Stefna á að hafa ný aðildar­ríki í styttri ól

Evrópskir ráðamenn eru enn minnugir þess hvernig Ungverjar létu undir stjórn Viktors Orbán, fyrrverandi forsætisráðherra. Hann beitti ítrekað neitunarvaldi til þess að stöðva aðgerðir sem einhugur var annars um innan sambandsins, þar á meðal um refsiaðgerðir gegn Rússum og stuðning við Úkraínumenn.

Orbán var einnig sakaður um að grafa undan réttarríkinu og lýðræði í Ungverjalandi með breytingum sem hann gerði á dómskerfinu og kosningakerfi landsins í stjórnartíð sinni. Evrópusambandið frysti rúmlega tíu milljarða evra greiðslur til Ungverjalands vegna þess.

Nú er framkvæmdastjórn ESB með nýjar reglur í smíðum sem eiga að tryggja að framtíðaraðildarríki geti ekki hleypt öllu í uppnám með því að beita neitunarvaldi eða undið ofan af umbótum heima fyrir sem eru skilyrði fyrir því að ríki fái inngöngu í bandalagið.

„Ef ný aðildarríki fylgja reglunum þá gerist ekkert. Ef þau fylgja ekki reglunum munu þessir varnaglar bíta fast og það er kerfið sem við erum að smíða,“ segir Mart Kos, stækkunarstjóri ESB í viðtali við evrópska blaðið Politico.

Þjóðaratkvæðagreiðsla verður haldin á Íslandi um viðræður um aðild að Evrópusambandinu í ágúst. Úkraína og Moldóva eru nú á frumstigum aðildarviðræðna og Svartfjallaland þokast nær fullri aðild. 

Haldi sig við umbæturnar eftir að aðild fæst

Á meðal þess sem nýju reglurnar gætu falið í sér væri aðlögunartímabil áður en ný aðildarríki fá ákveðin réttindi að fullu. Ríki eins og Frakkland, Þýskaland og Holland hafa barist fyrir því að tryggt verði að ný aðildarríki haldi sig við umbætur sem komið er á í aðlögun að sambandinu.

 Hugsanlegt er einnig að mögulegum aðildarríkjum á Balkanskaga verði boðnir efnahagslegir hvatar áður en þau geta orðið fullgild aðildarríki.

„Ég vona að við getum sagt meira bráðlega en aðalhugmyndun er sú, í ljósi reynslu okkar af sumum aðildarríkjum, að við höfum átt í vandamálum vegna þess að reglunum var ekki lengur fylgt,“ segir Kos.