Ætti sumar­starf frí­stunda­heimila að vera hluti af grunn­þjónustu sveitar­fé­laga?

Nú þegar pólitískir fulltrúar keppast við að lofa öllu fögru heyrast fögur loforð um þjónustu frístundaheimila á höfuðborgarsvæðinu.Tækifæri til sóknar eru svo sannarlega til staðar þar sem frístundaheimili í mörgum sveitarfélögum eru hreinlega lokuð yfir sumartímann. Sum hver eru opin í lok sumars fyrir verðandi 1. bekk, önnur eru alfarið tengd við skólaárið. Í tilefni þessarar umræðu pólitískra fulltrúa langar mig að fara aðeins yfir kosti þess að sveitarfélög forgangsraði í þágu barna og sinni frístundastarfi fyrir þennan aldurshóp af krafti með því að bjóða börnum í 1.-4. bekk upp á skipulagt starf frístundaheimila í sumarfríi grunnskóla.

Frístundaheimili sem er opið allt árið um kring getur ráðið starfsfólk til lengri tíma í heilsár störf og myndað þannig sterkari og faglegri starfsmannahóp. Raunveruleiki frístundaheimila í dag er sá að þar er ráðið inn hlutastarfsfólk sem vinnur með námi eða öðrum verkefnum og leitar svo annað yfir sumartímann. Það þarf því að ná þessu fólki aftur inn næsta vetur. Frístundaheimili sem getur boðið vinnu allt árið heldur betur í starfsfólk og dregur því úr þörf á að ráða inn nýtt fólk við upphaf hvers skólaárs.

Frístundaheimili er umhverfi sem börnin þekkja og þar er starfsfólk sem börnin þekkja. Það getur reynst mörgum börnum mjög mikilvægt að geta sótt í starf sem þau þekkja yfir sumartímann. Þetta á sérstaklega við börn sem þurfa meiri stuðning en mörg önnur börn, þar sem viðbrögð og viðhorf starfsfólks getur gert gæfumuninn um hvort barnið njóti sín í starfinu.

Frístundaheimilum er stýrt af fagfólki sem leggur áherslu á að búa til umhverfi sem styrkir sjálfsmynd og félagslega hæfni barna. Þar er hægt að búa til faglega dagskrá sem bæði höfðar til allra og einblínir á að kynnast fjölbreyttum viðfangsefnum. Viðfangsefnin taka mið af félagslegri stöðu barnanna og einblínir á að styrkja þau sem standa höllum fæti.

Frístundaheimili nýta mörg hver sumartímann til þess að hvetja börnin til þess að tengjast náttúrunni. Tækifærin í styttri og lengri ferðalögum eru gríðarleg, þar má bæði kynna börnum fyrir tækifærum í þeirra nærumhverfi en líka kynna þau fyrir stærri útivistarsvæðum og möguleikum sem þeim fylgja. Hvort sem það er að fá að dýfa tánum í sjóinn og kynnast lífríkinu í fjörunni eða hlaupa um í skóglendinu og læra um flóruna sem þar vex.

Á tímum skjásins og alls þess sem sækja að yngstu kynslóðinni má ekki gleyma mikilvægi leiksins. Að kunna að fara saman í leiki er hæfileiki sem ég veit að margir af eldri kynslóðum óttast að sé að deyja út. Það er ekki börnunum að kenna, heldur er það okkar sem eldri eru að búa til umhverfið þar sem leikurinn fær að blómstra. Frístundaheimili er hinn fullkomni staður til þess að upphefja leikinn og leyfa börnunum að vera börn eins lengi og hægt er.

Fyrir okkur foreldra er auðvitað ótrúlega mikilvægt að geta gengið að því vísu að hafa stað þar sem börn geta sótt starf sem bæði vekur áhuga og öryggi í þeirra huga. Mörg börn vilja auðvitað sækja sérhæft starf sem höfðar til þeirra áhugasviðs og það er gott og gilt. Frístundaheimili geta hins vegar boðið upp á heilsdags sumarnámskeið sem höfða til áhugasviðs flestra og byggir á þeirri hugmyndafræði að þar geta börn lært nýja hluti og fengið tækifæri til þess að sinna sínum áhugamálum.

Þetta er aðeins lítill hluti af því sem við getum gefið börnunum okkar með því að leggja áherslu á að fjármagna og forgangsraða starfsemi frístundaheimila í sveitarstjórnarkosningunum. Látum okkar pólitísku fulltrúa vita að það skiptir okkur máli að búa börnunum okkar til umhverfi sem leyfir þeim að njóta sín í góðra vina hópi undir handleiðslu fagfólks í frítíma.

Höfundur er formaður Fagfrí, landssamtaka um fagþróun frístundaheimila á Íslandi.