Barátta sem skiptir sköpum Svanfríður Bergvinsdóttir skrifar 1. maí 2026 13:00 Það er auðvelt að taka þeim réttindum sem við eigum sem sjálfsögðum hlut, svo sem að vinna á mannsæmandi launum, að eiga rétt á fríi og að geta treyst á veikindarétt, fæðingarorlof, atvinnuleysisbætur eða stuðning þegar lífið fer úr skorðum. En ekkert af þessu varð til af sjálfu sér, heldur er þetta afrakstur langrar og oft harðrar verkalýðsbaráttu. Ég finn það sterkt á 1. maí hve mikilvægt það er að muna þetta. Ekki bara til að horfa til baka, heldur til að átta okkur á því að þessi barátta er ekki búin. Verkalýðsbaráttan snýst um mig og þig, raunverulegt fólk og raunverulegar aðstæður. Baráttan snýst um fólk sem nær ekki endum saman, fólk sem þarf að velja á milli þess að borga leigu eða kaupa mat, fólk sem lendir í áföllum og þarf kerfi sem grípur það í stað þess að skilja það eftir. Áskoranir ungs fólks Ungt fólk í dag stendur frammi fyrir áskorunum sem ættu ekki að vera eðlilegar. Ungt fólk í dag stendur frammi fyrir því að þurfa að leggja út í miklar skuldbindingar á mjög stuttum tíma. Fólk er að mennta sig, stofna fjölskyldu, koma undir sig húsnæði, koma inn á vinnumarkaðinn og á eftir að vinna sig upp launastigann. Samhliða þessu eru kerfin sem eiga að mæta ungu fólki ekki að virka fyrir það; Tekjufall í fæðingarorlofi, brúun bilsins frá fæðingarorlofi til leikskólavistar, styttri dvöl í leikskólum en vinnudagur foreldranna er, dýr húsaleiga sem gerir næstum ókleift að safna fyrir eigin húsnæði og svo mætti lengi telja. Kerfin okkar verða að létta undir með ungu fólki svo hægt sé að réttlæta að við greiðum hærri skatta þegar við eldumst. Verkalýðsbarátta dagsins í dag Kjarni verkalýðsbaráttu í dag snýst nefninlega ekki bara um laun, heldur lífsskilyrði. Það að fólkið okkar þurfi ekki að skuldsetja sig til að lifa af. Það er ástæðan fyrir því að ég er stolt af því að vera hluti af þessari hreyfingu. Ekki því að baráttan hefur skilað fullkomnum afrakstri, heldur því að hér er kraftur sem hefur raunverulega breytt samfélaginu til hins betra. Kraftur sem getur haldið áfram að gera samfélagið okkar betra ef við stöndum saman. Við getum litið á 1. maí sem táknrænan dag, dag sem við þurfum að taka alvarlega. Dag sem er áminning til okkar um þau réttindi sem tapast ef þau eru ekki varin og að framfarir verði ekki nema einhver berjist fyrir þeim. Munum að slæmir hlutir gerast af sjálfu sér, góðum hlutum er stýrt. Baráttan heldur áfram og ég vel að vera hluti af henni. Sýnum samstöðu í dag og mætum í kröfugöngur verkalýðsfélaganna. Höfundur er formaður ASÍ-UNG og oddviti á lista Samfylkingarinnar í Ísafjarðarbæ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Verkalýðsdagurinn Samfylkingin Ísafjarðarbær Mest lesið Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Sjá meira
Það er auðvelt að taka þeim réttindum sem við eigum sem sjálfsögðum hlut, svo sem að vinna á mannsæmandi launum, að eiga rétt á fríi og að geta treyst á veikindarétt, fæðingarorlof, atvinnuleysisbætur eða stuðning þegar lífið fer úr skorðum. En ekkert af þessu varð til af sjálfu sér, heldur er þetta afrakstur langrar og oft harðrar verkalýðsbaráttu. Ég finn það sterkt á 1. maí hve mikilvægt það er að muna þetta. Ekki bara til að horfa til baka, heldur til að átta okkur á því að þessi barátta er ekki búin. Verkalýðsbaráttan snýst um mig og þig, raunverulegt fólk og raunverulegar aðstæður. Baráttan snýst um fólk sem nær ekki endum saman, fólk sem þarf að velja á milli þess að borga leigu eða kaupa mat, fólk sem lendir í áföllum og þarf kerfi sem grípur það í stað þess að skilja það eftir. Áskoranir ungs fólks Ungt fólk í dag stendur frammi fyrir áskorunum sem ættu ekki að vera eðlilegar. Ungt fólk í dag stendur frammi fyrir því að þurfa að leggja út í miklar skuldbindingar á mjög stuttum tíma. Fólk er að mennta sig, stofna fjölskyldu, koma undir sig húsnæði, koma inn á vinnumarkaðinn og á eftir að vinna sig upp launastigann. Samhliða þessu eru kerfin sem eiga að mæta ungu fólki ekki að virka fyrir það; Tekjufall í fæðingarorlofi, brúun bilsins frá fæðingarorlofi til leikskólavistar, styttri dvöl í leikskólum en vinnudagur foreldranna er, dýr húsaleiga sem gerir næstum ókleift að safna fyrir eigin húsnæði og svo mætti lengi telja. Kerfin okkar verða að létta undir með ungu fólki svo hægt sé að réttlæta að við greiðum hærri skatta þegar við eldumst. Verkalýðsbarátta dagsins í dag Kjarni verkalýðsbaráttu í dag snýst nefninlega ekki bara um laun, heldur lífsskilyrði. Það að fólkið okkar þurfi ekki að skuldsetja sig til að lifa af. Það er ástæðan fyrir því að ég er stolt af því að vera hluti af þessari hreyfingu. Ekki því að baráttan hefur skilað fullkomnum afrakstri, heldur því að hér er kraftur sem hefur raunverulega breytt samfélaginu til hins betra. Kraftur sem getur haldið áfram að gera samfélagið okkar betra ef við stöndum saman. Við getum litið á 1. maí sem táknrænan dag, dag sem við þurfum að taka alvarlega. Dag sem er áminning til okkar um þau réttindi sem tapast ef þau eru ekki varin og að framfarir verði ekki nema einhver berjist fyrir þeim. Munum að slæmir hlutir gerast af sjálfu sér, góðum hlutum er stýrt. Baráttan heldur áfram og ég vel að vera hluti af henni. Sýnum samstöðu í dag og mætum í kröfugöngur verkalýðsfélaganna. Höfundur er formaður ASÍ-UNG og oddviti á lista Samfylkingarinnar í Ísafjarðarbæ.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun