernum að gera breytingar á freigátum sem eru í þróun. Þar að auki barðist hann fyrir því að sjóherinn þróaði og framleiddi nýtt orrustuskip, sem ætti að vera skírt í höfuðið á honum sjálfum, þrátt fyrir að fyrsta skipið ætti að heita USS Defiant, en gerðir skipa bera iðulega nafn fyrsta skipsins af þeirri gerð.