Japanir mótmæla fyrirhuguðum breytingum á stjórnarskránni Hólmfríður Gísladóttir skrifar 4. maí 2026 07:13 Takaichi segir nauðsynlegt að endurskoða stjórnarskrána með tilliti til breyttra tíma. AP/AAP/Lukas Coch Efnt var til mótmæla víða um Japan í gær, gegn fyrirhuguðum breytingum á stjórnarskrá landsins. Forsætisráðherrann Sanae Takaichi, hefur talað fyrir því að þingið taki málið til umræðu, með það að markmiði að efla getu hersins til að mæta ógn af hálfu Kína og Norður-Kóreu. Stjórnarskráin sem nú er í gildi var samin af Bandaríkjamönnum undir lok seinni heimstyrjaldarinnar. Takaichi og aðrir sem vilja endurskoða stjórnarskrána horfa aðallega til 9. ákvæðisins, sem bannar Japönum að hóta eða beita hervaldi til að leiða alþjóðlegar deilur til lykta. Japanska þingið samþykkti lög fyrir um áratug síðan sem heimilar Japönum að grípa hernaðaraðgera til að verja landið eða bandamenn sem sæta árásum. Takaichi og bandamenn hennar vilja hins vegar ganga lengra. Til að koma breytingum í gegn þyrfti bæði samþykki tveggja þriðjuhluta þingmanna og meirihluta landsmanna í þjóðaratkvæðagreiðslu. Skoðanir eru afar skiptar meðal almennings og stuðningur við breytingarnar hefur verið að mælast á bilinu 47 til 57 prósent. Þeir sem sóttu mótmælin í gær sögðu meðal annars að stjórnarskráin væri dýrmætur fjársjóður. Þá voru stjórnvöld sökuð um undirlægjuhátt gagnvart Bandaríkjunum. „Takaichi heldur að flestir Japanir vilji breyta stjórnarskránni af því að þeir halda að þeim stafi ógn af Kína og Norður-Kóreu en það er bara ekki satt,“ sagði einn mótmælenda. „Við eigum að vera að verja peningunum í heilbrigðismál, menntun og störf, ekki fleiri vopn.“ Japan Mest lesið Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Innlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Fleiri fréttir Heilsu Haralds konungs hrakar Kanada vilji fríðindi þess að vera hluti af Bandaríkjunum Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Skildi sjö ára son sinn eftir á Fuji-fjalli Tveir hinna látnu lögreglumenn Nokkrir látnir eftir árekstur lögreglubíls Þingkosningar í Bandaríkjunum: Meira en helmingslíkur á að Demókratar nái öldungadeildinni TikTok gert að greiða Bandaríkjunum sögulega upphæð Einn látinn og tveir drengir alvarlega særðir í Fagersta Gerðu tvöfalda árás á verslunarmiðstöð fjarri víglínunni Fundu rússneskt vopnabúr í skógi fyrir utan Berlín Auka fjárútlát til varnarmála um tæpan fimmtung Getur „D-dagur“ Trumps gegn Íran skilað árangri? Réðst á grunnskólanemendur með sverði Skipstjóri sem sigldi næstum á hús fær fangelsisdóm Leysa upp nýja drónahersveit sem átti að læra af Úkraínumönnum Búast við fordæmalausum El niño næsta árið Nord Stream skemmdarverkin: Handtekni ráðgefandi við gerð Hollywood-myndar um málið Fimm ríki fordæma nýjar landtökubyggðir á Vesturbakkanum Stillir sér upp með gálga og skreytti afmæliskökuna snöru Handtekinn fyrir annan glæp en ekki vegna hvarfs Anne-Elisabeth Sjóræningjar tóku tyrkneskt hergagnaskip Rúmenar grönduðu drónabát nærri borpalli Hælisleitendum kennt að það sé bannað að berja konur og nauðga Hver er „mennski prentari“ Trumps? „Þú ert það eina sem skiptir mig máli“ Bílasali gerður að prinsi eftir faðernispróf Hætta við að bjarga gammablossasjónauka Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Rekinn vegna viðvörunar um „samfélagskrísu“ í Rússlandi Ný meðferð gegn sortuæxlum lofar góðu Sjá meira
Stjórnarskráin sem nú er í gildi var samin af Bandaríkjamönnum undir lok seinni heimstyrjaldarinnar. Takaichi og aðrir sem vilja endurskoða stjórnarskrána horfa aðallega til 9. ákvæðisins, sem bannar Japönum að hóta eða beita hervaldi til að leiða alþjóðlegar deilur til lykta. Japanska þingið samþykkti lög fyrir um áratug síðan sem heimilar Japönum að grípa hernaðaraðgera til að verja landið eða bandamenn sem sæta árásum. Takaichi og bandamenn hennar vilja hins vegar ganga lengra. Til að koma breytingum í gegn þyrfti bæði samþykki tveggja þriðjuhluta þingmanna og meirihluta landsmanna í þjóðaratkvæðagreiðslu. Skoðanir eru afar skiptar meðal almennings og stuðningur við breytingarnar hefur verið að mælast á bilinu 47 til 57 prósent. Þeir sem sóttu mótmælin í gær sögðu meðal annars að stjórnarskráin væri dýrmætur fjársjóður. Þá voru stjórnvöld sökuð um undirlægjuhátt gagnvart Bandaríkjunum. „Takaichi heldur að flestir Japanir vilji breyta stjórnarskránni af því að þeir halda að þeim stafi ógn af Kína og Norður-Kóreu en það er bara ekki satt,“ sagði einn mótmælenda. „Við eigum að vera að verja peningunum í heilbrigðismál, menntun og störf, ekki fleiri vopn.“
Japan Mest lesið Hótar að flytja aftur til Færeyja gangi Ísland í ESB Innlent Gagnrýnir viðbragð lögreglu eftir áhlaup ungmenna Innlent Mikil ungmennadrykkja á Menningarnótt og tveimur skemmtistöðum lokað Innlent Sakamálið sem skekur Bandaríkin Innlent „Ætlar hann að segja já eða nei?“ Innlent Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir Erlent Þrír handteknir eftir árás þar sem eggvopnum og hnúajárni var beitt Innlent „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Erlent Vaxtaákvörðunin hafi ekki verið rædd Innlent Nei eða já frá ólíkum sjónarhornum á Sprengisandi Innlent Fleiri fréttir Heilsu Haralds konungs hrakar Kanada vilji fríðindi þess að vera hluti af Bandaríkjunum Rúmlega hundrað flugferðum aflýst og langar biðraðir „Þeir báðu um of mikið og buðu of lítið“ Skildi sjö ára son sinn eftir á Fuji-fjalli Tveir hinna látnu lögreglumenn Nokkrir látnir eftir árekstur lögreglubíls Þingkosningar í Bandaríkjunum: Meira en helmingslíkur á að Demókratar nái öldungadeildinni TikTok gert að greiða Bandaríkjunum sögulega upphæð Einn látinn og tveir drengir alvarlega særðir í Fagersta Gerðu tvöfalda árás á verslunarmiðstöð fjarri víglínunni Fundu rússneskt vopnabúr í skógi fyrir utan Berlín Auka fjárútlát til varnarmála um tæpan fimmtung Getur „D-dagur“ Trumps gegn Íran skilað árangri? Réðst á grunnskólanemendur með sverði Skipstjóri sem sigldi næstum á hús fær fangelsisdóm Leysa upp nýja drónahersveit sem átti að læra af Úkraínumönnum Búast við fordæmalausum El niño næsta árið Nord Stream skemmdarverkin: Handtekni ráðgefandi við gerð Hollywood-myndar um málið Fimm ríki fordæma nýjar landtökubyggðir á Vesturbakkanum Stillir sér upp með gálga og skreytti afmæliskökuna snöru Handtekinn fyrir annan glæp en ekki vegna hvarfs Anne-Elisabeth Sjóræningjar tóku tyrkneskt hergagnaskip Rúmenar grönduðu drónabát nærri borpalli Hælisleitendum kennt að það sé bannað að berja konur og nauðga Hver er „mennski prentari“ Trumps? „Þú ert það eina sem skiptir mig máli“ Bílasali gerður að prinsi eftir faðernispróf Hætta við að bjarga gammablossasjónauka Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Rekinn vegna viðvörunar um „samfélagskrísu“ í Rússlandi Ný meðferð gegn sortuæxlum lofar góðu Sjá meira