Um kennara­nám

Margir hafa skoðanir á skólakerfinu, kennurum og kennaranámi. Oft án raunverulegrar vitseskju um þau mál. Það að hafa verið í skóla gerir þig ekki að sérfræðingi um kennslu. En í tilefni skrifa kollega míns, Andra Þorvarðarsonar langar mig að koma fram með nokkur atriði. Ég tek það fram að ég var ekki í 5 ára kennaranámi þar sem ég er með master í mínu fagi og tók svo eins árs kennsluréttindi eins og margir framhaldsskólakennarar.

Mastersritgerðin mín í siðfræði kennslu fjallaði að sumu leyti um kennaranámið og gagnrýndi ég að ekki væri hagnýtur siðfræðikúrs í því. Það er því ýmislegt sem má bæta í kennaranáminu eins og öðrum fögum. Helsta gagnrýnin frá kennaranemum sjálfum er að æfingakennslan er allt og lítill hluti af náminu. Það er gefið að æfingakennsla sé besti undirbúningurinn því erfitt er að læra á bók hvernig á að kenna. Ástæðan fyrir því að æfingakennslan er ekki stærra hlutfall af náminu er fjárhagslegur. Stjórnvöld mættu gjarnan veita meira fjármagni til menntakerfisins sem heild þ.m.t. kennaranáminu.

Mér fannst hins vegar grein Andra full af rangfærslum og áróðri sem er gjörsamlega ólík minni reynslu af kennaranámi. Það er ekki rétt að þar séu eingöngu langir fyrirlestrar um það hvað fyrirlestrar eru slæmar kennsluaðferðir. Á þessu eina ári sem ég tók var vissulega töluvert af fræðilegum grunni og kenningum enda það eðli háskólanáms að miklu leyti. Við lærðum um margar ólíkar kennsluaðferðir og fengum að prófa þær á hvert öðru í tímum. Einnig fengum við umfjöllun um siðareglur og hvernig eigi að kenna um siðferðileg álitamál. Ég hefði samt vilja fá hagnýtan siðferðikúrs þar sem unnið væri með klípusögur um raunveruleg atvik sem gætu komið upp í kennslu. Mér fannst skrítið að ekki væri einn slíkur kúrs í 5 ára kennaranámi. Reyndar var slíkur kúrs í kennaranáminu á Akureyri en ekki í HÍ.

Ég er sammála Andra að ýmislegt megi bæta í kennaranámi og þá helst að auka við tíma í æfingakennslu. Til þess þarf hins vegar fjármagn. Stjórnvöld síðustu áratuga hafa hins vegar ekki verið þekkt fyrir að fullfjármagna skólakerfið. Meira að segja við inngildingu skóla án aðgreiningar voru bekkir ekki minnkaðir og nægilega margt fagfólk og stuðningur.ráðið inn á sómasamlegum launum. Það er því ekkert skrítið að námsárangur íslenskra barna hafi að meðaltali hrakað. Fjöldi barna með erlendan bakgrunn sem hafa íslensku ekki að móðurmáli er auðvitað líka ástæða fyrir að námsárangur og læsi mætir ýmsum áskorunum. Að halda að kennarar séu eitthvað verri nú en áður (eða að þau noti ekki réttar kennsluaðferðir í lestri) er því ekki bara rangt heldur líka skaðlegt fyrir umræðuna.

Það er ekki gagnlegt að tala niður skólana og kennarana eða kennaranámið. Það er ekki að fara að bæta læsi eða námsárangur nemenda. Skólekerfið þarf meira fjármagn, minnka þarf bekki og laun þurfa að hækka bæði hjá kennurum og stuðngsaðilum til að gott fólk sæki í störfin. Skólakerfið er einn af hornsteinum hvers samfélags og okkur þarf að þykja vænt um það.

Höfundur er framhaldsskólakennari.