Vill tvöfalda umsvif Samkeppniseftirlitsins Jakob Bjarnar skrifar 22. júlí 2026 15:35 Páll Gunnar Pálsson forstjóri Samkeppniseftirlitsins segir það mikla áskorun að gæta að samkeppnissjónarmiðum í örríki á borð við Ísland. vísir/arnar Páll Gunnar Pálsson forstjóri Samkeppniseftirlitsins segir eftirlitið vanbúið til að taka á þeim mikilvægu verkefnum sem stofnunin standi frammi fyrir. Páll Gunnar var gestur Bítisins í morgun og þeir Sigmar Vilhjálmsson og Heimir Karlsson spurðu hann spjörunum úr. Segir þau alltof fá hjá Samkeppniseftirlitinu Umsjónarmenn hófu leik á því að spyrja hreinlega út í það hvort það væri nokkur möguleiki á eðlilegri samkeppni hjá örþjóð eins og Íslandi? „Jú, ég hugsa það nú og þetta er mikil áskorun. Við erum úti í miðju Atlantshafi, flutningsleiðir eru langar og svo framvegis. Það er ekkert auðvelt að framleiða matvæli á Íslandi. Svo erum við með sérstaka krónu sem fælir erlenda fjárfesta frá þannig að markaðir eru oft lokaðir líka. Við erum fá.“ Páll Gunnar sagði keppinauta fáa, þeir vissu mikið hver um annan og ættu því tiltölulega auðvelt með að átta sig á því hvað það myndi þýða að sækja markaðshlutdeild hjá keppinautunum. Ýmislegt bætist við, svo sem einsleitt eignarhald á fyrirtækjum, þannig að þetta verður alltaf áskorun. Þá sagði Páll Gunnar það enga spurningu að við svona aðstæður væri samráð milli fyrirtækja miklu auðveldara en á stærri mörkuðum. „Þess vegna hafa fyrir dómsstólum komið fram álitsgerðir matsmanna um að samráð sé sérlega skaðlegt.“ Gagnrýni einhliða á Samkeppniseftirlitið Samráð á einu sviði hefur mikil smitáhrif og mikil áhrif á mörgum sviðum. Páll var inntur eftir gagnrýni sem heyrst hefur um að Samkeppniseftirlitið sé ljár í þúfu og þvælist fyrir. „Gagnrýni á Samkeppniseftirlitið endurspeglar að hagsmunirnir eru miklir. Og auðvitað eru hér fyrirtæki líka, og ef maður hugsar frá þeirra sjónarhóli þá er oft erfitt að ná fram stærðarhagkvæmni í litlu samfélagi. Stóru fyrirtækin eru oft að pressa á Samkeppniseftirlitið, að leyfa samruna og svo framvegis, og út úr því kemur þessi umræða. En þetta er bara önnur hliðin á peningum.“ Páll Gunnar segir að minna heyrist í litlum og meðalstórum fyrirtækjum sem eru að reyna að komast inn á markaðinn; að það þurfi að efla samkeppniseftirlit. Hann segir stofnunina undirmannaða. Þau séu nú 25, aðeins fleiri núna tímabundið. „Það er auðvitað alltof lítið. Við þyrftum að vera að lágmarki 40 til 50 til að geta sinnt okkar lögbundna hlutverki almennilega.“ Páll Gunnar fór yfir stöðuna og nefndi meðal annars að fyrirtæki sem vilja ná fram samruna, þau vilja minna samkeppniseftirlit. „Þið sjáið það ef þið farið inn á samráðsgáttina, hverjir senda inn umsóknir. Þar er aflið,“ sagði Páll og var þá að tala um Samtök atvinnulífsins meðal annars. Samkeppnismál Atvinnurekendur Kaup og sala fyrirtækja Mest lesið Mátti rifta kaupum á bíl sem bilaði þremur dögum eftir kaup Neytendur Tollasamkomulag Bandaríkjanna og Kanada út um þúfur Viðskipti erlent Landsbankinn hækkar líka vexti Viðskipti innlent Geti munað allt að tvö þúsund krónum á matarkörfunni eftir verslunum Neytendur Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Viðskipti innlent JYSK opnar nýtt og glæsilegt vöruhús í Mosfellsbæ Samstarf Jón Þór fer til Samherja Viðskipti innlent Icelandair kaupir helming í dreggjum Play á 83 milljónir Viðskipti innlent „Eftir að koma í ljós“ hvort íslenskar áhafnir manni leiguflug Icelandair Viðskipti innlent „Þegar þú verður betri manneskja nærðu lengra“ Samstarf Fleiri fréttir Landsbankinn hækkar líka vexti Jón Þór fer til Samherja Þorgeir Pálsson nýr mannauðsstjóri Háskólans á Bifröst „Eftir að koma í ljós“ hvort íslenskar áhafnir manni leiguflug Icelandair Sektaður um 65 milljónir fyrir miðlun innherjaupplýsinga Síminn orðinn Ásar hf Icelandair kaupir helming í dreggjum Play á 83 milljónir Ekkert fékkst upp í mörg hundruð milljóna króna kröfur Ekkert nýtt að frétta af boðuðum kaupum Telur ESB-viðræður engu breyta um verðbólgu og stýrivexti Minni íbúafjölgun minnkar þörfina á nýjum íbúðum Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Bein útsending: Opinn fundur um samspil stýrivaxta og verðbólgu „Það eru engin fórnarlömb hér“ Bein útsending: Rökstyðja stýrivaxtahækkun Hækka stýrivexti Elfa Ýr lætur af störfum hjá Fjölmiðlanefnd Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Benedikt langlaunahæsti bankastjórinn Fleiri en markaðurinn leggja við hlustir Forstjórarnir sem möluðu gull í fyrra Árni skattakóngur annað árið í röð Sigurður Arnar nýr framkvæmdastjóri hjá Íslandsbanka Upptaka evru gæti dregið úr efnahagssveiflum á Íslandi Bryndís Ósk nýr framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda María Klara til Athygli Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Sjá meira
Páll Gunnar var gestur Bítisins í morgun og þeir Sigmar Vilhjálmsson og Heimir Karlsson spurðu hann spjörunum úr. Segir þau alltof fá hjá Samkeppniseftirlitinu Umsjónarmenn hófu leik á því að spyrja hreinlega út í það hvort það væri nokkur möguleiki á eðlilegri samkeppni hjá örþjóð eins og Íslandi? „Jú, ég hugsa það nú og þetta er mikil áskorun. Við erum úti í miðju Atlantshafi, flutningsleiðir eru langar og svo framvegis. Það er ekkert auðvelt að framleiða matvæli á Íslandi. Svo erum við með sérstaka krónu sem fælir erlenda fjárfesta frá þannig að markaðir eru oft lokaðir líka. Við erum fá.“ Páll Gunnar sagði keppinauta fáa, þeir vissu mikið hver um annan og ættu því tiltölulega auðvelt með að átta sig á því hvað það myndi þýða að sækja markaðshlutdeild hjá keppinautunum. Ýmislegt bætist við, svo sem einsleitt eignarhald á fyrirtækjum, þannig að þetta verður alltaf áskorun. Þá sagði Páll Gunnar það enga spurningu að við svona aðstæður væri samráð milli fyrirtækja miklu auðveldara en á stærri mörkuðum. „Þess vegna hafa fyrir dómsstólum komið fram álitsgerðir matsmanna um að samráð sé sérlega skaðlegt.“ Gagnrýni einhliða á Samkeppniseftirlitið Samráð á einu sviði hefur mikil smitáhrif og mikil áhrif á mörgum sviðum. Páll var inntur eftir gagnrýni sem heyrst hefur um að Samkeppniseftirlitið sé ljár í þúfu og þvælist fyrir. „Gagnrýni á Samkeppniseftirlitið endurspeglar að hagsmunirnir eru miklir. Og auðvitað eru hér fyrirtæki líka, og ef maður hugsar frá þeirra sjónarhóli þá er oft erfitt að ná fram stærðarhagkvæmni í litlu samfélagi. Stóru fyrirtækin eru oft að pressa á Samkeppniseftirlitið, að leyfa samruna og svo framvegis, og út úr því kemur þessi umræða. En þetta er bara önnur hliðin á peningum.“ Páll Gunnar segir að minna heyrist í litlum og meðalstórum fyrirtækjum sem eru að reyna að komast inn á markaðinn; að það þurfi að efla samkeppniseftirlit. Hann segir stofnunina undirmannaða. Þau séu nú 25, aðeins fleiri núna tímabundið. „Það er auðvitað alltof lítið. Við þyrftum að vera að lágmarki 40 til 50 til að geta sinnt okkar lögbundna hlutverki almennilega.“ Páll Gunnar fór yfir stöðuna og nefndi meðal annars að fyrirtæki sem vilja ná fram samruna, þau vilja minna samkeppniseftirlit. „Þið sjáið það ef þið farið inn á samráðsgáttina, hverjir senda inn umsóknir. Þar er aflið,“ sagði Páll og var þá að tala um Samtök atvinnulífsins meðal annars.
Samkeppnismál Atvinnurekendur Kaup og sala fyrirtækja Mest lesið Mátti rifta kaupum á bíl sem bilaði þremur dögum eftir kaup Neytendur Tollasamkomulag Bandaríkjanna og Kanada út um þúfur Viðskipti erlent Landsbankinn hækkar líka vexti Viðskipti innlent Geti munað allt að tvö þúsund krónum á matarkörfunni eftir verslunum Neytendur Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Viðskipti innlent JYSK opnar nýtt og glæsilegt vöruhús í Mosfellsbæ Samstarf Jón Þór fer til Samherja Viðskipti innlent Icelandair kaupir helming í dreggjum Play á 83 milljónir Viðskipti innlent „Eftir að koma í ljós“ hvort íslenskar áhafnir manni leiguflug Icelandair Viðskipti innlent „Þegar þú verður betri manneskja nærðu lengra“ Samstarf Fleiri fréttir Landsbankinn hækkar líka vexti Jón Þór fer til Samherja Þorgeir Pálsson nýr mannauðsstjóri Háskólans á Bifröst „Eftir að koma í ljós“ hvort íslenskar áhafnir manni leiguflug Icelandair Sektaður um 65 milljónir fyrir miðlun innherjaupplýsinga Síminn orðinn Ásar hf Icelandair kaupir helming í dreggjum Play á 83 milljónir Ekkert fékkst upp í mörg hundruð milljóna króna kröfur Ekkert nýtt að frétta af boðuðum kaupum Telur ESB-viðræður engu breyta um verðbólgu og stýrivexti Minni íbúafjölgun minnkar þörfina á nýjum íbúðum Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Bein útsending: Opinn fundur um samspil stýrivaxta og verðbólgu „Það eru engin fórnarlömb hér“ Bein útsending: Rökstyðja stýrivaxtahækkun Hækka stýrivexti Elfa Ýr lætur af störfum hjá Fjölmiðlanefnd Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Benedikt langlaunahæsti bankastjórinn Fleiri en markaðurinn leggja við hlustir Forstjórarnir sem möluðu gull í fyrra Árni skattakóngur annað árið í röð Sigurður Arnar nýr framkvæmdastjóri hjá Íslandsbanka Upptaka evru gæti dregið úr efnahagssveiflum á Íslandi Bryndís Ósk nýr framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda María Klara til Athygli Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Sjá meira